Het voorbije jaar 2011 was met -1% een slecht jaar voor me. Na inflatie (schat ik op 3% voor 2011) ben ik -4% verloren. Wel is mijn portefeuille nu veel beter gepositioneerd dan een jaar terug omdat ik erin geslaagd ben mijn vastgoed en landbouwgrond te verkopen. Dat heeft een paar jaar geduurd omdat ik het niet alleen bezat maar samen met mijn familie in onverdeeldheid.De gouden jaren van vastgoed zoals in 2005 (+32%) en 2006 (+15%) zijn niet meer. Sinds 2008 ben ik gemiddeld na inflatie zelfs een paar procent verloren met vastgoed, huurinkomsten inbegrepen. Met landbouwgrond haalde ik wel nog de inflatie maar met een koers/winst verhouding van 50 is het toch ook hoog gewaardeerd.
Mijn gemiddelde sinds 2008 is nu +4,6% per jaar (exclusief vastgoed), na inflatie -0,3% per jaar. Ik heb in die 4 jaar dus gemiddeld -0,3% koopkracht verloren per jaar met mijn beleggingen. Dat is af te ronden op 0%, niets gewonnen maar ook niets verloren. Op zich aanvaardbaar maar omdat ik ook nog mijn leefkosten er dien af te trekken krimpt mijn kapitaal elk jaar. Voor de toekomst hoop ik gemiddeld 10% te halen zodat ik na mijn leefkosten nog steeds winst maak en groei.
Je ziet dat mijn speculaties in mijn Variabele Portefeuille op zich een goed rendement hebben behaald van gemiddeld +12,7% per jaar en mijn Permanente Portefeuille gemiddeld +5,5% heeft behaald. Toch is het gemiddelde van mijn hele portefeuille slechts +4,6%. Dit komt omdat ik bijna geen kapitaal had in mijn Variabele Portefeuille wanneer hij het uitmuntend deed (2009, 2010), en dan weer teveel kapitaal in mijn Variabele Portefeuille had wanneer het slecht presteert (2011). Voortaan ga ik 50% Permanente Portefeuille en 50% Variabele Portefeuille aanhouden en misschien lukt het me dan die 10% per jaar te halen.
Mijn vastgoed alsook landbouwgrond was duidelijk overgewaardeerd. Mijn netto huurinkomsten van mijn vastgoed, dus na kosten van onderhoud, beheer en om de paar jaar een nodige modernisering, was slechts 1%. Mijn landbouwgrond bracht in pacht inkomsten netto slechts 0,6% op.
Per hectare was de waarde bij verkoop €40.000 voor het akkerland en €37.000 voor het weideland, gemiddelde prijs van 38.500 €/ha. De pacht was gemiddeld €300/ha per jaar. Belachelijke lage pachten omdat we in een lange termijn pachtcontract zaten dat verplicht is door de staat vanaf dat een landbouwer een jaar je land heeft gepacht.
Indien je geen boer erop had en enkel seizoenspacht deed, dus contracten van net iets minder dan een jaar, dan overtrad je nooit de wetgeving en kan je toch elk jaar aan een andere landbouwer verpachten waardoor je prijs een echte marktprijs wordt. Je gemiddelde pacht voor weideland en akkerland was dan €800/ha per jaar. Maar die marktprijzen konden wij nooit krijgen tenzij de boer die erop zat zou sterven.
Je kan enkel indien je zelf boer bent je eigen land opeisen voor eigen gebruik en dan nog duurt zo een opzeg 3 jaar, en dus was verkopen aangewezen. Maar zelfs indien we een eerlijke pacht zouden krijgen dan nog zou ik verkopen omdat bepaalde indicatoren toch aantonen dat ook landbouwgrond overgewaardeerd is.
Indien je de koers/winstverhouding berekent van landbouwgrond kom je op €800 pacht / €38.500 waardering grond = 2% rendement aan pachtinkomsten. Dat is een koers/winst verhouding van 50. Het duurt 50 jaar vooraleer je je investering in landbouwgrond hebt terugverdiend via de pacht inkomsten.
De aandelen van de S&P500 staan vandaag aan een koers/winstverhouding van 22, wat relatief hoog is: het gemiddelde de laatste 130 jaar is 16 (sinds 1881). De jaarlijkse dividenden van de S&P500 aandelen brengen vandaag ongeveer 4,7% dividend op maar sinds 1881 brengen ze gemiddeld 6,25% op. Aandelen kunnen oplopen tot een koers winst van 44,2 tijdens de dotcom bubble (SP500 dec 1999) met slechts een dividend van gemiddeld 2,2%, maar kunnen ook wegzakken tot gemiddeld 7 met het ultieme dieptepunt op 4,78 (SP500 dec 1920) met een gemiddeld dividend van maar liefst 20%.
 |
| SP500 Koers/Winst Ratio Sinds 1881, bon: www.multpl.com |
Voor landbouwgrond ken ik de historische koers/winstverhouding niet maar een K/W verhouding van 50 is hoger dan wat de SP500 op zijn absolute top haalde! Mijn vastgoed was helemaal absurd. Het bracht slechts 1% op, wat een koers/winst verhouding is van 100, records in de wereld van aandelen. Tenzij er een enorm groeiverhaal achter zo een aandeel zit zijn dergelijke waarderingen absoluut niet te rechtvaardigen. Voor vastgoed dergelijke waarderingen zien is een sterk bewijs dat het zwaar overgewaardeerd is.
Voor de rendementen van mijn vastgoed in voorgaande jaren te berekenen ben ik uitgegaan van de verkoopprijs in 2011 en heb ik vervolgens de gemiddelde prijsstijgingen van vastgoed zoals gepubliceerd door FOD Economie Belgie voor mijn gemeente en prijscategorie afgetrokken. Hierbij heb ik 1% netto huurinkomsten geteld. Merk op dat de vastgoedrendementen in mijn gemeente verschillend zijn van de gemiddelde vastgoedrendementen in België die in grote lijnen gelijklopend zijn maar jaar op jaar verschillen.
Hier de gemiddelde vastgoedrendementen in België. Gezien FOD economie niet langer woonhuizen inclusief villa's publiceert maar ze nu opsplitst in gewone woonhuizen en villa's neem ik hier de gewone woonhuizen maar voor gemiddelde prijzen villa's zijn de prijsstijgingen in grote lijnen ook gelijk.
Met een gemiddeld rendement van 10,3% per jaar sinds 1985 heeft vastgoed het zeer goed gedaan. Gezien ik de inflatie schat op gemiddeld 5% per jaar was dat een werkelijke winst van 5,3% per jaar, 25 jaar lang! Dat doet geen enkele andere activa na! Aandelen, obligaties, goud hebben een lager rendement gehad.
Op de grote kapitalen die mensen meestal in vastgoed steken is dat op zijn minst een volwaardig extra inkomen of dé bron van hun rijkdom vandaag.
Niet moeilijk dat de meesten vandaag, misschien niet meer euforish, maar nog steeds zeer positief zijn. We zijn empirische wezens. Het zal een decennia aan negatief rendement vragen, een volwaardig inkomen aan verlies elke maand, of een halfvering van het familiekapitaal, om de mensen van gedacht te doen veranderen.
Ik ben er alvast uit. Ik heb mijn portefeuille begin 2012 ook geherbalanceerd waardoor ik terug 50% in mijn permanente portefeuille heb en 50% in Roland Vandamme en wat zilver.
Merk op dat mijn behaalde rendementen niet perse gelijk lopen met wat die activa dat jaar heeft gedaan. Natuurlijk heb ik de transactiekosten die bij vooral fysiek zilver hoog zijn (10%!) maar ook het goud in mijn variabele portefeuille bestaat uit Napoleon munten waar je ook 3% op verliest bij aankoop. Daarnaast is timing natuurlijk ook van grote invloed. Bij zilver bijvoorbeeld heb ik te vaak op slechte momenten bijgekocht (wanneer de prijs relatief duur stond en erna corrigeerde) en ook op slechte momenten verkocht (wanneer het relatief goedkoop stond en erna serieus steeg) met als gevolg dat ik een minder rendement heb behaald met mijn zilver dan wat zilver op zich gedaan heeft.
Zo ook bv bij Roland Vandamme die in 2011 wel degelijk weer een uitmuntende +20% heeft behaald maar ik -5% verlies met dezelfde posities omdat ik pas in de helft van het jaar ben ingestapt en hij juist dan een serieuze donderslag kreeg. Ik had zijn turbo's nog geen 2 dagen gekocht of 2 van de 3 turbo's schieten door hun limiet en worden waardeloos. Pijnlijk. Ook zijn aandelen en zilver krijgen serieus slaag en zelfs goud geeft terrein af. Roland Vandamme maakt zelf een verlies van ongeveer -16% op een paar dagen en ik ook. Het verschil is dat Roland Vandamme reeds +38% winst had voor 2011 en uitkomt op nog steeds +20% winst. Ik echter stond slechts op +11% winst met mijn Vandamme portefeuille daar ik nog maar net aan het instappen was. Na de klap sta ik op -5% verlies met mijn Vandamme portefeuille wat niet meer is goed gemaakt in 2011.
Al ben ik geschrokken, ik voel dat ik veel steviger in mijn schoenen sta. Gelukkig heb ik besloten RVD te volgen ipv mijn eigen speculaties te kiezen voor mijn Variabele portefeuille. Want ik stond procentueel met een veel grotere zilver positie dan hem. Gelukkig heb ik net voor de zilvercrash besloten hem toch strikt te volgen en procentueel mijn zilverpositie dus af te bouwen ten voordele van goud. Indien ik dat niet gedaan had stond ik vandaag op een verlies van -25% ipv -6% met mijn Variabele portefeuille. In totaal had ik dan geen slecht rendement van -3% voor 2011 maar een desastreus verlies van ongeveer -10%. Met andere woorden, dan was het weer 2008 all over again voor mij!
Ik voel dat ik nu veel meer dan in 2008 psychologisch voorbereid ben dat mijn Variabele Portefeuille serieus kan verliezen en heb ook aanvaard dat zonder risico en kans op verlies je ook geen kans op winst hebt. Hetgeen ik dus riskeer in de Variabele Portefeuille kan halveren of meer en dat aanvaard ik als deel van het risico. In 2008 was ik hiervan nog niet doordrongen waardoor ik kwaad en teleurgesteld was in mezelf toen het fout ging met mijn speculatie zilver met als gevolg dat ik mijn zilver voor 2/3e verkocht heb, zelfs met wat verlies, en hierdoor de upside erna grotendeels gemist heb. Dat zal nu niet gebeuren. Ik blijf zitten met mijn Variabele Portefeuille en zal de mogelijke upside deze keer niet missen.
Wat ook anders is voor me dan in 2008 is dat mijn veilig deel nu niet eenvoudigweg cash is, dat niet veilig is, dat wist ik toen ook. Maar dat mijn veilige deel een Permanente Portefeuille is. Dat voelt goed aan. Ik weet dat ik 50% van mijn portefeuille erin heb zitten en dat indien Vandamme volledig faalt, ik toch nog 50% over zal hebben dankzij mijn PP.
Ads door Marc:
Ik wens je heel veel succes Marc. Zelf zit ik nog helemaal in de pp tot volle tevredenheid. Het voelt nog steeds veilig aan wat in deze tijd al heel wat is. Groeten, Ferry
BeantwoordenVerwijderenDank je Ferry. Inderdaad, dat veilige gevoel heb ik niet meer vandaag doordat ik met de helft nu speculeer. Maar een paar jaar terug had ik dat veilige gevoel echt nodig daar ik:
BeantwoordenVerwijderen1. Te onzeker was over mijn speculatieve ideeën
2. Tijd wou besteden aan mijn persoonlijk leven
Al heb ik wel wat opwaarts potentieel gemist de vorige jaren door bijna alles in mijn PP te hebben, ik ben toch zeer tevreden over die periode. De tijd die ik vrij kreeg voor mijn persoonlijk leven heeft zeker gerendeerd, al is dat niet direct in geld te meten, maar wel in geluk en kwaliteit relaties.
Tof je te horen Ferry.
Marc,
BeantwoordenVerwijderenHerkenbaar verhaal. Mijn opa had ook een stuk land in Drenthe, waarvan we al snel onderkenden dat het als investering waardeloos is.
Waar ik benieuwd naar ben is of het variable deel meer oplevert dan het permanente deel op de lange termijn. Volgens is dat nu niet in één keer zichtbaar. De "groenheid" van de permanente portfolio is toch wel erg mooi zichtbaar.
Gerard
Dag Gerard,
BeantwoordenVerwijderenDank je voor je reactie. In het artikel heb ik de permanente portefeuille zijn resultaten voor 2011 niet besproken maar het resultaat van +5% voor de PP in 2011 was weeral een zeer goed resultaat gezien de meesten in hun variabele portefeuille weer verlies geboekt hebben in 2011, mij inbegrepen.
Op dit moment is mijn gemiddelde met 6,5% even hoog dan wat de PP gemiddeld gedaan heeft. Dus je hebt overschot van gelijk dat ik nog steeds dien te bewijzen dat mijn variabele portefeuille mijn permanente portefeuille outperformed en niet enkel extra zorgen, maar ook extra rendement oplevert.
Ik zou die laatste zin willen veranderen. Ik merk niet dat ik me meer zorgen maak over mijn investeringen nu ik 50% riskeer in mijn Variabele Portefeuille. Maar meer risico neem ik zeker, en dat heeft inderdaad nog niet meer rendement opgeleverd.
VerwijderenMarc,
BeantwoordenVerwijderenIk snap niet zo goed hoe je er in slaagt verlies te draaien op je vastgoed. Ik zit sinds begin dit jaar, alles in begrepen, alweer op een kleine 10% winst op het residentieel vastgoed, en dat was de voorbije jaren niet anders.
Jantje
Dag Jantje,
VerwijderenDank je voor je vraag.
Ik gebruik de data van FOD economie die de gemiddelde verkoopprijzen van alle vastgoedtransacties in Belgie publiceert. In de gemeente waar mijn vastgoed gelegen was, en in mijn prijscategorie, is vastgoed wel degelijk terug gedaald de eerste 2 kwartalen van 2011 met -4,24%, een sterkere daling dan in 2008! Na huurinkomsten heb ik nog steeds een verlies gehaald van -3% alvorens ik het heb kunnen liquideren.
Hier de rendementen afgeleid van de exacte gemiddelde verkoopprijzen in mijn gemeente en prijscategorie gepubliceerd door FOD economie:
2008: -1,16%
2009: 9,86%
2010: 4,58%
2011 (enkel eerste 2 kwartalen): -4,24%
Voeg ik hierbij 1% netto huurinkomsten dan kom ik op:
2008: -0,16%
2009: 10,86%
2010: 5,58%
2011 (enkel eerste 2 kwartalen): -3,24%
Trek ik nu 5% inflatie af per jaar kom ik op:
2008: -5,16%
2009: 5,86%
2010: 0,58%
2011 (enkel eerste 2 kwartalen): -5,74%
Mijn gemiddeld rendement de laatste jaren is dus wel degelijk een verlies van -1,4% per jaar geweest, huurinkomsten inbegrepen.
Nota over de huurinkomsten, mijn bruto huurinkomsten waren sowieso laag met slechts 2%. Dit is veelal het geval als je in het duurdere segment komt omdat de waarde van het vastgoed zo hoog is ten opzichte van de huur dat je ervoor kan krijgen. Ik trek hiervan ook nog eens 1% af omdat dit geld gemiddeld nodig is om af en toe degelijke renovaties te doen. Of als je dat niet doet, om de 30 jaar volledig uit te breken. Die 1% netto rendement van mijn huurinkomsten is dus wel degelijk realistisch al besef ik dat er veel vastgoed is waar je aan 4% bruto en 2% netto komt. Maar ik denk dat dergelijk vastgoed ook meer gezakt zal zijn de laatste jaren (just a wild guess).
Je kan opzoeken wat het vastgoed in jou gemeente gedaan heeft.
Hier de link naar de data: http://statbel.fgov.be/nl/modules/publications/statistiques/economie/Verkoop_onroerende_goederen.jsp
Download 'Verkopen van onroerende goederen - per kwartaal - per gemeente' en zoek dan je type vastgoed en prijscategorie (goedkoopste segment P10, duurste segment P90).
Beste Marc,
BeantwoordenVerwijderenHeb jij een lijstje of kan je aangeven welke staatsobligatie, aandelen en cash er in de PP zitten?
Alvast bedankt groet,
Beste,
VerwijderenHelemaal onderaan de pagina 'Mijn Portefeuille' (link bovenaan website), vind je de lijst met activa dat ik heb voor mijn PP, is trouwens ook upgedate.
Mvg,
Marc
Als je met uw vastgoed op 0 % zou komen, wat dus niet het geval is, rekening houdend met een inflatie van 5%, dan heb je toch wel heel goed geboerd. Probeer eens een gemiddelde van 0 % te halen met een aandelenportefeuille, rekening houdend met dezelfde gegevens, je zal van ver moeten komen hoor. Bovendien kunnen je kinderen altijd ergens heen als je vastgoed hebt, indien je goud hebt, moet je toch maar afwachten, want je weet nooit dat het goud weer daalt naar 500$ per ounce met onze centrale bankiers, "goldmansachsers",die door manipulatie tot de gekste dingen in staat zijn. Inderdaad, als alles normaal loopt zoals ... de Fabers, de Paplava's, de Jim Rogers, de Barischofs enz enz zal het goud nogmaals verzesvoudigen in de komende tien jaar.... als als als .... als alles "normaal" verloopt, maar dat is met mijn 35-jarige beurservaring nog nooit gebeurd, want dan zouden vele mensen echt niet meer moeten werken.
BeantwoordenVerwijderenAnoniem, akkoord dat het helemaal anders kan lopen en goud een slechte investering kan blijken de komende jaren. Geconcetreerd investeren in goud is dus een groot risico aangaan, maar zo ook geconcentreerd investeren in vastgoed, right?
BeantwoordenVerwijderenUw eerste punt begrijp ik niet. Bedoel je dat ik met mijn vastgoed de voorbije jaren een veel beter rendement heb gehaald dan indien het aandelen zouden geweest zijn?
Not right. Met de verkoop van uw landbouwgrond, mis je een unieke kans om ooit zelf voor uw voedsel te kunnen zorgen. Want met je goud ben je uiteindelijk niet zo danig veel, het is maar goud. Maar voeding dat is eens wat anders! Voeding heb je nodig om te leven! Bovendien is het toch duidelijk dat het helemaal niet onmogelijk is dat de werkloosheid danig uitbreidt dat ook bvb uw kinderen of uzelf, werk moet zoeken. Dit laatste vermijdt u door 'zelf' voor het nodige werk te zorgen. Met landbouwgrond heb je geen enkel probleem, je hebt onmiddellijk werk en voedsel. Bovendien en wat nog véél belangrijker is, is dat als u een landbouwer bent, u niet enkel zelf in uw voedsel kunt voorzien, u zelf niet in het rijtje met uw goudstukken moet aanschuiven om voedsel te bekomen, maar wat vele keren belangrijker is, is dat de overheid, vadertje staat u ten allen tijde zal beschermen, vadertje staat heeft u heel erg nodig, vooral in slecht tijden. Daarom dat vadertje u vrijstelt van SUCCESSIERECHTEN bij schenking en zo goed als vrijstelt ervan bij overname na overlijden. Met uw goud daarentegen, wordt het een kluwen en zitten uw erfgenamen voortdurend met de handen in het haar om toch maar uw goudbezittingen, uw aandelenbezittingen te legaliseren en zoeken ze om er vanaf te komen zonder ... maar zoals iedereen toch eens moet beginnen beseffen, dat is een fenomeen uit lang vervlogen tijden. Ik slaap liever op beide oren en vooral ik werk vadertje staat niet tegen. Had uw uw vermogen volledig in een landbouwbedrijf was U nu een kasteelheer, maar dat beseft u blijkbaar niet, Marc.
BeantwoordenVerwijderenVerder mijn appreciatie voor uw website, prachtig, ik geniet ervan, sorry dat ik zo laat reageer, maar ik zit vooral op de live chat van de Tijd. En van ander vastgoed, vergelijk eens met de aandelenmarkten over 10 of 15 jaar.
Niet zoveel zaaks hoor! Het is fascinerend dat wel, maar als je dieper gaat en je gaat de volgende studie gaan maken, "(tijd voor research/earnings)/jaar en je gaat dan vergelijken met die 'domme' boer die al z'n inkomen voortdurende verder belegde in grond, landbouwgrond, waarbij momentum bij het beschouwen van opbrengst aandelenbeleggingen heel belangrijk is. Bij landbouwgrond speelt dit niet, het is altijd hoger en meer, je mag op beide oren slapen, en als je kosten hebt mag je ze inbrengen in uw belastingaangifte.
Groeten, Marc en nogmaals proficiat met uw website en bedankt voor uw reaktie!
En denk eraan, het is pas na uw overlijden dat uw nazaten de verlies en winstrekening kunnen opmaken. Pas dan is ze compleet.
Johan
Dag Johan,
BeantwoordenVerwijderenDank voor je reactie. Je haalt goede argumenten aan die ik ga proberen weerleggen.
Voedsel. In tijden van ernstige crisis, zoals de Weimar inflatie in de jaren 20 in Duitsland, of de recente crash in Argentinië (2001) en IJsland (2008) stijgen de voedselprijzen door het waardeloos worden van de munt inderdaad fenomenaal. Maar zo ook de prijs van goud. Dus als je goud hebt kan je dat perfect omzetten in voedsel op dat moment. Aanschuiven in een rij zal je als verkoper van goud in dat klimaat niet hoeven doen. Als koper misschien wel.
Schaarsheid in voedsel. Inderdaad, door populistische maatregelen van de overheid die tijdens dergelijke crisissen schering en inslag zijn gaat de overheid bv 'prijzen bevriezen' met de volle goedkeuring van het volk dat denkt dat het probleem zo wordt opgelost (terwijl de oorzaak van de inflatie niet wordt opgelost maar veroorzaakt wordt door de overheid).
Echter, de kosten van de boeren gaan ook sterk omhoog en door een kap op hun vraagprijzen maken ze geen winst en misschien zelfs verlies waardoor ze stoppen met produceren of verkopen op de zwarte markt. Gevolg, de witte markt komt droog te staan en geen voedsel te vinden in de winkels. Ook dit probleem heb je niet als je dan goud hebt, dan kan je als één van de weinige de prijzen op de zwarte markt betalen.
Werkloosheid. Die loopt inderdaad sterk op en dus kans dat je geen werk vindt ook. Een eigen zaak oprichten vandaag is daar een goede voorzorg op. Een landbouwbedrijf is een optie maar er zijn er nog vele anderen, en ik zou zeggen, vele betere. Het aantal landbouwers in onze regio's daalt door automatisatie en globalisering. Vele landbouwbedrijven houden het hoofd boven water dankzij subsidies. Die subsidies zullen sterk dalen tijdens zo een crisis, al is het enkel al door de inflatie.
Maar akkoord, een innovatieve landbouwer heeft altijd een kans denk ik, maar een innovatieve landbouwer verhoogt zijn kansen op succes door zijn kapitaal te investeren in kennis en materiaal ipv grond. Slechts wanneer landbouwgrond goedkoop is kan hij eventueel zijn slag slaan.
Successierechten. Ik wist niet dat die vrijgesteld waren voor landbouwgrond dus dat is zeker een goede zaak. Maar in België is het vrij eenvoudig van successierechten te ontwijken. Je kan al je activa, wat het ook zijn, doorschenken voor je dood aan je kinderen, en zelfs nog in beheer houden via een maatschap structuur en zo verliest je nageslacht ook niets.
Confiscatie is een zeer sterk punt van je en daar heb je zeker gelijk. De kans dat goud geconfisceerd wordt is veel groter dan landbouwgrond. Maar er zijn verzachtende omstandigheden. Goud is zeer moeilijk te confisceren en de eigendom ervan is niet te bewijzen door de staat, tenminste als je het fysiek bezit, niet via fondsen of bankkluizen.
Vergeet ook niet belastingen zeer makkelijk te verhogen zijn op vastgoed en landbouwgrond. Wanneer landbouwers door de crisis veel geld zouden verdienen dan zal de overheid dat snel gezien hebben en ook daar 2 keer passeren, zoals de kasteelheren van destijds...
Ik denk dat ik je argumenten vrij goed weerlegd heb. Indien ik iets over het hoofd zie hoor ik dat graag.
Het valt me op dat je mijn argument dat de Koers/Winst verhouding van landbouwgrond met 50 zeer hoog is en een sterke indicator is op overwaardering niet weerlegt. Vind jij landbouwgrond duur of goedkoop?
Dank voor je reactie en waardering Johan.
Dag Marc
BeantwoordenVerwijderenBen blij dat ik deze blog ben tegen gekomen, laatste dagen veel van je blog gelezen.
Ben als student de beurs en de economie beginnen volgen en ik vind het wel boeiend en belangrijk om op de hoogte te zijn. In mijn naaste omgeving (ouders, broer, vrienden) is er niemand die de economische toestand volgt, ze horen wel eens iets op het nieuws en dat is het. Maar ze beseffen volgens mij niet goed hoe gevaarlijk en fragiel de hele economische wereld is. Als ik er dan iets over zeg dan, reageren ze dat het wel niet zover zal komen, ze gaan dat niet laten gebeuren, … . Maar de geschiedenis toont juist aan dat het wel allemaal kan gebeuren, de mensen in Griekenland ondervinden het aan de lijve,
Mijn visie op de economie en de wereld is erg veranderd de laatste jaren en het stemt mij soms wel wat somber. De getallen zijn hallucinant: vermoedelijk ongeveer 700 triljoen dollar in derivaten bestaan, overheid tekorten van miljarden, … .
Net als jou heb ik ondervonden dat er zoveel verschillende tegenstrijdige meningen bestaan van toch allemaal verstandige mensen en het maakt u constant aan het twijfelen.
Als je dat allemaal leest dan geloof ik wel dat het systeem ontspoord is door de hebzucht van mensen en dat het uiteindelijk zal instorten. Alles groeit, bloeit, brokkelt af en sterft, waarna er weer iets nieuw kan groeien. Wanneer ik dat allemaal las dacht ik van oei dat gaat hier elke moment gedaan zijn, maar dat is zou te makkelijk zijn natuurlijk.
Zelf geloof ik dat de machthebbende in het huidige systeem er alles aan zullen doen om hun positie te handhaven en daaraan geld te verdienen. Zwakke landen en banken zullen als eerste vallen en omgevormd worden tot “slaaflanden” (zie Griekenland), banken zullen voor een appel en ei verkocht worden aan andere… , om al die verliezen op te vangen zal er veel geld nodig zijn.
Ik weet niet of je Zeitgeist movement kent maar ze hebben een film gemaakt die je gratis kan zien op youtube. Daarin maken ze in de start een mooie vergelijking met een monopoly spelletje, na een tijdje heb je één speler die bijna alles heeft. En voor hem kan het spel niet lang genoeg duren natuurlijk, wanneer een andere speler op zijn eigendom komt en niet kan betalen, geeft hij die een lening zodat hij toch nog verder kan …
De vraag is hoe lang dit spel nog kan blijven duren? En dit is onmogelijk om te voorspellen, Dagen? Weken? Maanden? Jaren? Decennia?. Mijn eigenverwachting is dat het wel nog 3 à 10 jaar (misschien wel langer) zal duren hangt er wat vanaf hoelang de Amerikanen er in slagen om de aandacht van hun dollar af te houden. Ondertussen zal de toestand in Europa met ups en downs verslechteren. Dit zouden wel eens woelige tijden kunnen worden.
Nu misschien is ben ik wel te negatief (ik probeer zo positief mogelijk te blijven, wat soms wel moeilijk is als je het allemaal leest). Wat ik mij nu vooral afvraag is hoe ik mij zelf best kan wapenen tegen deze onzekere ontwikkelingen?
vervolg...
VerwijderenZelf ben ik nog maar juist een jaar aan het werk, mijn vermogen is dus nog klein. Het staat zoals bij velen op een spaarrekening achteruit te gaan, met een klein deeltje heb ik sinds 2009 wat op de beurs wat aandelen gekocht, wat winners en verliezers maar na 3 jaar is startbedrag toch met 50% toegenomen. Door het kleine startbedrag stelt dit natuurlijk nauwelijks iets voor maar het was leerrijk.
Ik woon nog bij ouders, want eigen huis kopen/bouwen bij deze prijzen is onmogelijk of je moet jezelf een slaaf van de bank maken. Voordeel is dat ik praktisch geen kosten heb en mijn maandelijkse wedde kan sparen.
In mijn zoektocht naar antwoorden, las ik dat je als jonge mens best kan emigreren naar buiten EU, USA. Dit is mogelijk misschien wel de beste oplossing maar ook zeer drastisch en moeilijk. Hoewel ik als ingenieur waarschijnlijk wel een job kan vinden in het buitenland is deze stap voorlopig nog te ver, zeker omdat ik hier goede job, familie en vrienden heb. En het leven in België is ook niet slecht hé .
Een andere idee dat op kwam is om mijn geld buiten de eurozone onder te brengen. Nu praktisch is dit niet zo makkelijk, gezien ik vrienden in Noorwegen heb ik is onderzocht of ik een spaarrekening kon openen bij een bank daar. Dit was mogelijk maar moest je minimum 250.000 euro storten (als Griek 500.000€). Gezien mijn kleine vermogen is deze eis veel te hoog.
Ik las over goud en zilver als bescherming en in november kocht ik voor het eerst wat fysiek zilver, in januari mijn eerste oz goud. Brrr spannend want zolang werken voor 1 klein gouden muntje. Nu eens in bezit voelt het wel goed.
De permanente portefeuille vind ik wel een mooi idee, maar het is zoals je zelf zegt moeilijk om je geld te stoppen in zaken die je totaal overgewaardeerd vindt. Zeker als ik die prijzen van staatsobligaties zie van ‘veiligere’ landen. Maar begrijp dat deel van het concept is. Ik las hier op je blog dat je best alles tegelijk aankoopt of toch korte tijdspan.
Hier stel ik mij toch wat praktische vragen bij mijn huidige situatie is als volgt:
Cash: 68% (spaarrekening met hoge getrouwheidspremie)
Aandelen: 26% (50% individuele aandelen (non-EU) en andere 50% kan je in 2012 niet uitstappen)
G&Z: 6%
Obligaties: 0%
Hoe vorm je dit nu praktisch het best om naar een PP?
Rekeninghoudend met het feit dat de vervaldatums van getrouwheidspremies gespreid zijn over het jaar, mijn vermogen door werken dit jaar met 50% zal toenemen.
Alvast bedankt voor je mening?
Beste anoniem,
VerwijderenDank je voor je schrijven.
Ik heb lang gestreefd naar erkenning en waardering bij mijn familie maar ben nooit serieus genomen. Zelfs nadat mijn economische voorspellingen uitkwamen was er geen enkele erkenning, laat staan een aanpassing van hun keuzes.
Wel heeft mijn vader op een gegeven moment zijn portefeuille door mij laten beheren en dat was wel een vorm van erkeninning, maar een compliment zat er niet in toen ook dat goed ging. Ik heb dan ook niet langer zijn probleem het mijne gemaakt.
Het spijt me dat je omgeving je niet serieus neemt. Dat is kut voor je.
Mijn complimenten voor je zelfstandige en kritische geest.
Dank je mijn blog door te nemen.
Proficiat met je rendement op je aandelen. Ook al was het bedrag laag, je hebt wel degelijk een zeer goede timing gedaan en een speculatief succes neergezet. En proficiat met je eerste gouden munt :)
Ik bewonder dat je je geld bij elkaar verdiend en wijselijk investeert.
Een pp innemen staat reeds veel over op de blog. Zoek bv op etf en je vindt ook vele interessante reacties waar mensen zeggen welke etf's ze kopen voor hun pp.
Ik zou de getrouwheidspremie over boord gooien en actie ondernemen. Ook al verlies je de getrouwheidspremie, de kans is groot dat een pp die schade snel zal inhalen en je krijgt direct een veiliger gevoel in ruil.
Concreet, zou ik de spaarrekening liquideren en het volgende ermee kopen:
25% korte termijn staatsobligaties, duits of nederlands
25% lange termijn staatsobligaties duitse of nederlands
Akkoord dat dit slechte speculaties zijn maar ze zijn minder slecht dan een spaarrekening!
Je zilver dient uit je pp en wordt je variabele portefeuille (wat speculeren op zilver is goede keuze).
Vervolgens zou ik 25% goud kopen, die eerste gouden munt mag er ook in. De 25% aandelen zou ik houden tenzij te weinig spreiding waarop ik ze zou vervangen met een etf.
Al wat je bijverdiend kan via je spaarrekening naar binck om etf's bij te kopen of af en toe een gouden munt afhankelijk van de percentages.
Disclaimer: Dit is wat ik zou doen met een kein bedrag indien ik een pp wil aanleggen. In geen geval is dit advies. Alles op eigen risico.
Mvg,
Marc
Niet serieus genomen worden en als alles uitkomt niet erkend worden is ook mij overkomen. Als ik jullie verhalen hoor, ben ik spijtig genoeg niet alleen. Ik vraag me ook al een ganse tijd af hoe je mensen echt kan wakker schudden... Mensen zijn zo gebrainwasht door de mainstream media en andere orakels van valse waarheden dat je er moedeloos zou van worden. Ik vind troost in te spreken met gelijkgestemden, zoals op o.a. op deze blog en het lezen van andere Zerohedge, Jim sinclair, martin armstrong ... en vele andere.
BeantwoordenVerwijderenHet lijkt wel een beetje zoals de Matrix. Mensen verkiezen om te leven in een valse realiteit, een droomwereld, zonder kritisch om te gaan met al hetgeen er rondom hen gebeurd en waar zij uiteindelijk het slachtoffer van worden.
Uiteindelijk leer je er wel mee leven, af en toe ben je eens heel gefrustreerd, maar eens op reis gaan weg van alles doet dan altijd wonderen :-)
Ik moet zeggen dat ik marc enorm apprecieer voor zijn blog. Echt een verrijking voor ons allen. Wel ben ik het niet 100% eens met zijn denken. Ik geloof immers assets and cash op een weegschaal liggen. Het moet gezegd dat gedurende het grootste stuk van de laatste 100 jaar, de balans overhelde naar de assets zijde, MAAR er waren ook perioden dat cash duidelijk de bovenhand haalde. Bvb in 2002 en 2008, niet toevallig ook jaren waarin de PP negatief eindigde. Een grote fout die mensen ook maken is volgens mij dat ze cash als een constante waarde zien. 1 euro is altijd 1 euro, maar is daarom niet altijd evenveel waard. Bvb in maart 2009 kon je voor 1000 euro veel meer aandelen, amerikaanse huizen etc. kopen dan dat je in 2007 kon. Voor mij waren de euro's die ik in maart 2009 in bezit had dan ook veel meer waard dan de euro's die ik nu in bezit heb. Alles is echt relatief. Ik kan niet zoals mark ervan uitgaan dat er sowieso 5% of 10% inflatie zal zijn per jaar. Dat wil niet zeggen dat ik er niet tegen gehedged ben, maar all in op 10% inflatie ga ik ook niet. Dat is iets dat ik door de jaren heen geleerd heb, all in gaan op iets, is meestal een fout idee :-)
Dag Neowave,
VerwijderenDank je je ervaring te delen. Ook mijn deelneming voor het niet serieus genomen worden. Ik kan begrijpen dat er even tussenuit trekken deugd kan doen.
Dank je ook voor je waardering.
Ivm je kritiek/andere visie. Ik denk dat je gelijk hebt en ik iets over het hoofd heb gezien.
Je stelt dat cash en assets op een weegschaal liggen en kapitaal kan verschuiven van cash richting assets of omgekeerd waardoor cash wel nominaal hetzelfde blijft maar relatief stijgt in waarde omdat al de rest daalt (2008).
Hierdoor kan het zijn dat desondanks de overheid cash bijprint, wat normaal gezien de waarde doet dalen, de waarde van cash toch stijgt. Hence 2008.
En dus zelfs indien de overheid 13% meer euro's bijprint per jaar er niet perse 10% inflatie zal zijn indien er tegelijkertijd ook een transfer is van assets naar cash.
Je punt houdt zeker steek en verklaart ook een scenario als 2008. Je hebt gelijk dat ik dit punt niet langer had geintegreerd in mijn theorie over hoe de markten werken. Dank u voor de correctie :) Je houdt je naam hoog :)
Betreffende de permanente portefeuille. Akkoord dat in die deflatie scenario's als 2002 en 2008 de Europese PP een negatief jaar had, maar volgens je visie is dit geen koopkracht verlies daar euro's in die jaren toenamen aan koopkracht. Bovendien waren de verliezen van rond de -2% veel minder dan wat euro's toen in koopkracht zijn toegenomen. Helemaal geen zwakke prestatie dus, integendeel, ook daar een knappe prestatie voor een defensieve portefeuille.
Ivm mijn portefeuille, ik ben niet akkoord met je stelling dat ik all-in ga op mijn voorspelling dat we 10% inflatie gaan krijgen. De helft van mijn portefeuille zit in een PP, dus dat is puur hedgen tegen elke scenario of een 'no-in at all'.
De andere helft zit in een variabele RVD portefeuille, wat voornamelijk goud is. Goud is geen all-in voor inflatie. Zoals je weet kan goud totaal falen tijdens bepaalde periodes van inflatie, zoals tijdens welvaart (jaren 80-90). Bovendien scoort goud ook zeer goed tijdens periodes van deflatie zoals 2002 (+4,9%) en 2008 (+8,5%).
Ik zou mijn variabele RVD portefeuille dus eerder als een all-in zien op serieuze crisis, deze mag zowel inflatoir zijn als deflatoir, in beiden zal ik serieus scoren met mijn goud.
Ben je het eens met mijn argumenten of zie ik iets over het hoofd?
Dag Marc,
BeantwoordenVerwijderenNee mijn kritiek was vooral gericht op dit stukje
"Tijdens crisis gaat er geen waarde verloren, ze verschuift enkel. Van aandelen naar obligaties, of van obligaties naar goud, of van aandelen naar vastgoed. Waar de prijzen zakken wordt er voornamelijk verkocht, waar de prijzen stijgen wordt er voornamelijk gekocht. "
Het was niet zozeer een kritiek op je portefeuille as such. Maar ik ben blij dat je mijn kritiek accepteert. :-)
De PP is inderdaad de beste bescherming, daar ben ik dankzij jou ook van overtuigd geraakt. Ik weet ook dat goud los staat van inflatie of deflatie. Dat klopt volledig. Ik zit trouwens ook voor een groot stuk in goud.
Dag Neowave,
VerwijderenInderdaad, ik probeer het correcter te formuleren:
"Tijdens crisis gaat er geen waarde verloren, ze verschuift enkel. Van aandelen naar obligaties, of van obligaties naar cash of van cash naar goud, ...
Door de verschuiving ontstaat er meer aanbod dan vraag in een bepaalde activa en daalt de prijs hier terwijl er een grotere vraag dan aanbod ontstaat in een andere activa en stijgt de prijs daar.
Enkel wanneer de verschuiving richting cash is stijgt de nominale prijs van cash niet daar dit onmogelijk is, maar stijgt wel de relatieve waarde van cash omdat iets anders is gedaald."
Ter verduidelijking, wat ik bedoel met cash is de strikte definitie ervan, zijnde M0 maar niet M1, M2, M3 etc, dus enkel fysieke eurobiljetten en munten, alsook digitale euros die de ECB bijprint en uitleent aan voornamelijk banken of waar ze zelf activa mee opkopen, voornamelijk staatsobligaties. Met andere woorden, de balans van de ECB is wat ik bedoel met cash.
VerwijderenCash zijn niet spaarrekeningen of (staats)obligaties (M1, M2) omdat dit gewoon uitleencontracten zijn. Indien er onder mensen of instellingen meer aan elkaar wordt uitgeleend zegt men dat de geldhoeveelheid uitbreidt maar dit is volgens mij onjuist. Indien er meer leningen worden gedaan onder mensen dan wordt er geen enkele euro bijgecreerd en omgekeerd indien er leningen niet worden terugbetaald en er faillissementen zijn dan verdwijnt er geen enkele euro uit omloop. Er gaat enkel waarde verloren in een bepaalde activa klasse en deze waarde verschuift dan richting een andere activa (bv goud) of gewoon richting cash.
Ik denk ook dat inflatie belangrijk is in het begrijpen van de markten en het nemen van investeringsbeslissingen.
VerwijderenWat is het effect op de verschillende activa bij het massaal bijprinten van cash door de staat?
Ik denk, indien alle parameters gelijk blijven, dus uitgaande van geen verschuiving van waarde tussen de verschillende activa zullen alle activa stijgen in een gelijke hoeveelheid als de hoeveelheid geld dat is bijgeprint en in omloop is gekomen - op uitzondering van - cash en activa gekoppeld aan de waarde van cash, dus obligaties en spaarrekeningen.
Dus activa als kunst, vastgoed, aandelen, grondstoffen, goud zullen bij een stijging van bv 10% aan euros/cash in omloop, evenveel stijgen, en dus verliezen de eigenaars van deze activa niets doordat er cash is bijgeprint.
Echter, eigenaars van cash betalen volledig de rekening daar zij geen stijging zien van 10% in hun hoeveelheid cash maar een stijging van 0%. Dus diegene die fysieke eurobiljetten bezitten (veel mensen) alsook diegene die digitale euro's bezitten (enkel de ECB zelf) nemen dat verlies en betalen de volledige rekening van de diefstal aan extra euro's die bijgerpint zijn en die de dief, zijnde de ECB, door zijn fraude verkrijgt.
Daarnaast zijn er natuurlijk ook velen met uitleencontracten gekoppeld aan de waarde van cash, zoals spaarrekeningen en obligaties allerhande. Diegene die uitleent en x-aantal cash verwacht terug te krijgen wordt bedrogen doordat hij een dom contract heeft opgemaakt dat geen rekening heeft gehouden met de extra hoeveelheid euro's die in omloop zullen komen voordat zijn contract eindigt. Maar de winst hiervan komt volledig ten goede aan de partij die het bedrag ontleent heeft, die wel zoals afgesproken evenveel cash terugbetaald maar waarvan de waarde door inflatie ondertussen is gedaald.
Tricky wordt het natuurlijk tijdens een periode van deflatie waarbij waarde verschuift van welvaartsactiva richting cash. Hierdoor verdwijnt er waarde in activa klassen als kunst, aandelen, vastgoed, grondstoffen en stijgt de waarde van cash, niet nominaal maar wel relatief omdat het steeds meer kan kopen.
In zo een scenario is er geen inflatie in de zin dat de prijzen niet stijgen omdat men zo goed als alles lager gaat waarderen en is er dus winst voor cash bezitters. Als er dan wordt bijgeprint dan is het eindresultaat dat al die andere activa gemiddeld nauwelijks of niet dalen waardoor de winst voor de cash bezitter weg gaat maar hij toch geen verlies heeft, desondanks het geprint.
Zo ook al diegenen met contracten op basis van de cashwaarde die desondanks het geprint toch geen verlies hebben omdat de waarde van cash tegelijkertijd ook aan het stijgen was.
Wat denk jij van deze analyse Neowave? Ben je het hiermee eens of zie je zaken die je toch onjuist lijken?
VerwijderenNeowave, ik ben je zeer dankbaar voor je kritiek. Je hebt me een beter inzicht gegeven in de zaken.
VerwijderenIk begon de inflatie reeds te schatten op 10% ipv 5% vanuit de logica dat er nu 13% meer geld wordt bijgeprint. Echter, de geschatte 10% inflatie was te hoog volgens mijn gepercipieerde inflatie in de winkel en in activa. Sommige zaken stijgen 10% maar lang niet alle.
Dankzij jou begrijp ik nu dat de reden waarom de inflatie vandaag maar 5% is terwijl de hoeveelheid geld dat wordt bijgeprint 13% is, te verklaren is vanuit de deflatie waar we inzitten sinds 2008 waardoor waarde verschuift van de meeste activa richting cash.
Met andere woorden, de relatieve waarde van cash stijgt nu jaarlijks naar schatting ongeveer 5% per jaar (vs andere activa) maar omdat er 13% meer cash wordt bijgedrukt per jaar stijgt cash geen 5% per jaar in waarde maar daalt cash 5% per jaar in waarde.
Klopt het is niet OF deflatie OF inflatie, maar EN EN.
VerwijderenMijn huidige visie op de toekomst is dat de beurzen binnen 2 jaar lager gaan staan vandaag en dat cash en Duitse staatsobligaties meer gaan waard zijn dan wat ze nu zijn.
Ondertussen gaat de sovereign debt crisis verder oprukken naar de kern (i.e. Duitsland) en dan gaat er een kantelmoment gebeuren. Investeerders gaan zelfs Duitse staatsobligaties beginnen wantrouwen en er gaat dan een massale uitstroom uit die staatsobligaties ontstaan. Dat geld moet ergens heen en dat zal sterk stijgende beurzen en sterk stijgende edele metaal prijzen doen ontstaan, ook al zal het met de economie slechter en slechter gaan. Iets wat op het eerste zicht compleet tegenstrijdig is.
Dank je Neowave,
VerwijderenInderdaad het is niet 'of' maar 'en'. Schitterende vaststelling. :) Dat verhaal van Harry Browne met de 4 economische klimaten klopt niet tenzij je inderdaad toevoegd dat het niet OF maar EN is.
Andere vraag, wat is volgens jou de 'netto inflatie' vandaag (dus hoeveel geld/cash minder waard wordt in koopkracht vandaag). Schat je dit ook op 5% of hoger/lager?
Ook hoeveel schat je dit sinds 1999, invoering euro, en sinds 2008, losbreken van de crisis?
Zou ik zeer interessant vinden jouw inschatting te krijgen. Anderen zijn ook welkom hun schatting te geven.
Wel ik ben blij dat je het zelf zegt, want dat goud een hedge is tegen inflatie heb ik ook altijd al een foutje gevonden in de uitleg/verantwoording van 25% goud in de PP. Neemt niet weg dat de PP een schitterend concept is.
BeantwoordenVerwijderenNu wil ik niet zomaar een cijfer plakken op je vraag. Ik denk dat het belangrijker is om de relativiteit ervan te begrijpen. Zo was cash in 2002 en vooral Maart 2009 ernorm veel waard. Net zoals cash in 2000 in 2007 en NU (april 2012) veel minder waard IS.
Ik ga zo vrij zijn om je vraag te herformuleren. Hoeveel is geld minder waard geworden sinds 1999 ten opzichte van vandaag 24 april 2012?
Om die vraag te beantwoorden gebruik ik je tabel EUROPE (€) 1999-2011 en om het mij gemakkelijk te maken negeer ik even jan 2012 tem nu. Ook mijn berekening is misschien ook wat kort te bocht, maar het geeft een goede proxi.
(-0.1*25+7*25+13*25+0)/100 = 4,975%/annum
Als je mij vraagt hoeveel is geld minder waard geworden sinds maart 2009 ten opzichte van nu (zelfde opmerkingen als vorige berekening)
(((30+2,4-14,9)/3)*25+((-1,8+13,4+19,4)/3)*25+(24,5+374+14,8)/3+0)/100 = 10,43%/annum
In je vraag schrijf je ook hoeveel denk jij dat geld minder waard WORDT... ik begrijp hieruit dat je naar de toekomst peilt. Nu in de toekomst zie ik cash opnieuw stijgen in waarde. Ik denk dat we nu de huidige correctie in aandelen binnen een paar weken gaan afronden, om dan nog een finale poging te krijgen om hogere aandelenkoersen neer te zetten om dan finaal weg te vallen. Zoals ik hierboven al schreef, ik zie aandelenmarkten binnen 2 jaar lager dan vandaag.
Interessant. Hoe kom je juist tot die formules? Ik begrijp niet goed welke logica je gebruikt in het beslissen hoe de formule er dient uit te zien.
VerwijderenJe conclusie is zeer interessant, 4,975% sinds 1999, dat volg ik, 10,43% sinds maart 2009, is dit ook hoe jij de inflatie ervaart? Zijn volgens jou de prijzen gemiddeld met 10% per jaar aan het stijgen sinds maart 2009?
Om het allemaal niet te complex te maken, laat ons uitgaan van een systeem waarin er 4 vaten bestaan. Elk vat is respectievelijk gevuld met aandelen, bonds, goud en cash. Het gaat om een systeem met communiceerbare vaten en de vloeistof die tussen de vaten stroomt is currency.
VerwijderenDe hoeveelheid currency die in een bepaald vat zit, geeft de currency waarde weer van dat vat.
Om het eenvoudig te houden, hou ik hier ook geen rekening met de passieve inkomststromen (dividend op aandelen, rente op bonds en spaarrekening)
Dat het cash vat een speciaal vat is, hebben we al uitgelegd hierboven met de balans tussen geld en assets, en kom ik niet meer op terug. Om je het visiueel voor te stellen zou je kunnen stellen dat wanneer er een ware toevlucht naar het cash vat ontstaat, dit begint dit te ageren als een “zwart gat”, waarin materie, currency in dit geval, verdwijnt. (DEFLATIE)
Nu hebben we in realiteit geen gesloten systeem, maar een open systeem waarin extra currency wordt gepompd door de centrale banken. (INFLATIE) Er komt dus meer currency in het systeem als er niet evenveel verdwijnt in het “zwarte gat”
Indien we er vanuit gaan dat er meer currency in het systeem komt, gaan de assets aandelen, obligaties en goud stijgen in currency waarde. Hoeveel meer, kan je eenvoudig berekenen via jouw tabel.
vanwaar die timeframe van 2 jaar !?
Verwijderenhttp://www.youtube.com/watch?v=ObMfmE3JMAc&feature=player_embedded#!
VerwijderenBedankt voor de link neowave. Geniet er altijd van Hugh Hendry te horen. Toch heb ik mijn twijfels over zijn, en vele anderen, voorspelling dat de euro uit elkaar zal vallen.
VerwijderenHugh Hendry zijn argument is met zijn vb van de 'Royal Navy opstand in 1931 tegen een verlaging van de lonen met 20%' wat toen de goudstandaard heeft gebroken, dat vandaag iets gelijkaardig zal gebeuren met de euro, dat hij als een goudstandaard bestempeld vandaag. Volgens hem is het een kwestie van tijd vooraleer de 'austerity measures' de nodige revolte doet ontstaan dat de lokale politieke klasse doet besluiten meer te printen en dus de euro te verlaten.
En inderdaad in landen als Griekenland dalen de lonen vandaag ook, end e revoltes worden sterker, dus hij heeft een punt. Maar het verschil is denk ik dat de euro verre van een goudstandaard is. Zeker in vergelijking met de drachma is het een goudstandaard, maar in vergelijking met goud, is het er geen. In tegenstelling tot de Britse regering in 1931, die geen enkele pond kon bijprinten zonder ook het goud eerst te verwerven, kan de ECB zonder problemen euro's printen om door te schuiven naar Griekenland en company. Dus als de revolte te sterk wordt in bv Griekenland en de lokale politiekers de stap zetten de euro te verlaten, zal de ECB volgens mij een nachtje extra printen en de volgende dag is de lokale politieker en zijn aanhang terug tevreden.
We zullen zien, en hij kan zeker gelijk krijgen, maar mijn gok is van niet.
Die hugh Hendry, indien zijn rendementen even goed waren dan zijn praatjes zou ik all in gaan ;).
VerwijderenIk denk dat hij gelijk gaat krijgen met zijn 2e/3e punt, de euro gaat lager vs de dollar, naar pariteit of eronder. Reden, zie mijn post hierboven.
Ook vond ik zijn argumenten waarom Amerika een veel mooiere toekomst heeft dan Europa en Azie sterk en geloof ik ze ook.
Ook interessant dat hij zegt dat zijn grootste vrees confiscatie is. Doet me wel denken.
Ja Hugh is een van mijn ideolen, gewoon zalig hoe hij altijd onconventioneel antwoordt.
VerwijderenWat zou jij doen Marc indien ze zaken beginnen confisqueren zoals goud. Dat je slecht mondjesmaat geld mag afhalen...
1. Denk je dat je het tijdig zou zien aankomen?
2. Denk je dat je zou verhuizen buiten Europa? Zo ja, welke landen, plaatsen zou je overwegen?
Rol van goudstandaard tijdens de Gouden Depressie
BeantwoordenVerwijderenDe overgrote meerderheid van mainstreameconomen vindt de centrale bank incontournable voor de economie van een modern land. Bernanke, een New Keynesian die in grote mate de monetaristische filosofie van Milton Friedman volgt, wees op de rol die de goudstandaard speelde in de Grote Depressie, een duidelijke referentie naar Friedmans werk.
Terugkeer naar de goudstandaard?
De kritiek tegen de Fed is voornamelijk het werk van Republikeins presidentskandidaat Ron Paul uit Texas, wiens programma de afschaffing van de Fed en een geleidelijke terugkeer naar de goudstandaard inhoudt. Paul geniet grote bijval bij universiteitsstudenten, wat Bernanke ertoe aanzette hem op deze manier indirect van antwoord te dienen.
Het grootste probleem met de goudstandaard is volgens Bernanke dat economische problemen niet kunnen worden aangepakt door middel van manipulaties van de geldvoorraad. Als deze geldvoorraad immers vastzit aan een vrij onveranderlijke voorraad edelmetaal, dan betekent dit een beperking van de macht van de centrale bank om een monetair beleid te voeren.
Volgens voorstanders van de goudstandaard is dit laatste net een voordeel. Zij beweren dat beleidsmakers, geleid door de lokroep van politiek succes op de korte termijn, schade toebrengen door hun manipulaties eerderd an dat ze problemen oplossen.
http://www.youtube.com/watch?v=aqzymNbn99c&feature=relmfu
Geachte Marc de Mesel,
BeantwoordenVerwijderenIn de tabel m.b.t. de rendementen van de PP staat m.i. een onjuistheid.
In de USA situatie zet u dat de gemiddelde inflatie in de jaren 2000-2009 gelijk aan 5,5% is. Echter uitgaande van de jaarlijkse gemiddelden die u rapporteert, is dat slechts 2,54% geweest.
Ik kwam hierop omdat ik wilde zien hoe de theorie uitwerkt op de goudprijs. De theorie is dat een sterk oplopende inflatie een stijging van de goudprijs geeft. Echter uit de gerapporteerde cijfers komt naar voren dat het afgelopen decenium nogal mild was wat betreft inflatie. De prijs van goud die x4 is gegaan, is m.i. niet te verklaren middels inflatie.
Wellicht speelt het afnemend vertrouwen in de fiat valuta een grotere rol. Wel blijft overeind staan dat een portefeuille met ongecorreleerde assets een prima rendement geeft.
Beste anoniem,
VerwijderenU heeft gelijk. Dat was idd een rekenfout. Ik heb het rechtgezet op de rendementen pagina. Hartelijk dank voor uw correctie. Indien u nog andere fouten zou vinden waardeer ik u reactie.
Ik denk dat in uw studie de werkelijke inflatie cijfers een heel ander beeld zullen geven dan de officiele inflatie cijfers. In kort, ik denk dat de werkelijke inflatie wel degelijk stijgende is sinds 2000.
Marc, je berekeningen m.b.t. inflatie en netto rendement kloppen niet helemaal.
BeantwoordenVerwijderenVoorbeeld: Over je vastgoed was je rendement 10,3% op jaarbasis maar na correctie door inflatie was je reële rendement 5,3%. Je trekt er 5% inflatie vanaf, maar berekent dat verkeerd.
Je reële rendement zou namelijk zijn:
110,3/105,3 * 100 = 104,5
Dus 4,5%, dat is toch weer een stuk lager dan 5,3%!
Ik maak nu zelf een fout, excuses
BeantwoordenVerwijderen110,3/105 * 100 = 105,04
Dus 5,04% reëel rendement (nog steeds lager dan jou 5,3%)
Hello Marc,
BeantwoordenVerwijderenI would like to know if you have considered real estate / farmland in a lower-cost area, maybe eastern Europe...for example Poland.
Best
paul
Hi Paul,
VerwijderenIn 2005 I have considered buying farmland in eastern europe, Romania. Prices at the time were 2000 €/ha compared to 30.000 €/ha here in Belgium. Since commodities were hot then (Jim Rogers!) and Marc Faber was still talking a lot also about 'buying farm land' and since I still believed in 'Peak Oil' I thought this could turn out to be a wonderful investment. I was dreaming of buying hundreds hectare of farm land.
I decided against doing it due to the impracticalities in doing business in a far away land with lower moral standards. It was too easy to be ripped off by lawyers, land dealers, politics and the local renter of the land. Marc Faber also confirmed this at the time by answering in an email:
"I think your idea (to buy cheap farm land in Eastern Europe) is very good, but in the end wealth will come from your hard work and not passive investments.
I like agricultural land but title needs to be clean and you have to put in a lot of work and constant supervision.
It is very easy for someone to cheat an absent land owner…."
Ik zit zelf ook met dilemma of ik m'n vastgoed ga liquideren of niet (behalve m'n woonhuis). Ik heb 1 appartement en 1 studio in Oost-Vlaanderen.
BeantwoordenVerwijderenIk bereken het netto rendement (na kosten onderhoud, belastingen, beheer, ...) op 3,66% (appartement) en 3,87% (studio) los van de waardestijging of vermindering van het vastgoed. Maar in die kosten reken ik natuurlijk niet de uren die ik spendeer om met huurders af te spreken, naar syndic vergaderingen te gaan en problemen op te lossen en om zelf eventueel de verfborstel vast te nemen om zo de kosten te drukken.
Als ik zeker zou zijn dat vastgoed blijft stijgen de komende 20 jaar dan zou ik het houden en er de moeite in steken. Maar als vastgoed 20-30% zou dalen vanaf 2014-2015, dan is het enerzijds een slechte investering, en anderzijds het me de moeite niet waard.
Wat is jullie mening over de eventuele prijsdalingen van vastgoed in de nabije toekomst?
Persoonlijk denk ik dat de kans groot is dat in de nabije toekomst we in de Belgische vastgoedmarkt een daling zien. Dit dacht ik reeds in 2006 maar sindsdien is het verder blijven stijgen, dus ik kan zeker fout blijken.
VerwijderenEchter, sinds 2006 is de vastgoedmarkt wel beginnen dalen in zowat het hele Westen. Enkel Belgie en Australie zijn nog niet gedaald. Ik denk dat de kans vandaag anno 2012 dus nog groter is dan in 2006 dat vastgoed ook in Belgie zal beginnen dalen. Ik verwacht nog steeds een daling in Belgie¨van -30% tot -60%. In Amerika zitten ze nu aan ongeveer -40%, in Nederland aan -20% en dat verwacht ik hier ook. Maar nogmaals, ik kan fout blijken in de toekomst, het blijft speculeren.