vrijdag 12 februari 2010

Martin De Vlieghere Over De Financiële Crisis


"Bij ons valt niemand uit de boot. Alleen jammer dat de boot aan het zinken is." 
Martin De Vlieghere

Hier een schitterend interview met Martin De Vlieghere. Hij heeft het over de desastreuze gevolgen van ons herverdeling systeem. Hoe de crisis is op te lossen door het geldprinten te stoppen en het doel van kapitalisme is van rentenier te worden en vrij te zijn.



Veel dank aan Luc Van Braekel van LVB.net voor dit interview. Hier kan je de originele post zien waar Luc ook zijn samenvatting geeft. Je kan er ook de reacties zien op het interview die soms zeer scherp zijn

 Verder heb ik een link toegevoegd onder 'interessante blogs' van een toch wel schitterende website dat goede informatie heeft rond de stevigheid van onze banken, hoe de staat dezelfde fouten maakt als in de grote depressie en nog meer, een aanrader: http://workforall.net/index.html

49 comments:

  1. Eindelijk gezond verstand op video. Fantatisch! Ik heb er een maandloon voor over om eens een dag met Martin de Vliegere te praten. Dank Marc. (Blij toch nog eens iemand te zien die deflatie durft uit te spreken)

    Frank
    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dag Frank! Ja, ik vind hem ook een openbaring. Het enige waar ik het moeilijk mee had was zijn uitspraak over Fortis dat ze niet 'zo' insolvabel was.

    Uiteraard heeft hij gelijk dat Fortis meer solvabel was als de Belgische staat indien je het als 'value investor' bekeek. Immers de eigendommen van Fortis tegenover hun verplichtingen/schulden schoten wel tekort, maar veel minder als bij de Belgische overheid. Immers Fortis bezat nog honderden miljarden euro's aan activa, tegenover een paar 10 tallen miljarden meer aan schulden terwijl de Belgische staat enkel de schulden heeft! Maar value investors die ongelijk krijgen door de markt, hebben ongelijk. Hoe onredelijk de markt ook is.

    De markt dicteerde toen dat de staat wel solvabel genoeg was en dus kreeg de staat wel geld geleend van de markt terwijl de markt het oordeel was toegedaan dat Fortis niet solvabel genoeg was en dus geen euro meer kreeg toevertrouwt als lening.

    Fortis was wel degelijk insolvabel. Het was helemaal geen 'liquiditeitsprobleem' zoals menigeen toen en vandaag nog steeds beweren. Een liquiditeitsprobleem wil zeggen dat je niet meer aan je verplichtingen kan voldoen omdat je te weinig 'liquiditeiten' hebt, cash. Dat probleem is eenvoudig op te lossen door wat zaken die illiquid zijn te verkopen en om te zetten in cash. Echter, die zaken had Fortis niet. Ze had niets dat genoeg waarde had en ze kon verkopen om aan al haar verplichtingen te voldoen, ze had het kapitaal gewoon NIET, het was verdwenen aan slechte investeringen! Ze was dus failliet.

    Voor de rest vind ik zowat alles wat hij zegt subliem. Zeer interessant hoe hij het irrationeel gedrag van de massa verklaart vanuit het oude patronalistische denken. Dat we niet als rationele kapitalisten handelen. Dat verklaart waarom vandaag nog steeds staatsobligaties hoog gewaardeerd zijn terwijl ze gewoon de banken hun probleem hebben overgenomen!

    Het verklaart ook waarom een permanente portefeuille interessant kan zijn. Omdat markten niet per definitie doen wat rationeel is. En dus overgewaardeerde activa, bekeken vanuit een 'value investor' approach nog meer overgewaardeerd kunnen worden (30 jarige staatsobligaties). Omdat de massa god wel heeft verworpen maar er een nieuwe god voor in de plaats heeft gezet: de staat. Wanneer zal de god van de troon vallen? Dat hoeft niet perse morgen te gebeuren ... Net zoals het communisme zal het waarschijnlijk veel langer duren dan je durft te denken om dan plots in elkaar te vallen in een paar dagen.
    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik had een post gelanceerd over belastingen maar denk dat het wijzer is deze blog gefocust te houden op beleggen. Mijn verontschuldigingen aan de anonieme poster die een reactie had geplaatst over het onderwerp.
    BeantwoordenVerwijderen
  4. Als lezer over permanente portfolio, waarbij we ons indekken tegen alle scenario's, was de post over belastingen idd nogal ongenuanceerd.

    Goede keuze om deze te verwijderen en de focus te behouden. Post had ongetwijfeld wel een plethora aan reacties opgeleverd :-)

    Gert
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Marc, waar is je belasting is diefstal post gebleven?
    BeantwoordenVerwijderen
  6. Heb ik er terug af gehaald. Ik vond de post te politiek getint. Ik wil deze blog gefocust houden op beleggen en investeren.
    BeantwoordenVerwijderen
  7. @Marc,

    ik heb jammer genoeg de kans niet gehad je verwijderde blog te lezen; dit gezegd zijnde, ik hoop dat je nog geregeld iets gaat posten over zaken die niet direct met de PP te maken hebben, maar met de socio-economische actualiteit. Anders verwordt je blog tot een maandelijkse update van de PP (niks mis mee!) of een herhaling van zaken die je al eerder besproken hebt in je blogs (ook niks mis mee!).
    Ik kan iedereen trouwens aanraden eens te grasduinen in de oudere blogsvan Marc, mij heeft het alvast veel leesplezier verschaft.

    Groeten,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  8. Alvast een ideetje

    http://www.tijd.be/nieuws/economie-financien/Belgen_weer_even_rijk_als_voor_crisis.8298056-600.art

    Marc, bedankt voor je informatieve blogs en haarscherpe analyses.
    BeantwoordenVerwijderen
  9. Ik heb echt geprobeerd deVlieghere te volgen en te begrijpen, maar wat hij zegt dringt gewoon niet tot me door.
    BeantwoordenVerwijderen
  11. Dank je Kaneel! Zeer gewaardeerd dat je oude artikels goed vind.

    Anoniem, ook veel dank voor compliment!
    BeantwoordenVerwijderen
  12. Beste bloggers,

    Het volgende zit wat in de marge, doch het is iets dat ik me al een tijdlang afvraag en waarover ik hier graag eens een poll zou zien verschijnen.

    1) welk percentage van je vermogen zou je toevertrouwen aan een internetbank (zoals keytrade, rabobank, fortuneo, binckbank,...)
    of anders gezegd, verschilt het vertrouwen in een grootbank t.o.v. een internetbank?

    2) welke internetbank wordt het meest vertrouwt.

    Marc, zou je deze vraagjes eventueel willen toevoegen in de marge?

    Internetbanken zijn nl. interessant omwille van hun vaak aantrekkelijke voorwaarden, echter, in hoeverre heeft de burger er vertrouwen in.

    Dank je.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  13. @ JDB
    Het gedeelte cash (= 20% van mijn port) zit voor 2/3de bij Rabobank.be en 1/3de bij Deutsche Bank (E-account) -> ik denk dat je het begrip "internetbank" wat stricter zal moeten aflijnen want is zo'n E-account nu een Internet-rekening Ja/Nee? Van beide overigens tevreden. Ik heb het hier over spaargeld-cash, de gewone dagelijkse verrichtingen lopen via een grootbank maar daar probeer ik het saldo zo dicht mogelijk bij 0 te houden ;-)

    groeten,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  14. Ik vertrouw geen enkele bank helemaal, internet of niet, groot of klein of niet. Het beste lijkt me spreiden over deze die goede voorwaarden bieden en als dat doenbaar is (hangt af van uw situatie) niet over het gewaarborgde bedrag te gaan.

    Geen idee hoeveel ik aan één bank zou durven toevertrouwen. Hoe minder hoe liever eigenlijk. ;-)
    BeantwoordenVerwijderen
  15. Kaneel,

    Met internetbank, bedoel ik een bank die geen fysieke loketten heeft, maar enkel via virtuele weg (of telefonisch in de meeste gevallen) bereikbaar is.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  16. Het artikel dat gewist is zit nog in het cache van google. Typ dit in het zoekvenster:

    site: www.marcdemesel.be belasting is diefstal

    Overigens zeer interessante site hier. Bedankt Marc! Ik moet nog zeer veel bijleren maar misschien is het al te laat.
    BeantwoordenVerwijderen
  17. Marc zijn blog is aan het doodbloeden, oprecht jammer...
    Ofwel is hij gaan rentenieren uiteraard ;-)

    groeten,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  18. Ik vermoed dat hij het enorm druk heeft met zijn plannen. Hij zal wel terugkomen. Even geduld. :-)

    Gebruik de RSS-feed om zijn nieuwe posts niet te missen!
    BeantwoordenVerwijderen
  19. Tja, misschien is het meeste over deze materie gezegd. Zou interessant zijn als de informatie van deze blog in boekvorm zou verschijnen: "Harry Browne's permanente portefeuille in Belgie anno 2010." Ik heb zo'n gevoel dat er een groot publiek voor is. Voor de meesten onder ons is het al goed genoeg als we ons geld (onze koopkracht) kunnen houden. Zonder Harry en Marc zou ik niet weten hoe in onze slinkse samenleving. Een huis is ook niet de zaligmakende oplossing, al viel het de laatste 60 jaar wel mee. Zelf heb ik een PP voor een aanzienlijk bedrag sinds 3 maanden. Voel me er niet echt op mijn gemak bij maar ken geen beter alternatief. De rest is stressen of bedrogen worden waar je bij staat.

    Wat meer leven op de blog zou me ook welkom zijn.
    BeantwoordenVerwijderen
  20. even melden dat The SilverMountain geen zilver meer verstuurt naar Belgische particulieren - een nieuwe Nederlandse wet op de afstandsverkoop verhindert het blijkbaar; jammer want ze leveren een erg goede service - vult iemand dit vacuüm op?

    groeten,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  21. Dag Mark, ik heb ook wel zin in een nieuw artikeltje. Aan de lezers van deze blog, ik ben jullie ook dankbaar voor jullie bijdragen, jullie reacties zijn al even interessant. Groetjes van de 27 jarige die nu een leuk studiootje huurt samen met zijn vriendin in afwachting van een beter moment om vastgoed te kopen (zie post vastgoed-goud).
    BeantwoordenVerwijderen
  22. Anoniem,

    Nu je over vastgoed begint... ook al is het geen onderdeel van de PP, ben ik van mening dat vastgoed sowieso thuis hoort in een gespreide portefeuille. Je eigen woning is echter geen investering, maar een consumptiegoed, gezien je het niet verkoopt en er ook geen opbrengsten uit puurt.

    Extra beleggingsvastgoed is dus nuttig, dit kan ook zonder een groot kapitaal, bvb. via een bevak.
    Commercieel vastgoed is interessant gebleken, ook in tijden van crisis. Het pand op zich is betrekkelijk waardevast, net als de huurder die vaak een winkelketen is en dus ook niet snel zal verdwijnen. Naast de potentiële koerstwinst strijk je ook een mooi dividend op (ongeveer netto 6% per jaar op dit moment). Ik ben dan ook van mening dat dit thuis hoort in elke portefeuille.

    Indien de vastgoedmarkt een nieuwe vlucht neemt mis je anders de boot, zoniet blijft de schade meestal beperkt dankzij de huuropbrengsten.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  23. Beste medelezers,

    Op een detail na ben ik zowat rond met mijn PP verhaal en ik wil mijn ervaringen met jullie delen.

    Geloof geeft houvast in het leven en ik geloof dat de PP op lange termijn de beste manier is om mijn koopkracht te behouden. In dat vertrouwen kan ik al die assets zonder mijn gemoedsrust te verstoren zien op en neergaan. Al gebied de eerlijkheid me te zeggen dat in de 4 maanden dat ik de portefeuille nu heb, alles bijna altijd gestegen is. In Januari was er even een dip en stond ik algemeen enkele honderden euro’s in het rood, maar nu blinkt ie weer met 4% winst op 3 maanden tijd.

    Net als Marc ben ik van het idee ‘safety first’ en daarom heb ik me ook redelijk kort bij zijn oplossingen gehouden. Mijn PP ziet er als volgt uit (eerst mijn emotie rond het asset, dan de concrete stappen):

    25% Goud:

    Ik hou van goud en ik vertrouw erop dat het altijd waarde zal hebben. Weliswaar kan de overheid goud verbieden, maar dan zal er een zwarte markt bestaan. Aan de huidige prijzen is er wat onzekerheid of er geen gigantische waardevermindering kan komen, maar dan compenseert de rest van de PP wel. Ik ben heel blij dat ik met een gerust hart goud kan kopen, omdat het deel uitmaakt van een PP.

    25% physiek goud gekocht bij KBC. Ik vertrouw geen banken met ben toch van oordeel dat ze het zich niet kunnen permitteren nonchalant laat staan malafide te zijn in deze.
    Bewaard in kluis bij KBC. Dit kost 30 EUR per jaar, ik acht het veilig en vertrouw erop dat ik op tijd zal aanvoelen wanneer de overheid draconische maatregelen gaat nemen en de toegang tot kluizen zal ontzeggen.

    Kilo staven en Napoleons.

    25% Aandelen:

    Vóór de PP had ik totaal geen vertrouwen in aandelen omdat het ook maar papier is. Ondertussen besef ik dat het toch iets minder papier is dan fiat-geld (deelbewijzen van bedrijven) en voel ik me er iets beter bij. Maar enkel aandelen? Neen bedankt, veel te veel stress. En natuurlijk gewoon een index-tracker. Ik ga me niet bezig houden met het volgen van de economie, laat staan individuele bedrijven.

    Hiervan de helft “AMUNDI ETF MSCI EMU ETF” (FR0010655688), een kapitaliserend fonds, met dank aan een van de lezers voor de tip (zoek op Casam, pas van naam veranderd).
    Andere helft iShares MSCI Europe ex-UK (IE00B14X4N27), een dividend uitkerend fonds.
    Gekocht en bewaard bij Binck Bank waar ik zeer tevreden over ben en die ik zonder speciale reden vertrouw. Uitstekende helpdesk!
    BeantwoordenVerwijderen
  24. 25% Lange Termijn obligaties.

    Hier heb ik het het moeilijkste mee.
    1/ Het is fiat geld, en fiat geld is lucht zonder intrinsieke waarde.
    2/ In de PP zou het moeten compenseren in geval van deflatie. Ten eerste merk ik dat dat slechts gedeeltelijk werkt. Het verlies op goud en aandelen wordt nooit goedgemaakt door de stijging van de LT obligaties. Natuurlijk stijgt de koopkracht van geld dus misschien is het effect groter dan ik inschat. Ten tweede heb ik zo’n gevoel dat de overheid in staat is deflatie te vermijden, wat Robert Prechter ook mag zeggen. Als dat zo is zijn LT obligaties eeuwige loosers.
    3/ Je moet een overheid vertrouwen, en zelfs al is dit in dit geval de Duitse, wat gaat er gebeuren als de overheid het water aan de lippen staat? Ze gaan het geld halen waar het zit: de handel of rentebetalingen opschorten of defaulten op de obligaties. Om van inflateren van fiat geld nog te zwijgen.

    Eén derde “NEDERLAND 4.000% 2005-2037 15/01” (NL0000102234) bij Binck Bank.
    Twee derde “Bundesrep.Deutschland Anl.v.2005(2037)“ (DE0001135275) bij maxBlue/Finanzagentur.

    Bij Binck Bank obligaties kopen/verkopen is even makkelijk als daar aandelen handelen, gewoon een beetje clicken en klaar.
    De procedure maxBlue/Finanzagentur zoals beschreven door Marc is een hele klus die ik doorworsteld heb, maar ik vraag me af of het sop de kolen waard is. Eenmaal geregistreerd bij beide instellingen werkt het wel vlot. Duitse obligaties bij maxBlue gekocht zoals de Nederlandse bij Binck Bank, dan overdrachtformulier ingevuld en na een weekje stonden ze op de Finanzagentur. Zin om weer te verkopen? Overdrachtformulier van Finanzagentur invullen en na een paar dagen staan ze op maxBlue waar je ze weer kan verkopen met limieten en alle andere functies die zo’n online beursplatform bied.

    25% Cash

    Zelfde opmerking als bij Lange Termijn obligaties. Iets beter gevoel bij omdat eventueel inflateren gecompenseerd wordt door automatisch hogere rentevergoeding en omdat er geen kapitaalsvermindering kan optreden zoals een lagere koers van je lange termijn obligatie wel een risico is. Dus, ça va.

    Gestort via simpele overschrijving voor aankoop van “Tagesanleihen” bij Finanzagentur. Gaan alle banken failliet dan zou deze overheidsinstelling je geld nog moeten hebben (tenzij ze je dwingen om solidair te zijn met die arme mensen die hun geld op de bank hadden staan, zo verwacht ik dat het zal zijn).
    BeantwoordenVerwijderen
  25. dank voor deze toelichting Baksteen; ik heb dankzij Marc het principe van de PP leren kennen (erg dankbaar daarvoor), er intussen veel info over opgezocht maar pas ze zelf niet zo consequent toe. Reden (1) : kans dat het financieel systeem compleet collapsed, acht ik vrij klein, de belangen die op het spel staan zijn te groot (stakingen, oproer, burgeroorlog...). Reden (2) : ik beleg in aandelen, niet in fondsen, zo strijk ik de dividenden op - geld is belegd in holdings met sterk track record. Reden (3) : ik denk dat 10%-15% goud voldoende is als afdekking; als (kleine kans) het worst case scenario plaats vindt, en alle andere assets waardeloos worden, zal de goudprijsstijging hyperbolisch stijgen waardoor 10-15% voldoende moet zijn om de verliezen in de andere categorieën te compenseren.

    Mvg,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  26. @Baksteen

    Echt knap! :-)

    Akkoord dat die lange termijn staatsobligaties het pijnlijkste zijn om te kopen. Ik kan ook moeilijk geloven dat deze een goede investering zullen blijken de komende jaren. Soms ga ik er zo in op dat ik denk: hoe dom kan je zijn Marc van die dingen te hebben?!? Ik bedoel is dat niet overduidelijk in een bubbel! Al 30 jaar zakt de rente en stijgt die obligatie!! Ik bedoel there is an end! Maar dan flitsts plots het Japan scenario voorbij en dan weet ik weer waarom ik ze heb...

    Interessant je opmerking over als de banken failliet gaan dan heb jij je cash nog wel van de pp omdat uitgeleend aan overheid maar enkel indien de overheid jouw cash niet 'socialiseert', wat inderdaad een te verwachten reactie is ...

    Zeer interessant te lezen hoe jij het opgelost hebt. Knap werk!
    BeantwoordenVerwijderen
  27. Staatsobligaties zijn een gigantische zeepbel en iedereen heeft ze in portefeuille. Ofwel via individuele obligaties, beleggingsfondsen met kapitaalbescherming, pensioenspaarverzekeringen of groepsverzekeringen.

    Kan men te weten komen waarin de groepsverzekering van het werk belegd en kan men hier iets tegen doen?
    BeantwoordenVerwijderen
  28. Als ik mijn berichtje nalees merk ik dat ik positief begin en negatief eindig. Dit was allerminst mijn bedoeling. Ik heb de boeken van Harry Browne gelezen en Marc's blog. Ik kan niet anders dan concluderen dat voor mensen zoals ik die niet graag met geld bezig zijn maar ook niet graag koopkracht verliezen er maar 2 oplossingen zijn. Investeren in een eigen huis -als je aan redelijke prijzen kan instappen- en tot zolang of als je dan nog geld over hebt investeren volgens Harry Browne's permanente portefeuille. Warm aanbevolen!
    BeantwoordenVerwijderen
  29. Ik vind het idee van de PP briljant in al zijn eenvoud. Ik heb alleen een klein vraagteken bij de 25%-verdeling. Dit lijkt erg willekeurig en er zou op basis van rekenkundige modellen een meer ideale verdeling bepaald kunenn worden.

    Heeft Harry Browne onderzoek gedaan naar de ideale verdeling op basis van return, volatiliteit en onderlinge correlatie van de diverse assetclasses? Zijn deze gegevens bekend voor de onderdelen van de PP?

    Deze vraag kwam in mij op na het lezen van de volgende pagina:
    http://users.telenet.be/hugo.harth/diversi.htm
    BeantwoordenVerwijderen
  30. @Nico

    Dit is wat Harry Browne gezegd heeft over zijn onderzoek naar de ideale verhoudingen van de permanente portefeuille:

    Terry Coxon and I developed a group of permanent portfolioson the basis of logic - how we believed various investments should respond to various economic events. Having done so, we wanted to be sure that the real world hadn't, at toms time in the past, shown our logic to be fautly. As the test, we wommissioned Data Resources to run computerized portfolio simulations from 1970 forwad - to see how our portfolios would have performed during circumstance o those years. In general, the results matched our espec tations, but it did call attention to elements we'd overlooked. For one example, we discovered that the portfolios weren't as stable as we'd expected and wanted them to be and so we increased the Treasury-bill allocations to dampen the volatility.

    Hij heeft dus inderdaad dergelijk onderzoek gedaan. Persoonlijk vond ik de 25% cash veel te hoog en heb ik dus dat onderzoek opnieuw gedaan om te kijken of ik die cash er niet uit kon laten. Dit onderzoek vind je terug in het artikel '3 Activa versus 4 Activa - Revised': http://www.marcdemesel.be/2009/04/3-activa-versus-4-activa-revised.html

    Ook het onderzoek over de pp in Japan heeft me overtuigd dat de allocatie van 25% obligaties en 25% cash inderdaad echt een must is: http://www.marcdemesel.be/2009/05/de-permanente-portfolio-in-japan.html

    De data die Harry Browne gebruikt had was dus slechts over een tijdsperiode van 10 jaar (hij zegt 1970 forward en hij schreef dit in 1984). Vandaag hebben we dus veel meer data en hebben we gezien dat zijn 25%x4 allocatie inderdaad uitstekend heeft gewerkt zowel in tijden van Welvaart (America 1980-2000, zie artikel PP in Amerika: http://www.marcdemesel.be/2009/03/historisch-rendement-van-de-permanente.html), als in een sterk deflatoir klimaat als Japan (1990-2010). Zelfs bij complete rampen als hyperinflatie (IJsland 2008) heeft de 25x4 allocatie het uitmuntend gedaan: http://www.marcdemesel.be/2009/04/de-permanente-portfolio-in-ijsland-een.html

    Beantwoord dit je vraag?
    BeantwoordenVerwijderen
  31. @anoniem,

    Ik denk dat het wel mogelijk moet zijn om te weten te komen waar je pensioenfonds of groepsverzekering zijn kapitaal in belegd. Neem gewoon met hen contact op en vraag het.

    Persoonlijk denk ik dat je gelijk hebt dat staatsobligaties inderdaad goed vertegewoordigd zijn in de meeste conservatieve protefeuilles die pensieonfondsen en groepsverzekeringen aanhouden. En ik geef je gelijk dat zij er totaal geen rekening mee houden dat bij een volgende collapse zowel aandelen als staatsobligaties wel eens samen kunnen dalen in waarde, in tegenstelling tot 2008. (Om een voorsmaakje hiervan te hebben zie mijn artikel over de permanente portefeuille in IJsland waar zowel aandelen als staatsobligaties een complete ramp waren en enkel goud je kon redden)

    Echter, de oplossing is volgens mij niet van minder staatsobligaties te hebben. Immers ook de permanente portefeuille heeft zeer veel staatsobligaties (50%). De truck zit hem in het hebben van genoeg goud om de mogelijke verliezen in de staatsobligaties genoeg te kunnen opvangen indien het scenario dat je voorspelt zich materialiseert!

    Je zal je pensioenfonds of groepsverzekering moeilijk kunnen overtuigen van goud te kopen maar een goede oplossing voor je kan zijn van zelf wat fysiek goud te kopen om je verliezen in je pensioenfonds of groepsverzekering te dekken indien het bij ons, net zoals in IJsland, fout zou lopen en staatsobligaties serieus dalen in koopkracht waarde.
    BeantwoordenVerwijderen
  32. @baksteen

    Bedankt om je ervaringen te delen. Ik ben het met je eens dat de hele procedure van de obligaties en cash via Finanzagentur en maxblue te omslachtig is voor velen. Ik denk bijvoorbeeld voor 10.000 euro is dat inderdaad de moeite niet en kan je je beter redden met ETF's voor de cash en obligaties. Maar voor een kapitaal van 100.000 euro bijvoorbeeld denk ik dat het zeker de moeite begint te worden.

    Immers, als je de kost rekent van je energie om je rekeningen in Duitsland te openen (papierwerk, onderzoek, voorbereiding, naar Duitsland gaan, ...) dan moet je toch een volle week rekenen. Afhankelijk van hoe waardevol je tijd is kost het je toch al makkelijk duizend euro. Dat is zeker niet de moeite voor een belegging van 10.000 euro want dat zou 10% transactiekost betekenen maar voor een belegging van 100.000 euro al wel (1% kost).

    Uiteraard, als je maar weinig vrije tijd hebt en een hoog inkomen kan een week verliezen aan je investeringen een veel grotere waarde hebben voor je dan 1.000 euro, bijvoorbeeld 10.000 euro, dan is 100.000 euro inderdaad ook niet de moeite en kan je die 100.000 euro beter in etf's steken voor je cash en obligaties en wachten tot je 300.000 euro hebt alvorens je cash en obligaties rechtstreeks bij de overheid te beleggen ipv via etf's.
    BeantwoordenVerwijderen
  33. @Kaneel

    Dank je voor je reactie en dank woord. Ik speel even de advocaat van de duivel:

    "ik pas de permanente portefeuille zelf niet zo consequent toe.
    Reden (1) : kans dat het financieel systeem compleet collapsed, acht ik vrij klein, de belangen die op het spel staan zijn te groot (stakingen, oproer, burgeroorlog...)."

    Volledig akkoord, rampscenario's is een kans van 1 op 100. Toch de pp beschermt je niet enkel tegen rampscenario's maar ook tegen een langdurige deflatie zoals Japan 1990-2010, iets wat volgens mij zeer goed mogelijk is.

    Reden (2) : ik beleg in aandelen, niet in fondsen, zo strijk ik de dividenden op - geld is belegd in holdings met sterk track record.
    Reden (3) : ik denk dat 10%-15% goud voldoende is als afdekking; als (kleine kans) het worst case scenario plaats vindt, en alle andere assets waardeloos worden, zal de goudprijsstijging hyperbolisch stijgen waardoor 10-15% voldoende moet zijn om de verliezen in de andere categorieën te compenseren.

    Interessant, je portefeuille toont veel gelijkenissen met het hoofbosh.nl fonds die ook minder goud genoeg vind en zich ook focust op kwaliteitsaandelen met goede dividenden. Ik denk dat je gelijk hebt in de meeste gevallen zoals bijvoorbeeld de jaren 70. 10% goud was meer dan genoeg om je verliezen in je aandelen, obligaties en cash te compenseren. Echter, in rampenscenario's is het veel te weinig (IJsland 2008), en was die 25% goud echt een must maar je hebt al gesteld dat je niet belegd met rampenscenario's in het achterhoofd dus daar kies je bewust voor.

    Toch denk ik dat het hoofbosh fonds slechte resultaten zal behalen indien we een Japan scenario krijgen. Dit omdat ook kwaliteitsaandelen dan nog serieus wat slagen zullen krijgen en je goud je dan niet zal redden maar enkel je 25% lange termijn staatsobligaties en je 25% cash.

    Je speculeert dus op de toekomst en zal betere resultaten halen als de permanente portefeuille indien we terug een welvaartsperiode krijgen met af en toe wat recessies. Je zal minder goede maar nog steeds aanvaardbare resultaten behalen indien we serieuze inflatie krijgen, zoals in de jaren 70. Maar je zal veel minder goede resultaten behalen, zelfs slechte, indien we een rampenscenario krijgen ala IJsland of gewoon een langdurige deflatie ala Japan.

    Zolang je je daar bewust van bent, en je strategie niet opgeeft wanneer je voorspelling fout blijkt dan denk ik dat je op lange termijn (20+) safe zit. Immers zelfs indien we een rampensceanrio ala IJsland krijgen of een langdurige deflatia ala Japan maar je blijft zitten in je kwaliteitsaandelen dan zullen die zich wel herstellen vroeg of laat. Maar dat kan wel degelijk 20-30 jaar duren!

    Echter, ikzelf weet dat ik die strategie niet zou volhouden indien ik fout blijk en vooral serieus kwaad zou zijn op mezelf. Immers, mijn koopkracht halveren de komende 10 jaar kan ik me voorlopig niet permitteren! Vervolgens zou ik op het slechtste moment ooit, wanneer zoals in Japan vandaag mijn kwaliteitsaandelen historisch laag gewaardeerd zijn en obligaties en cash historisch hoog, de strategie verlaten en toch overstappen op een permanente portefeuille en op het verkeerde moment in obligaties en cash stappen. Met andere woorden: dan zit ik vast en ben ik verplicht te blijven zitten en te hopen dat het tij ooit keert of mijn verliezen te nemen op het slechtste moment ooit. Ik wil het niet meemaken.
    BeantwoordenVerwijderen
  34. @27 jarige, heb gereageerd op je vraag over vastgoed onder vastgoed - goud artikel.
    BeantwoordenVerwijderen
  35. @kaneel

    Wat me eigenlijk het meeste aantrekt tot de permanente portefeuille is dat value investing zo kan falen. Elkeen ziet bijvoorbeeld dat vastgoed weinig opbrengt vandaag de dag. Netto winst van huurinkomsten is max 2-3% en ik ken gevallen van slechts 1% en minder. 50 jaar terug was dat, ik schat, minstens 5-7% en in vele gevallen 10-12%. Idem dito voor lange termijn staatsobligaties die vandaag slechts 4% opleveren. Echter bubbels kunnen veel verder gaan dan een value investor mogelijk acht.

    Vastgoed kan 0% netto huur opbrengen of zelfs negatief zijn! en dan nog is het mogelijk dat de massa de prijzen omhoog blijft duwen. Immers wie stoort zich aan een gebrek aan huurinkomsten of zelfs een jaarlijkse onkost indien de waarde van het vastgoed blijft stijgen? De internetbubbel is het beste voorbeeld. In 1995 diende je als value investor al te zeggen dat aandelen serieus hoog gewaardeerd waren gezien de gemiddeld reeds lage dividenden opbrengsten.

    Wie kon voorspellen dat de bubbel pas begonnen was in 1995 en de komende 5 jaar aandelen nog vele honderden procenten zouden stijgen, zelfs in die mate dat investeerders helemaal geen dividend wilden!, immers de prijsstijging van die aandelen was voldoende voor hen.

    Ik denk dat value investing rationeel is en op lange termijn (20-30j) een goede benadering is. Echter, doe het enkel met geld dat je je kan permitteren te verliezen (of bereid bent te riskeren) want je kan vele jaren ongelijk krijgen en tijdelijk serieuze verliezen boeken, hoe rationeel je investeringsverhaal ook is (zie rendementen hoofbosh.nl laatste jaren!).

    Zo, de duivel heeft zijn werk gedaan ;-)

    Toch even zeggen: hoofbosh.nl is een knap investeringsfonds. De slagzin 'voorstellen is beter als voorspellen' komt van hun. Zowel qua rendementen op lange termijn, historische onderbouw als kostenstructuur, een prachtige benadering en wat mij betreft een van de knapste fondsen in onze regio, zeker vandaag nadat het een paar jaar pech heeft gehad met de beurs kan een zeer goede speculatie zijn.

    Echter, er zit wel degelijk een gehalte voorspellen in en dat dient erkent te worden. Immers 'kwaliteitsaandelen' kunnen vanaf hier 50% dalen de komende 10 jaar en dan spreek ik niet over rampscenario's maar over een normale correctie wat mij betreft. (Immers kwaliteitsaandelen zijn vandaag ook nog steeds VEEL meer gestegen de laatste 30 jaar als bv goud of cash op spaarrekening. Rampscenario zou zijn dat ze 90% dalen vanaf hier, de meeste dividenden worden opgeschort en vele oude en knappe bedrijven gewoon verdwijnen. Die kans is inderdaad heel klein maar ook mogelijk en een ramp voor een portefeuille die op 'kwaliteitsaandelen' gebouwd is, zoals in IJsland onlangs gebeurd is.
    BeantwoordenVerwijderen
  36. @€xc@£

    Bedankt voor je reactie. Je zegt, ik moet nog veel bijleren maar misschien is het al te laat. wat bedoel je hiermee?
    BeantwoordenVerwijderen
  37. @kaneel

    Zoals je ziet is het hier nog niet doodgebloed. Al moet ik zeggen dat rentenieren inderdaad een mooi vak is. ;-) Eens je zaken op orde kan je inderdaad leven van je kapitaal zonder al teveel risico te nemen. De pp heeft me dat geleerd. Echter, je hebt wel veel kapitaal nodig om dat te kunnen doen. Als je rekent op 2% rendement na inflatie dat je met een pp op een vrij stabiele basis kan halen dan heb je wel een pak kapitaal nodig wil je ervan kunnen leven. Het zal hier dus nog niet direct doodbloeden want ik moet nog een beetje werken ;-)
    BeantwoordenVerwijderen
  38. @kaneel

    Dank je voor update over thesilvermountain. Ik heb het hem zojuist even nagevraagd en het is terug in orde, hier wat Rolf van Silvermounatin zei:

    "Ik kan gewoon versturen naar België.
    Eerst dacht ik dat dit slechts beperkt kon, omdat de wet afstandsverkopen van toepassing is. Het blijkt echter alleen van toepassing te zijn bij producten die met 19% BTW worden belast. De zilveren munten verhandel ik onder de margeregeling en goud is vrijgesteld van BTW. Zodoende kan ik onbeperkt naar België versturen, zonder rekening hoeven te houden met de wet afstandsverkopen."
    BeantwoordenVerwijderen
  39. Ik heb de comments van karel en kaneel ivm ervaringen aankoop zilver verplaatst naar artikel 'Hoe fysiek goud en zilver kopen': http://www.marcdemesel.be/2009/04/hoe-fysiek-goud-en-zilver-kopen.html
    BeantwoordenVerwijderen
  40. @Marc

    Bedankt voor je uitgebreide antwoord en het steken van zo vele uren in deze website. De 25% verdeling zal niet wetenschappelijk aangetoond kunnen worden (misschien levert 30-30-20-20 wel het beste resultaat bij zo laag mogelijk risico, of 26,4-20,5-23,8-29,3).

    Juist door het betrekken van rampscenario's is een rekenkundige onderbouwing niet helemaal mogelijk. Maar er is dus wel degelijk over nagedacht.
    BeantwoordenVerwijderen
  41. @Nico

    Beleggen en investeren is inderdaad geen exacte wetenschap en kan het nooit zijn. Een exacte wetenschap is maar mogelijk indien je in een labo experimenten kan ondernemen waarin alle parameters te controleren zijn.

    Welke activa de komende jaren een goede investering zal zijn hangt af van 6 miljard individuen die allen op elk moment beïnvloed worden door een oneindig groot aantal parameters. Een simulatie in een labo is onmogelijk of niet representatief voor de werkelijkheid.

    Je kan dus vele verhalen horen met 'als ... dan ...' en dat is misschien waar maar er zijn nog miljoenen anderen 'als ... dan ...' die ook hun werk doen en de bovenhand kunnen krijgen waardoor de vorige 'als ... dan ...' niet meer gelden. Bijvoorbeeld: als aandelen een laag dividend opbrengen zijn ze hoog gewaardeerd en zullen aandelen waarschijnlijk corrigeren. Maar het is ook waar dat als bedrijven snel groeien dan is er een laag dividend of zelfs geen dividend en zullen aandelen nog veel stijgen. Dus een laag dividend kan een voorteken zijn van een correctie of crash, en het kan een voorteken zijn van een enorme bloei. Welke gelijk zal krijgen hangt af van 6 miljard individuen, innovaties, overheidsfinanciën, mogelijke oorlogen, social mood, en ga zo maar door.

    Investeren en beleggen is een sociale wetenschap. En net zoals bij psychologen heb je er zeer goede die er inderdaad in slagen in de meeste gevallen iemand verder te helpen maar je hebt er ook die bijna geen enkele klant verder helpen, straffer nog ze plegen zelf zelfmoord! Waarom de ene psycholoog succesvol is en de andere niet kan wetenschappelijk niet verklaart worden.

    Zo heb je ook professionele adviseurs en banken die niet enkel het kapitaal van hun klanten vernietigen maar zelfs hun eigen kapitaal vernietigen terwijl anderen bakken vol geld scheppen. Waarom de ene succesvol is en de andere niet heeft hier ook geen wetenschappelijke verklaring en kan puur geluk zijn.
    BeantwoordenVerwijderen
  42. @Nico

    Omdat investeren geen wetenschap is, zie je ook geen vooruitgang zoals we dat wel in de medische wetenschap zien. Net zoals we in de middeleeuwen ons lieten 'genezen' door toekomstvoorspellers, helderzienden en kruidendokters laten we ons vandaag voor investeringen ook leiden door toekomstvoorspellers. Sommigen die juist gegokt hebben worden helden en daar rusht iedereen naartoe tot die ook mega faalt voor de ogen van heel de wereld maar dan is er wel een andere die de laatste jaren wel juist gegokt heeft en zijn glazen bol voor de massa met plezier nog eens boven haalt tot die ook faalt.

    Ik ben het met je eens dat de permanente portefeuille vooral zo mooi is omwille van zijn eenvoud. En dat is zeer belangrijk volgens mij. Het volstaat niet een succesvolle strategie te hebben indien deze complex is. Mensen die rationeel zijn zullen ze terecht verwerpen want ze begrijpen het niet en kunnen het ook niet onthouden. Vooral daarom kies ik ook voor de 25x4 en niet 30x20x20x20 of iets dergelijk.

    Wat Harry Browne ook zeer goed besefte was de intolerantie van vele conservatieve beleggers voor negatieve rendementen. Je mag dan nog op iets zitten dat 'lange termijn 'waarschijnlijk meer zal opbrengen. Als je een jaar meemaakt met dalingen van -25% zoals vele conservatieve beleggers in 2008 hebben meegemaakt dan ontmoedigt dat velen en geven ze de strategie op.

    Met de 4x25 verhouding heeft hij ervoor gezorgd dat het niet enkel eenvoudig is maar dat de kans op negatieve rendementen zo klein mogelijk is en dat is wat velen ook aantrekt tot de pp: het stabiele rendement die in het verleden behaald is.

    Maar inderdaad: niets garandeert dat dit zo blijft in de toekomst. De 25x4 verhouding is - niet - gebouwd op een wetenschappelijk bewijs dat dit de ideale portefeuille zou zijn in elk economisch scenario. Er is geen bewijs mogelijk want de toekomst kan helemaal anders worden dan het verleden. De permanente portefeuille heeft tot nu toe gewerkt in tegenstelling tot de meeste andere conservatieve portefeuilles maar ook de permanente portefeuille kan vroeg of laat niet meer werken. De enige vraag is: wat is het alternatief?
    BeantwoordenVerwijderen
  43. @Marc

    Wederom bedankt. Ik denk niet dat wij hier een verschil van mening hebben. Het verhaal is heel interessant, duidelijk, helder en eerlijk.

    Ik blijf je volgen!
    BeantwoordenVerwijderen
  44. @ Marc,
    heb intussen nog een paar boeken doorworsteld nl. een ouder werk van Willem Middelkoop, The Black Swan van Taleb (zware kost voor mij) en 'Maandag geen economie meer' van Johan van Overtveldt. Ben nu weer aan het sleutelen gegaan aan mijn portefeuille. Eind deze maand zal ik de PP-spreiding weer wat dichter benaderen want dan zal ik 30% aandelen (holdings) / 30% obligaties (helft fondsen, helft bedrijfsobligaties), 20% cash (spaarrekeningen) en 20% fysiek goud en zilver aanhouden. Nog wat meer lezen ik kom nog aan de 4x 25% ;-)
    Inkomsten die mijn port genereert (dividenden, coupons, rentes) worden niet herbelegd zoals ik vroeger deed, maar worden cash aangehouden of in fysiek omgezet.
    Nogmaals dank voor de tijd & moeite die je in de blogs en de reacties steekt!

    Vriendelijke groeten,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  45. @Kaneel

    Leuk te horen van je. Ja, genoeg rampenboeken lezen en je komt er wel ;-) Vind het knap dat je denkt vanuit een gebalanceerde portefeuille idee. Die 25% goud inderdaad denk is heel belangrijk gezien de kans groot is denk ik dat de euro en alle munten ten opzichte van goud serieus gaan devalueren (al i er ook een eerder kleine kans denk ik, maar ook mogelijk, dat het net gebeurt). Cash vind ik ook belangrijk, zeker vandaag, de intrest brengt niets op en daardoor denk ik dat velen cash gaan verlaten maar iets in me zegt dat het wel eens cash kan worden dat vanaf nu steeds meer rendement zou kunnen gaan opleveren. Maar een spaarrekening daar huiver ik van! brrrr

    Vond je het boek 'Maandag geen economie meer' de moeite? Ziet er op het eerste zicht interessant uit maar is het dat ook?

    Met vriendelijke groet,
    Marc
    BeantwoordenVerwijderen
  46. @Marc,

    ik vond het boek alleszins de moeite en de 25€ meer dan waard. Een kleine waarschuwing :
    het boek leest niet zo vlot door de tig voetnoten en verwijzigingen. Ik heb het gelezen gespreid over 3 avonden waar ik de boeken van Middelkoop vlotjes op een avond verhapstuk ;-)

    En wat mijn port betreft : de jaarlijkse dividenden / coupons / renten zijn respectievelijk de slagroom / de kers / de brézilienne op de taart van ons gezinsbudget ;-) & dus voor mij een erg belangrijke parameter bij mijn portefeuillebeheer

    Mvg,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  47. Marc,

    Wat bedoel je met cash? Fysiek geld bijhouden? Of bedoel je hiermee andere valuta's aankopen? En waarom huiver je van een spaarekening, omdat het een nuloperatie door de monetaire inflatie?

    Ook over groepsverzekeringen, het komt hier al ter sprake, wat is denk je het beste, of een groepsverzekring nemen op je werk of die groepsverzekering laten vervangen door een hoger maandelijks loon waarbij je dan zelf je geld belegt? Ik ben nog jong en ik ga ervan uit dat we in een heel andere wereld zullen leven tegen dat ik 65 jaar ben, vandaar mijn twijfels bij een groepsverzekering. Langs de andere kant past die groepsverzekering wel mooi in een gespreide portefeuille.

    Groeten,
    Bedankt voor al je inspanningen
    BeantwoordenVerwijderen
  48. @Myron

    Mijn excuses voor de late reactie.

    Bedankt voor je vraag!

    Met cash bedoel geen bankbiljetten (in een wereld van fiat geld is dat zowat de vreselijkste belegging ooit met een waardedaling van een aantal procenten per jaar in de goede tijden en soms vele procenten per jaar in de slechte tijden). Met cash bedoel ik steeds euro's op de veiligste spaarrekening.

    De veiligste spaarrekening is je geld uitlenen aan de staat korte termijn. Omdat de staat nu eenmaal een printmachine heeft en dus zeer moeilijk failliet kan gaan.

    Ik huiver van spaarrekeningen bij grootbanken omdat grootbanken hebben bewezen dat ze het geld slecht investeren en hierdoor enorme verliezen maken. Het is mogelijk en wenselijk dat in de toekomst deze grootbanken niet meer gered worden met belastingsgeld maar failliet gaan. Je wil er dus zo weinig mogelijk op hebben staan.

    Ik heb geen verstand van groepsverzekeringen.
    Echter, ik geloof zeker dat eigen kapitaal belegd in een PP een beter alternatief is dan enig welke groepsverzekering (tenzij ze ook een PP strategie volgen en hun kosten hiervoor aanvaardbaar zijn, iets wat zo goed als onmogelijk is).
    BeantwoordenVerwijderen
  49. Ok, bedankt voor de uitleg!
    BeantwoordenVerwijderen

Abonneren op: Reacties plaatsen (Atom)

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiële transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geïnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beïnvloeden.
Related Posts with Thumbnails