woensdag 10 februari 2010

Permanente Portefeuille -0,6% Ondanks Aandelen


Aandelen zijn het jaar slecht begonnen met een daling van -7,3%. Goud steeg 1,6% en de Duitse staatsobligatie, desondanks of misschien dankzij de vlucht uit de Griekse staatsobligatie, ging een stevige +3,4% hoger waardoor de permanente portefeuille zijn verlies wist te beperken met -0,6%.



Vorig jaar 2009 zijn aandelen het meest gestegen (+27%) terwijl staatsobligaties het slechtste rendement hadden (-2%). Dit jaar start het jaar net andersom. Ietwat ironisch heeft iedereen het over het faillissement van de staat maar staatsobligaties hebben wel voorlopig onze portefeuille gered.

Dat heeft er natuurlijk alles mee te maken dat wij enkel de Duitse staatsobligatie hebben in de permanente portefeuille. En net zoals bij banken, als men wegloopt van de ene, is dat in het voordeel van de iets sterkere. Griekse staatsobligatie houders dumpen het papier in ruil voor stevigere staatsobligaties zoals de Duitse. Echter, de Duitse zal ook vallen als het zo doorgaat, net zoals dat alle banken stevig afgestraft zijn, ook de iets sterkere.

Hoe lang het duurt vooraleer de Duitse ook kraakt is echter moeilijk in te schatten. Het kan snel gaan maar het kan ook nog jaren duren. We zullen zien voor 2010 maar het kan wel degelijk dat de Duitse staatsobligatie, net zoals in 2008, het beste rendement hebben van alle activa tegen einde van het jaar.

Maar het omgekeerde is zeker ook mogelijk. Voor hetzelfde geld wordt 2010 het jaar waarin het de staat is die omvalt en vele staten deze keer een 'bailout' moeten krijgen. Dat zou geen goede zaak worden voor de lange termijn staatsobligatie! Die zal dan serieus dalen in waarde.

Indien staatsobligaties inderdaad de slechtste investering worden is het nog afwachten wat de beste investering dan wel zal worden. Indien staten failliet gaan zullen aandelen het zeer slecht doen. Maar het is mogelijk dat in dergelijke deflationaire contractie goud ook daalt en het terug de dollar is die serieus stijgt. De euro zal in dat geval ook niet slecht zijn.

Over de paniek dat de Euro zijn waarde zou verliezen indien Griekenland of een ander land van de Eurozone failliet zou gaan. Dat is volgens mij een flagrante denkfout. Een failliet van een staat binnen die muntunie is een goede zaak voor de waarde van de munt. Indien Californië bv echt failliet gaat en 'default' op zijn schulden zal je de dollar zien springen. Naar boven! Net zoals het failliet van een grote bank als Lehman de dollar helemaal niet deed crashen in 2008, zoals de meeste goeroes voorspelden in 2007! (op uitzondering van Robert Prechter en Hugh Hendry), wel integendeel, hoe groter het faillissement, hoe meer de dollar steeg!

Waarom? Omdat een faillissement wil zeggen dat ze geen 'bailout' krijgen. Dat er geen kredietgeld is bij gecreëerd vanuit het niets door de centrale bank. Een faillissement is dus een tekort aan dollars. Door een faillissement krijgen plots veel mensen geen dollars meer voor hun staatsobligaties. Ze zijn waardeloos geworden. Daardoor gaan zij ook failliet want wie bezit al die staatsobligaties? Beleggers, pensioenfondsen en banken. Zij verliezen plots een groot deel van hun dollars, of euro's, en zijn plots een stuk armer. Samen met een staat zullen dus ook vele banken vallen, grote banken!

Het is een deflatie zo puur als hij kan zijn. Een failliet van Griekenland, zonder bailout, is het beste dat de Euro kan overkomen. Niet dat ik me illusies maak, een bailout zullen ze krijgen. Maar je weet nooit, Lehman Brothers is gevallen doordat de 'bailout boss' Paulson zijn aartsrivaal de redding niet toewenste. Dergelijke verassingen kunnen nog wel gebeuren. Laten we hopen dat er toch een staat onder de bailout radar valt en niet op tijd gered wordt zodat we tenminste van 1 kapitaalvernietiger vanaf zijn en de rest van de schrik terug wat discipline krijgt.

Het wordt interessant om zien hoe de permanente portefeuille zal reageren op zo een failliet van de staat. Zeker is dat alle staatsobligaties dan in een paniek hevig dalen, aandelen ook, goud neemt zeker toe in koopkracht maar wat het nominaal zal doen is onzeker, maar cash? Wat zal cash doen? Wel onze cash is korte termijn belegd bij de staat. De intrestvoet zal serieus stijgen omdat mensen vrezen dat ze hun geld, ook korte termijn, niet meer zullen terugzien eens uitgeleend aan de staat. Misschien krijg je intrestvoeten van 10% of meer maar je zal dan ook een serieus risico lopen op totaal verlies.

Omdat je een permanente portefeuille hebt blijf je echter zitten en ontvang je die 10%. Je weet dat indien het inderdaad fout gaat en de staat echt failliet gaat, je je cash kwijt zal zijn, ook je obligaties lange termijn ben je dan volledig kwijt. Maar je hebt die 25% goud nog. Die zal serieus stijgen in koopkracht omdat men zal vluchten van de staatsobligatie naar goud want goud is de laatste safe heaven.

Wel denk ik dat het tijd wordt ook een oorlogskas aan te leggen zoals ik gedaan heb. De permanente portefeuille kan, indien dergelijke rampzalige scenario's zich voordoen, slecht presteren. Wat het bijvoorbeeld niet bezit is echte cash. Dollar briefjes en euro briefjes. Alle cash is belegd in staatsobligaties. Indien de staat failliet gaat kan goud tijdelijke door de hevige contractie ook sterk dalen met bijvoorbeeld 50%. Je cash van je permanente portefeuille is weg omdat de staat failliet is, maar als je dan nog een beetje cash had, die waardevolle euro's en dollars, dan had je een pak meer koopkracht behouden.

Een ander scenario dat kan gebeuren is dat we niet echt een deflatie krijgen maar dat er wel een langdurige hyperinflatie optreedt. In dat scenario zit je elk jaar door het balanceren je aandelen en je goud te verkopen om cash en obligaties bij te kopen. Maar als die hyperinflatie jaren duurt zit je dus voortdurend waardevolle activa in een eindeloze put te dumpen. Het balanceren dat eigen is aan de permanente portefeuille kent dus ook gevaren in extreme rampzalige scenario's en daarom is een oorlogskas ernaast, die nooit gebalanceerd wordt, een goed idee als final backup.

Maar het scenario dat geen enkel goeroe voor mogelijk lijkt te houden is dat 2010 een prachtig jaar wordt met aandelen 'to the moon', huizenprijzen die terug aantrekken, banken die verder stabiliseren, en nog meer van dat moois. Er zijn wel degelijk signalen in die richting, die toegegeven, snel kunnen verdwijnen, maar ze kunnen even snel ook de headlines gaan domineren. Zoals bijvoorbeeld dat vastgoed in verschillende Europese hoofdsteden terug stijgt of dat het aantal uitstaande kredieten in België terug toeneemt: 

Figuur 2: Totaal Uitstaande kredieten België per Bestemming 
Bron: Beroepsvereniging van het Krediet - BVK

Het aantal uitstaande kredieten is van groot belang voor de economie. Indien de schuldenberg uitbreidt dan komt er een massa aan extra geld in de markt die de prijzen omhoog duwt, de economie doet uitbreiden, en de meeste schuldenaars en banken ten goede komt. Indien ze krimpt verdwijnt er een massa aan koopkracht, krimpt de economie en dalen de prijzen normaal gezien wat vele schuldenaars en banken in de problemen brengt. Je ziet dat vanaf 2006 tot en met 2008 de schuldenberg krimpt. Maar in 2009 gaat dat alweer omhoog! Dat stoort me enorm. Het stoort me ook dat de terugval tot nog toe eigenlijk te verwaarlozen is geweest. Van 23,8 miljard euro is de schuldenberg gedaald tot 20,5 miljard euro. Wauw! Dat was nogal een kredietcrisis in België! De schuldenberg is zomaar eventjes met 10% gedaald nadat ze bijna 200% gestegen was sinds 2001.

Dus ja, ik zou graag hebben dat de schuldenberg terug krimpt naar het niveau van 2001 maar de markt lijkt daar anders over te denken. Die zijn terug begonnen met nog meer te lenen. Als dat de komende jaren zo verder gaat dan kan de crisis evengoed pas binnen 10 jaar zich voordoen.

Dus mijn boodschap voor het geld dat je absoluut niet mag verliezen is en blijft: beleg het niet volgens een bepaalde toekomstverwachting want alles is en blijft mogelijk. Zorg dat je beschermd bent met dat kapitaal tegen zowel deflatie, als inflatie als welvaart. Tenzij je natuurlijk zeer bewust beslist van het risico te nemen en mogelijks veel te winnen maar ook mogelijks veel te verliezen.

Ik merk in mijn omgeving dat mensen die vroeger helemaal geen goud hadden het beginnen kopen. Dat is goed en ik raad iedereen aan van 25% fysiek goud te hebben. Maar besef dat met enkel goud en cash, op spaarrekeningen, je niet degelijk beschermd bent. Want als er inderdaad terug een periode van jaren welvaart aanbreekt, zoals in de jaren 80 of 90, dan zal je goud zien dalen in waarde maar de inflatie trekt wel terug flink aan. Dan zit je daar met je cash, die waarschijnlijk wel terug iets meer interest zal opleveren maar helemaal geen 7%, wat wel degelijk de inflatie is geweest tijdens onze periodes van welvaart. Met andere woorden, zowel je goud als je cash zullen dan serieus ondermaats presteren en dan ben je gezien. 25% aandelen is dan een must om je verliezen in goud en cash te neutraliseren zodat je dat rendement van gemiddeld 7% zeker haalt en je koopkracht behoudt.

Ik ben blij dat ik vorig jaar Harry Browne's permanente portefeuille heb mogen leren kennen. Anders had ik die verdomde 30 jarige staatsobligaties nooit gekocht! Enkel Harry Browne kon me doen inzien dat ze een broodnodig onderdeel zijn van een gespreide portefeuille zoals we nu ook weer zien.

Ik zie uit naar het verdere jaar 2010 en hoop stiekem dat mijn permanente portefeuille -15% zal hebben op het einde van dit jaar. Dat zou de grootste prijsdaling ooit zijn van een permanente portefeuille en dan is het zeer waarschijnlijk dat er een enorme deflatiegolf over onze regio's is neergedaald. Het record is -13% in 1990 in Japan en het was het begin van iets zeer mooi voor de permanente portefeuille eigenaar die de schade de jaren erop snel had goedgemaakt terwijl vastgoed 20 jaar erna maar liefst 80% is gedaald. De beurs 20 jaar later ook 4 keer goedkoper is. Een inflatie die zeer laag is geweest 20 jaar aan een stuk en het terugkeren van het gezond verstand: dat een eigen huis net zoals een eigen auto of zeilboot een onkost is, en geen investering. Dat aandelen, ook op een lange termijn van 20-30 jaar, een slechte investering kunnen zijn. Dat cash wel degelijk zijn waarde en koopkracht kan behouden en het volk niet langer moet beleggen om zijn koopkracht te behouden.

Marc Faber is voor het eerst vrij terughoudend betreffende zijn voorspellingen voor het komende jaar. Hoewel lange termijn (5-10 jaar) zijn visie nog steeds zeer duidelijk is (goud up, staatsobligaties down, aandelen up door inflatie) vindt hij het moeilijk 2010 te voorspellen. Aandelen zijn niet duidelijk 'overbought' volgens hem zoals begin 2008 toen hij correct aanraadde massaal aandelen te verkopen. Aandelen zijn ook niet duidelijk 'oversold' zoals begin 2009 toen hij correct aanraadde terug massaal in aandelen te stappen. Staatsobligaties zijn niet duidelijk 'overbought' zoals begin 2009 toen hij ook correct aanraadde ze te dumpen of te shorten en goud vond hij begin 2009 wat overbought maar gezien het sindsdien enkel hoger is gegaan had hij die dus mis maar blijft hij wel bij zijn standpunt dat het geen duidelijke 'buy' is voor 2010. Gezien zijn indrukwekkende juiste voorspellingen begin 2009 én begin 2008, spreekt dat boekdelen. Welkom in 2010!

14 comments:

  1. even voor de duidelijkheid:

    de dollar ging omhoog met de val van lehmann omdat er een "scramble for cash" was, wat er voor zorgde dat er gedwongen verkopen waren (indiscriminate selling) in alle sectoren. omdat de meer dan de helft in dollars is genoteerd waren er te weinig dollars.

    als griekenland failliet gaat is dit NIET positief voor de euro. flight for safety zal zorgen dat investeerders uit de euro gaat (zeker met het idee dat spanje, portugal en ierland er ook zeeeer slecht voor staan).
    BeantwoordenVerwijderen
  2. Van de vier scenario's die zich kunnen voordoen, welvaart, recessie, deflatie en inflatie, lijkt welvaart actueel de minst voor de hand liggende.

    Daarom lijkt het mij niet onverstandig een stukje van je cash, zo'n 2,5% van je volledige PP of 10% van je cashpositie te voorzien om je aandelen af te dekken door een langlopende put-optie op de index te kopen. Een verzekering die zijn "gewicht in goud" zou kunnen waard zijn.

    Het aanhouden van een oorlogskas kan je vermijden door in geval van te grote inflatie - ik kies voor 9% als maatstaf - goud niet te betrekken in het in evenwicht brengen van je portefeuille. Je beschouwd op dat ogenblik "aandelen", "obligaties" en "cash" als 100% en je brengt ze alle drie op 33%. Zodra de inflatie structureel terug binnen de perken is, betrek je goud opnieuw in het in evenwicht brengen van je portefeuille naar 25% voor elke categorie.

    Op vlak van bepalen van de inflatie worden wij bij de neus genomen door de regeringen, daarom is een beetje gezond verstand geen overbodige luxe. Toch is van uit het PP denken onverstandig er van uit te gaan dat er binnenkort een grote inflatie zal ontstaan. Beter is om met feitelijke gegevens te werken en niet met vooronderstellingen.

    Als een land failliet gaat, is dat als geheel slecht voor de ecomomie. Heel wat mensen zijn hun geld kwijt, ook mensen met een PP. Daarom is dat schadelijk voor de economie.

    De waarde van de munt is op langere een verhouding van de geldhoeveelheid tot de economische activiteit. Als door het faillisement meer geld uit verdwijnt dan dat de economische activiteit daalt, zal de vlucht uit de munt een tijdelijk fenomeen blijken te zijn. Bovendien kan je de cash uit je PP ook in verschillende munten aanhouden, zoals bijvoorbeeld 25% dollar, 25% euro, 25% Noorse Kroon en 25% Australische dollar (om maar iets te zeggen). Knalt Californië, dan daalt de dollar tot een ongekend dieptepunt en breng je opnieuw evenwicht in je cashpositie. Zo veel tijd later (kan jaren zijn) stijgt de dollar weer en profiteer je van het principe van de PP, verkopen wat duur is en kopen wat goedkoop is op basis van feiten die er nu zijn en niet op basis van vooronderstellingen die misschien nooit werkelijkheid worden.
    BeantwoordenVerwijderen
  3. Anoniem1,

    Dat was net wat alle goeroes in 2007 ook zeiden over de dollar. Als de banken failliet gaan aan hun roekeloze leningen dan zal men weglopen uit de dollar (Peter Schiff, Jim Rogers, Jim Puplava, ...). Hyperinflatie waren ze in KOOR aan het roepen. Oeps, toch niet!

    Wat zal er gebeuren indien Griekenland failliet gaat en plots vele beleggers, pensioenfondsen en banken een tekort aan kapitaal hebben, een tekort aan euro's hebben, om hun verplichtingen na te komen? Gedwongen verkopen natuurlijk. Alles weg, het meest waardevolle eerst want daar krijg je nog iets voor (zoals goud, degelijke bedrijven, speculatieve posities, schulden van andere minder kredietwaardige partijen, vastgoed, etc). Het is een kettingeffect dat alles doet dalen met uitzondering van de munt, de euro, omdat het inderdaad de euro is waar al die schulden in genoteerd staan. Omdat men euro's nodig heeft om zijn schuldenberg af te betalen, en geen goud, of aandelen. Een failliet bewijst de wereld dat een schuldenberg niet oneindig kan groeien, dat een schuldenberg je kan ruineren, dat je best schulden afbouwt.

    Maar je hebt gelijk dat een failliet, of dreiging van failliet van verschillende deelstaten even goed een omgekeerd effect kan hebben en inderdaad de euro kan doen tanken. Immers, uiteindelijk beslist de massa, en die heeft niets afgesproken met de beleggers of regeringen. Die loopt als een kudde van links naar rechts, logica ten spijt.

    Maar de ervaring uit 2008 en in Japan sinds de jaren 90, spreekt je stelling tegen. Een failliet, of bijna failliet, van grote bankinstellingen of grote deelstaten, doet de munt stijgen, zelfs indien er alsnog bailouts komen (die de munt op zich zouden moeten verzwakken volgens de logica...).
    BeantwoordenVerwijderen
  4. Marc,

    Ik heb sinds 15 januari ook een PP.

    I houd me rustig (momenteel -0,8%) en wacht af tot het eind van het jaar.
    Indien de pp dan nog steeds op verlies staat, is het dan best om te herbalanceren of niet?

    Want dan verkoop je toch iets verlies-latend om iets 'nog meer'-verlieslatend te kopen?
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dag Wim,

    Indien de PP op negatief staat is dat meestal omdat er een deflatoir klimaat is. Dit wil zeggen dat het algemene prijsniveau gedaald is. In 2008 bijvoorbeeld had de PP -2% maar dat kan je niet verlieslatend noemen want het algemene prijsniveau was ook met -2% gedaald.

    Toegegeven, een spaarboekje met 3% interest was in 2008 dan ook een betere investering (maar geen betere belegging omwille van de geconcentreerde positie waardoor je alles kan kwijtspelen). Maar in 2009 had de PP de schade ten opzichte van een spaarboekje zonder enig probleem ingehaald (+13% vs +2%).

    Indien de PP eind 2010 een zwaar verlies zou hebben dan wil dat zeggen dat het algemeen prijsniveau zwaar is gedaald dus dat is niet per definitie verlieslatend geweest al zal het zo zijn dat er een bepaalde activa inderdaad meer rendement hadden. En waarschijnlijk zal je die activa ook in je PP hebben. Dat kan goud zijn of staatsobligaties of cash dat dan het minste gedaald is, of misschien zelfs 1 van de 3 serieus omhoog.

    Desondanks je totale PP in dat scenario verlies heeft ga je inderdaad balanceren omdat, ook al zijn alle 4 de activa negatief, wat nog nooit gebeurd is, ze zullen zeer waarschijnlijk ten opzichte van elkaar serieus verschillen in rendement waardoor je 25% verhoudingen anders zullen liggen, misschien is de ene 30% en de andere 20% en dus mag je balanceren maar moet je niet. Immers Harry Browne zegt dat je kan wachten tot de verhoudingen tot 35%/15% oplopen alvorens te balanceren.

    Stel dat eind 2010 alle activa evenveel dalen dan is er geen vuiltje aan de lucht want dan heb je nog steeds 25% van elk en is balanceren niet mogelijk en wenselijk. Het doel van balanceren is niet zozeer van te verkopen wat gestegen is en te kopen wat gedaald is, dat is een leuk bijkomstig effect. Het doel van balanceren is er steeds voor te zorgen dat je tegen elk mogelijk klimaat degelijk beschermd bent. En daarvoor moet je genoeg van elke activa hebben. Genoeg wil zeggen voor Harry Browne dat je minstens 15% van elke activa hebt en maximum 35%. Dat is de enigste regel die van belang is wanneer je een beslissing neemt te balanceren.

    Zolang je binnen die krijtlijnen blijft mag je balanceren wanneer je wil. Enkel opletten, zoals JDB zegt, dat je transactiekosten niet uit de hand lopen. Daarom wil je zo weinig mogelijk balanceren en liefst dus wachten tot de verschillen groot genoeg zijn. Daarom ook dat Harry Browne toch een brede schommelingen toelaat. Het beperkt de transactiekosten en, een ander voordeel, je bent meer op je gemak omdat er echt al veel moet gebeuren alvorens een bepaalde activa van 25% naar 35% of 15% daalt in je portefeuille en je dus niet constant moet monitoren. Indien markten crashen waarschuwen ze je wel op tv en voor de rest kan je eigenlijk 1 keer op het jaar eens kijken of het al de moeite is te balanceren.

    Proficiat met je PP :-)
    BeantwoordenVerwijderen
  6. Beste Marc,
    Je gelooft als deflationist in de theorien van Prechter.
    Vergeet echter niet de aantrekkingskracht van de drukpers en de reacties van het grote geld.
    Een kat in het nauw maakt grote sprongen.
    De politiek zal namelijk altijd voor de drukpers kiezen als er gekozen moet worden.
    De huidige krapte in Griekenland is waarschijnlijk maar tijdelijk en zal de Grieken door vehoogde belasting en regeldruk aansporen om in het goud en andere assets te vluchten. Vooral de zwarte economie (ca. 50% van de echte economie) zal zijn geld proberen veilig te stellen.
    Portugal, Spanje en Italie kijken toe.
    gr.loper
    BeantwoordenVerwijderen
  7. Marc,

    Ik heb een vraag over het fysieke goud in je portefeuille. Ik vermoed dat je dat uiteraard veilig in een kluis bij de bank hebt zitten en je jaarlijks betaalt voor het huren van die kluis. Nu zie ik op kitco interbancaire leasing rates voor zilver, goud, platinum, palladium. Link: http://www.kitco.com/market/LFrate.html

    Kan je zoiets als particulier ook? Als ik even vereenvoudig naar een goudprijs van 20000€/kilo en een lease rate van 0,4%/jaar dan brengt die kilo 80 € op, genoeg om de kost van de kluis te betalen. Je verliest dan wel tijdelijk de mogelijkheid om te herbalanceren met die kilo.

    Een tweede vraag is hoe je het aanpakt om je permanente portfolio uit te breiden. Als we uitgaan van een situatie waarin je voldoende cashreserve hebt (los van de pp) en erin slaagt een bedrag te sparen, ga je dit dan éénmaal per jaar (bij het herbalanceren) toevoegen aan je portfolio? Hoe lossen andere lezers dit probleem op?

    Mvg,

    Gert
    BeantwoordenVerwijderen
  8. Als je je goud uitleent heb je ook geen kluisje nodig!

    Sterker nog, als je je goud uitleent heb je geen fysiek goud meer, maar tegenpartij risiko. Dan kan je net zo goed goud futures kopen waar de lease-rate al in is verwerkt.
    BeantwoordenVerwijderen
  9. Dag Gert,

    Ik sluit me aan bij de mening van anoniem. Je goud uitlenen wil je niet doen want dan heb je inderdaad niet langer fysiek goud in bezit, maar een schuldbewijs in bezit. Een soort van obligatie die interest opbrengt met als grote gevaar: counterparty risk. Als de tegenpartij failliet gaat ben jij je goud kwijt.

    In de permanente portefeuille zitten al genoeg schuldbewijzen. De 25% cash wordt reeds uitgeleend aan de staat. Ook de 25% lange termijn obligaties zijn een lening met counterparty risk. De helft van de permanente portefeuille wordt dus reeds uitgeleend, dat is meer dan genoeg.

    Het fysieke goud heb je juist het meeste nodig wanneer 'counterparty risk' een groot issue wordt, namelijk bij een serieuze crisis waarbij niemand, zelfs niet stevige bedrijven of de overheid, in staat is zijn schulden terug te betalen. Dan zal je serieuze verliezen boeken op je uitgeleende activa of het misschien zelfs volledig kwijtspelen. Iedereen vlucht in zo een scenario naar goud, dat serieus in koopkracht waarde zal stijgen. Indien jij dan je fysiek goud nog hebt zal je je verliezen ergens anders volledig goed maken. Indien je echter je fysiek goud ook hebt uitgeleend bestaat het risico dat je dat ook kwijt bent omdat de tegenpartij de schuld niet kan terugbetalen en failliet gaat. Dan ben je geruïneerd, want zowel je cash, als je obligaties en goud zijn verdwenen en je aandelen, door de crisis, waardeloos.

    De kost van een kluis is inderdaad een onkost. Maar zo gaat dat, echt eigen bezit kost nu eenmaal geld om het veilig te bewaren. Persoonlijk vind ik wel dat een kluis, vooral in België, nog steeds zeer goedkoop is, voor 40 euro per jaar heb je er al 1.

    Mvg,
    Marc
    BeantwoordenVerwijderen
  10. Beste Ioper,

    Ik geloof inderdaad dat de theorieën van Prechter kunnen waarheid worden en een serieuze deflatie nog steeds mogelijk is, desondanks de overheid inderdaad massaal print.

    Maar ik geloof evengoed dat inflationisten als Marc Faber gelijk kunnen krijgen en dat we snel kunnen verzeilen in een hyperinflatie.

    Wel vind ik het argument van de inflationisten niet zo sterk. Dat we gegarandeerd inflatie zullen krijgen omdat de overheid gegarandeerd zal 'printen'. Wat zij over het hoofd zien is dat de regering of ECB helemaal niet print zoals Robert Mugabe van Zimbabawe, die gewoon briefjes geld bijprint.

    Onze overheid, centrale bank, print door schuld vanuit het niets te creëren, dat is iets heel anders want uiteindelijk dient die schuld terugbetaald te worden waardoor die hele inflatie, die een nieuwe schuld wel veroorzaakt, terug geneutraliseerd wordt. Het is dus enkel uitstel van executie, geen afstel. De deflatie die veroorzaakt wordt wanneer de lening wordt terugbetaald blijft een garantie, maar is nu uitgesteld.

    Maar de inflationisten kunnen dan wel nog steeds gelijk krijgen indien de schuldenberg gewoon blijft uitbreiden. Want zolang die uitbreidt is de inflatie kracht groter dan de deflatie kracht. En gezien er geen limiet is op hoeveel de centrale bank aan nieuwe schulden kan creëren is dat ook mogelijk. Bovendien is het ook mogelijk dat onze politiekers net zoals Robert Mugabe van Zimbabwe wel degelijk massaal briefjes gaan printen.

    Dus mijn boodschap is: voor het kapitaal dat je absoluut later nog nodig kan hebben zorg je dat je tegen beide scenario's beschermd bent.

    Voor het kapitaal dat je je kan permitteren te verliezen kan je 1 kant van de trade kiezen en misschien alles verliezen, maar misschien ook zeer veel winnen.
    BeantwoordenVerwijderen
  11. Mooie en duidelijke reactie.
    Je beheerst de materie helemaal.

    Het blijft inderdaad koffiedik kijken wat onze beleidsmakers zullen doen en vooral, hoe hoog en hoelang willen ze de schuld laten oplopen.
    Met 0% rente kan je ver komen.
    Denk zelf, dat uiteindelijk de drukpers het zal winnen.
    gr.loper
    BeantwoordenVerwijderen
  12. Dank je voor het compliment Ioper :-)

    Ik denk het persoonlijk niet dat deze crisis zal uitmonden in hyperinflatie. Ik gok dat we eerst een grote deflatie krijgen. Tijdens die deflatie men op het dieptepunt zal overgaan tot drastische maatregelen zoals het definitief kwijtschelden van schulden door de ECB aan banken en overheden en misschien zelfs het volk (Wat wil zeggen dat de inflatie die oorspronkelijk is gecreëerd door de leningen en nu al in onze prijzen verwerkt is, niet terug verdwijnt omdat de schuld nooit wordt afbetaald en geld nooit terug verdwijnt uit de economie).

    Echter, ik gok dat de overheden en centrale bank niet zoals Mugabe zullen grijpen naar de drukpers om er fysiek of digitaal geld mee te creëren, zonder schuld, waarmee ze dan hun rekeningen betalen. Dit is echter wel wat moet gebeuren om een hyperinflatie te krijgen denk ik.

    Ik verwacht dus na de grote deflatie een zeer lange periode van trage bescheiden groei vanaf een veel lager startpunt. De groei zal traag blijven en de inflatie beperkt omdat mensen en banken tegen dan niet meer bereid zijn hun schuldenberg zo snel te laten oplopen als we de laatste 30 jaar gezien hebben.
    BeantwoordenVerwijderen
  13. Marc,

    Aan de ene kant gok je op een zware deflatie en aan de andere kant gok je op fysiek goud.
    Die twee gaan mijn inziens toch niet samen daar grondstoffen crashen bij een zware deflatie?
    Of zie ik nu iets over het hoofd?

    ps. dit is voor de spculatieve portofolio.

    Gr
    BeantwoordenVerwijderen
  14. Beste,

    Je hebt gelijk dat tijdens een deflatie grondstoffen waarschijnlijk serieus zullen dalen in prijs, net zoals gebeurd is in 2008. Echter, goud is GEEN grondstof maar GELD. Veilig geld. Dat is ook de reden waarom goud WEL gestegen is in 2008.

    Een grondstof wordt gebruikt in de productie van allerlei goederen. Goederen waarvan iedereen weet dat ze dalen in waarde op termijn. Consumptiegoederen. Zo wordt zilver bijvoorbeeld heel veel gebruikt als grondstof en zit het in elke pc, gsm, tv, zonnepaneel, fototoestel etc. Daarom dat zilver ook serieus is gedaald in 2008 en het tijdens de volgende deflatoire crash weer zal dalen. Goud wordt nauwelijks gebruikt in goederen maar wordt vooral gekocht als houder van waarde, geld dus, in de vorm van juwelen, munten, staven, etc (zilver wordt ook gekocht als degelijk geld, maar dat is maar een klein deel van de totale productie. Zilver zal dus beter zijn waarde behouden als grondstoffen maar toch ook schade ondervinden bij een ineenklappen van de productie van consumptiegoederen, zoals in 2008 gezien is.)

    Dus tijdens een deflatie zal goud stijgen, misschien niet nominaal, maar zeker in koopkracht omdat de vraag naar goud plots serieus stijgt als houder van waarde, als degelijk geld. Het zal dus relatief tot vastgoed, grondstoffen, aandelen, bedrijfsobligaties, stijgen.
    BeantwoordenVerwijderen

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiële transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geïnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beïnvloeden.

Related Posts with Thumbnails