vrijdag 18 december 2009

Build it and they will come NOT!


Het grootste winkelcentrum ter wereld bouwen maar er komt geen kat. Of, nog beter, een hele stad bouwen voor 1 miljoen mensen met verkeerspolitie en al maar zonder een inwoner? China, de motor van de (wereldeconomie) planeconomie, doet het zonder blozen. Een hele stad gebouwd maar geen inwoners (vanaf 1:15 begint beste):



"Prices are too high, maybe later" zegt de consument en daarmee basta! 

Een even gek filmpje vind je hier over het grootste winkelcentrum ter wereld, ook in China in de buurt van de zuidelijke provincie Guangzhou, dat niet een beetje maar ook volledig geflopt is (klik op 'watch now' op de foto in midden).

Ook mijn investeringsheld Hugh Hendry is eens gaan kijken hoe het in het land dat 'groeit aan 8% per jaar' er werkelijk aan toe gaat maar kon de huurders van de prachtige nieuwe torens in het centrum van Shanghai ook niet echt vinden:


De Chinezen hebben het bont gemaakt maar in het Westen kunnen we er ook wat van. Zelfs in mijn eigen gemeente Beveren, bij Antwerpen, hebben ze een nieuw winkelcentrum onlangs geopend met maar liefst 100 nieuwe winkels. Hierdoor is het aantal winkels in onze gemeente in een klap verdubbeld van 100 naar 200.

Ze hadden gehoopt dat de mensen nu van heinde en verre zouden komen. Maar ook hier bleven ze weg. Met als gevolg, minder kopers door de crisis en nog eens dubbel zoveel winkels als vroeger. Als je er overdag wandelt zijn die winkels behoorlijk leeg.

Een investering moet net zoals een speculatie niet alleen een goed idee zijn om te slagen. Je moet ook een perfecte executie en vooral een goede timing hebben. Het is dat laatste waar zo goed als alle projecten, ondernemers en investeerders het fout in hadden. Een verkeerde timing. Ze dachten dat het goed ging met de economie maar het was fake. Gebouwd op een steeds uitbreiden van de schuldenberg die nu plots niet meer uitbreidt maar zelfs begint te krimpen.

Malinvesteringen zijn het. Onze wereld is overspoeld met malinvesteringen. De crisis is niet de oorzaak. De steeds uitbreidende schuldenberg was de oorzaak van het boven onze stand leven. Zoals Hugh Hendry pertinent vraagt:

"Who is going to pay that enormous pile of debt where that building is resting on?"

Het antwoord is: soms de overheid (en dus wij) die 'garant' staat en de schulden die niet meer worden afbetaald zelf gaat afbetalen, soms de spaarders en de aandeelhouders van een failliete bank die hun geld verliezen, maar in vele gevallen zal de schuld gewoon niet terug betaald worden en zullen vele bedrijfsobligaties, vele overheidsobligaties, vele aandelen en zelfs spaargelden waardeloos worden.

En dat gaat vooruit! In Amerika zijn er dit jaar 2009 nu 150 banken failliet gegaan, alsook nog veel meer bedrijven. Ook vele overheden beginnen nu de eerste tekenen van faillissement te tonen (schulden die lagere ratings krijgen en minder waard worden). En ook hier zal het nog hard worden.

Zeker, het grootste winkelcentrum ter wereld bij Guangzhou, de splinternieuwe spookstad in Ordos, de prachtige torens van Shanghai, maar ook de hoogste toren van de wereld in Dubai, de luxueuze nieuwe aangelegde wooneilanden, het winkelcentrum in mijn gemeente en die vele vele vastgoed, boeren, industrie en commerciĆ«le projecten zullen waarschijnlijk ooit wel van pas komen. Maar het is niet vandaag tegen de huidige prijzen. Het is niet morgen tegen iets lagere prijzen. Het is overmorgen tegen aanzienlijk lagere prijzen. En om hierin te slagen moet dus eerst een schuldenherschikking komen. Het kunnen terugbetalen van een veel lagere schuld. En dat gebeurt in de praktijk voornamelijk via faillissementen van die projecten of de ondernemingen, personen die de schuld moeten afbetalen.

Velen hopen nog dat ze die schuld wel zullen kunnen terugbetalen. Zoals Dubai dat beslist heeft een paar schijven interest gewoon niet meer te betalen maar nog steeds gelooft dat ze dat morgen wel terug gaan kunnen doen. Waarom morgen wel als het vandaag al niet meer kan? Omdat ze geloven dat de economie wel zal herstellen. Omdat ze denken dat ze uiteindelijk het meeste toch nog aan degelijke prijzen, later, zullen kunnen verkopen.

Net zoals de aandeelhouder dat zijn kapitaal heeft zien wegsmelten voor de zon, en gewoon is blijven zitten om zijn verlies goed te maken. Gewoon blijven zitten en hopen dat het terug aantrekt. Indien je met geld investeert dat je jaren kan missen kan je dat proberen. Maar voor de meeste mensen, ondernemingen en overheden is dat geld dat ze vandaag moeten terugbetalen en niet hebben. De meesten kunnen geen jaren wachten op een herstel en voelen zich met de dag in nauwere schoentjes.

In het begin kan je een crisis tijdelijk opvangen met eigen kapitaal. Maar als de verkoop, verhuur, de inkomsten 20%-30% lager blijven dan moet er vroeg of laat gesnoeid worden en/of erkend worden dat die schulden niet langer kunnen afbetaald worden of het hele bedrijf gaat ten onder.

“Hope is the worst of evils, for it prolongs the torment of man”. - Friedrich Nietzsche

Het is de hoop dat ze nog een hoge prijs kunnen krijgen dat alles leeg doet staan. Het is het niet erkennen van een nieuwe realiteit dat de miserie in stand houdt. Dat geldt voor werknemers die te hoge lonen gewoon zijn en werkloos blijven of worden. Bedrijven die te hoge verkoopprijzen gewoon zijn en verliezen opstapelen. Vastgoed eigenaars die niet willen bukken onder hun prijsverwachting en ook niets verkopen of verhuren.

Echter, zoals je kan zien in het artikel Vastgoed en Aandelen Tijdens Bank Crisissen is de kans groot dat het ergste nog moet komen, zowel in de werkloosheid, als in de vastgoed prijzen, als in de faillissementen, als op de beurs. Ook het artikel Grote Depressie Grafieken toont dit.

Pas u dus aan want het rendeert. Zij die eerst hun prijs genoeg verlagen of hun schuldendruk kunnen verlagen vinden een oplossing, vermijden nog grotere verliezen en kunnen hun geredde kapitaal of energie terug nuttig gaan besteden en geld verdienen.

Marc De Mesel
Hoe Je Koopkracht Behouden:
http://www.marcdemesel.be/

8 comments:

  1. tja Marc, ik ben een mede-Waaslander & met het succes van het Waasland Shopping Center (WSC) moest het stadsbestuur van Beveren wel iets doen om te vermijden dat de lokale middenstand compleet kopje onder gaat... wij doen onze boodschappen in het WSC en daar was het de voorbije weken vaak echt zoeken naar een parkeerplaats & afgaande op de zakken en tasjes wordt er niet enkel gekeken maar ook nog gekocht
    BeantwoordenVerwijderen
  2. De koppeling van de yuan aan de dollar doet zijn werk.
    China kan het zich nu permiteren ongekende hoeveelheden yuans in de markt te zetten zonder noemenswaardig te inflateren.
    Het nieuwe geld biedt werk, economische groei, en voorkomt sociale onrust zonder dat de yuan in gevaar komt.
    Die leegstand is misschien maar tijdelijk.
    De Chinese overheid koopt nog steeds Amerikaanse treasures en grondstoffen met de verkregen dollars uit export omdat geen enkele Chinees nog dollars wil.
    De treasures om de Amerikanen als vriend te behouden.
    Chinezen zijn iets slimmer en kopen goud voor waarde opslag, net als de Indiers......rijkdom komt dat vanzelf en de mogelijkheid om in de toekomst deze spooksteden te gaan bewonen.
    gr.loper
    BeantwoordenVerwijderen
  3. @Kaneel

    Mijn klaagzang over het nieuwe winkelcentrum in Beveren was te beledigend. Ik heb het dan ook zonder verwijten proberen formuleren en argumenteren in het artikel.

    Het kan zijn dat ik fout ben en de winkels in het nieuwe winkelcentrum in Beveren toch draaien maar van wat ik hoor is het een ramp.

    De middenstand in Beveren is duidelijk slechter af met het winkelcentrum als zonder. Dat lijkt me ook zeer logisch. Er komen geen extra mensen naar Beveren dankzij het winkelcentrum, en dat heeft alles te maken met de crisis waardoor mensen veel minder geinteresseerd zijn als vroeger. Er zijn nog evenveel consumenten. Maar door de crisis gaan die nu minder uitgeven. Maar als er plots dubbel zoveel winkels zijn is de concurrentie moordend voor velen.

    Ik geloof je dat mensen nog vrij veel shoppen vandaag maar ik kan moeilijk geloven dat er bijvoorbeeld in het shopping center in Sint Niklaas vandaag meer gekocht wordt als een jaar terug.

    Bovendien heeft het Waasland shopping centrum het voordeel van een bestaand clienteel te hebben die vandaag nog terugkomen maar gewoon iets minder kopen. Dat geldt ook voor de 100 oude winkels in Beveren. Echter, die nieuwe winkels, dat is wat anders!

    Geloof jij, nu achteraf gezien (toegegeven, wat altijd veel makkelijker is), dat het shoppingcenter in Beveren een goed idee was dat ook goed getimed is?
    BeantwoordenVerwijderen
  4. @ Marc - nee het was geen goed idee, maar achteraf is het altijd makkelijk praten & 'wie niets doet, kan niets misdoen'.

    De uitbreiding van het WSC heeft trouwens ook de Sint-Niklase middenstand doen (dood)bloeden. Tja, wat wil je met een stadsbestuur dat de stadskern quasi onbereikbaar maakt door een rampzalige verkeerstechnische inrichting van de voornaamste invalsweg in combinatie met (duur) betalend parkeren. WSC ligt langs de E17 & biedt gratis parkeren. Om het tij nog enigszins te keren heeft het stadsbestuur parkeren op zaterdag zelfs gratis moeten maken... voor de weinige keren dat ik nog in het centrum kom, heb ik de indruk dat enkel de gespecialiseerde & dure zaken (genre antiquair, juwelier, lederwaren, enz.) zich daar makkelijk kunnen handhaven.

    Misschien dat dit verhaal ook voor Beveren opgaat; ik ga geen namen noemen maar er is een wijnhandel bij jullie waarvoor ik met plezier een ommetje maak ;-)

    PS : voor de volledigheid, ik zal mijn reacties hier plaatsen als Kaneel maar ik ben de 'Anoniem' die in je vorige blog gepost heeft over het streven naar een PP met 1/3de aandelen, 1/3de obligaties en 1/3de cash+goud
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Tja Marc. Wat kan ik zeggen. Je hebt gelijk natuurlijk. Er is een serieuze deflatiepandoering in aantocht. Het moet nog allemaal beginnen.
    BeantwoordenVerwijderen
  6. @ Marc en de andere posters : alvast een prettig Eindejaar gewenst! En tevens een gelukkig en gezond 2010 en veel succes met (voor jullie) de resultaten en (voor mezelf) de verdere uitbouw van de PP ;-)
    Ik hoop dat Marc frequent blijft bloggen & reageren!

    Beste wensen,
    Kaneel
    BeantwoordenVerwijderen
  7. Beste,

    Sommigen denken dat de immo-markt in 2010 verder zal wegzakken, anderen denken dat ze opnieuw zal opleven. Zoals altijd, is het een gok en kan niemand op voorhand weten wat de uitkomst zal zijn.

    Kan het, als onderdeel van een gespreide portefeuille evenwel niet interessant zijn om pakweg 10% te investeren bvb. Cofinimmo en Befimmo? Niet noodzakelijk als onderdeel van de PP, maar ernaast. Zodoende een eventuele hausse, mocht die er komen, niet te missen.

    Graag jullie mening.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  8. @JDB
    Veel vastgoedfondsen staan historisch laag. En waarschijnlijk met een goede reden. Projecten liggen stil omdat men is doorgeschoten in het idee dat de economie alleen maar kan groeien en er altijd maar meer behoefte is aan (commercieel) vastgoed. Zie bovenstaand artikel.

    De opening van de Burj Dubai van afgelopen week vond ik echt een dieptepunt van vastgoed-manie. De hoogste wolkenkrabber van de wereld bouwen op basis van 3 miljard schuld in een woestijn, waar je dus onbeperkt in de breedte kan bouwen. Krankzinnig! Een appartement kost er 3 miljoen euro. Wie gaat dat nog betalen?


    Eerst zal de economie weer flink gegroeid moeten zijn, wil de huidige leegstand opgevuld zijn en er weer vraag gaat komen naar nieuwbouw.

    Persoonlijk denk ik dat dit soort assets een kwestie is van een (heel) lange adem en ijzersterke zenuwen, want er kunnen nog steeds klappen gaan vallen. Maar er zullen vast een boel koopjes te vinden zijn. En dan maar hopen dat je het bijvoorbeeld over 5 jaar met winst kan verkopen. Blijkbaar denken beleggers wereldwijd dat dit soort assets de gok niet echt waard zijn en dat er andere assets veel betere vooruitzichten hebben.

    Harry Browne is er helder over: Dit soort zaken hoort niet in een PP, maar in een Variabel Portfolio, waar je vermogen in stopt dat je durft te riskeren op kans van verlies.
    BeantwoordenVerwijderen

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiĆ«le transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geĆÆnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beĆÆnvloeden.

Related Posts with Thumbnails