maandag 5 oktober 2009

Permanente Portefeuille +9% Dankzij Aandelen


Met een sterk rendement van 2,1% in september is de permanente portefeuille bezig aan zijn opmars. Het totaalrendement voor 2009 tikt nu op 9%. Niet slecht voor een portefeuille die nauwelijks 2,7% verlies had in 2008.
 
De permanente portefeuille houdt zich niet bezig met de toekomst te proberen voorspellen maar bestaat uit 25% aandelen, 25% obligaties, 25% goud en 25% cash. Hier een overzicht van de verschillende activa hun rendementen dit jaar:

 


Rendementen Permanente Portefeuille 2009

Ook deze maand zijn het de aandelen die weer stevig omhoog zijn met maar liefst 4,3%. Dit brengt het totaalrendement voor aandelen in 2009 voorlopig op 24%. Ook goud deed het in september weer goed met een rendement van 2,7% wat het totaalrendement van goud voor 2009 voorlopig op 12% brengt. Obligaties hielden stand met 0,7% rendement deze maand maar staan nog steeds negatief op -1% voor het jaar wat wil zeggen dat je de intrest die je krijgt hebt zien opgaan in rook + nog iets meer. Cash heeft ook in september weer een historisch laag rendement gekend van 0,03% waardoor het totaalrendement van cash voor 2009 op slechts 1% staat.

De 25% aandelen waar we begin 2009 mee begonnen vertegenwoordigen nu 28% van de permanente portefeuille. Goud vertegenwoordigt nu 26%. Obligaties en cash elk 23% van de portefeuille. Balanceren doen we enkel op het einde van het jaar zodat elke activa terug 25% is. Enkel indien aandelen morgen zouden exploderen in prijs en 35% van de portefeuille vertegenwoordigen of totaal in elkaar klappen en slechts 15% van de portefeuille vertegenwoordigen zullen we vervroegd balanceren. Maar zolang dat niet gebeurt blijven we er mooi af en laten we het balanceren voor op ons eindejaarsfeestje.

Toch weer verrassend resultaat. Waar vorig jaar aandelen serieus wogen op het rendement (-43% in 2008) en het vooral de obligaties waren die de permanente portefeuille recht hielden (+18% in 2008) is het dit jaar voorlopig net omgekeerd. De obligaties doen niet veel nuttigs maar de aandelen zijn bezig met het beste jaar in lange tijd neer te zetten. Ook goud blijft echter trouw bijdragen tot het rendement nadat het ook in 2008 voor 10,7% rendement had gezorgd:




Niettegenstaande vastgoed blijft dalen, de economie op een laag pitje blijft draaien en de werkloosheid blijft stijgen is 2009 voorlopig verre van een deflatie jaar. De inflatie slaagt hevig toe in aandelen en goud. Zij die op de kantlijn staan in vastrentend papier of cash betalen de rekening door de boot te missen en hun koopkracht te zien afnemen ten opzichte van aandelen en goud.

Wat de rest van het jaar zal doen, verdere inflatie of terug deflatie zoals in 2008 zullen we zien. Ik gok dat aandelen iedereen blijven verbazen, goud het blijft ok doen en obligaties blijven wegzakken terwijl cash een lage rente blijft hebben. Marc Faber zal dus gelijk gekregen hebben dat de beurs het goed ging doen in 2009 maar hij zal ook ongelijk krijgen dat goud het minder goed zou gaan doen in 2009. Hugh Hendry heeft de bal misslaan in 2009 en de hele rally in aandelen en goud gemist terwijl hij zat te wachten op een heropleving van obligaties. Roland Vandamme heeft goed gescoord dankzij zijn goud en kleine positie agressieve aandelen.

Althans, dat is wat ik denk dat er zal gebeuren. We zijn nog maar begin oktober en er is nog een heel kwartaal te gaan. Wat denk jij dat er nog zal gebeuren in 2009? Jouw pronostiekjes zijn alvast welkom en 5 euro inzetten doe ik graag voor zij die er zin in hebben! Maar ons waardevol pensioen, onze financiële zekerheid, erop verwedden doen we hier alvast niet.

45 comments:

  1. hoe vereken je eigenijk je cash... Hoe weet je nu of je cash minder of meer waard is geworden. De overheid zegt wel dat er een deflatie is van zo'n 1% maar dat kan ook snel omslaan en inflatie van 10% worden.

    En dan nog het probleem dat je de inflatie index van overheden en andere instanties gewoon niet mag en kan vertrouwen.

    Je kan natuurlijk zeggen dat als je 4000 € hebt je 1000 in goud, 1000 obl. en 1000 aandelen steekt dan heb je nog 1000 cash.

    Maar is dit wel zo eenvoudig. Uiteindelijk als je 10% inflatie of deflatie is je cash ook een andere waarde gekrgen.
    BeantwoordenVerwijderen
  2. Marc, waarom gebruik je de "Markit iboxx germany 10+ total return" index en niet de daadwerkelijke koers van de 30 jarige staatsobligatie?
    BeantwoordenVerwijderen
  3. Marc, nu je je portfolio hebt aangeschaft. Hoe ga je je portfolio concreet herbalanceren? Kun je eenvoudig en zonder kosten 24% van je aandelenportfolio verkopen? Kun je eenvoudig je 30-jarige-staatsobligatie bijkopen via het Finanzagentur? En ga je ook straks met wat baren goud naar de goudhandelaar?
    BeantwoordenVerwijderen
  4. Gember,

    De "Markit iboxx germany 10+ total return" is makkelijker af te lezen dan een 30 jarige obligatie. De gemiddelde duur van de obligaties bij de "Markit iboxx germany 10+ total return" is ook 22 jaar, maar je hebt een punt dat de rendementen representatiever zouden zijn indien de gemdidelde looptijd niet 22 jaar maar bijvoorbeeld 26 jaar zou zijn. Ik kan hier echter geen index van vinden voor de Duitse obligaties.

    Ik ben bezig zelf een index samen te stellen met Duitse obligaties met een gemiddelde looptijd van 26 jaar. In 2008 was deze 22% omhoog in plaats van 18% voor de 22 jarige. Hierdoor is het verliesd van de pp niet 2,7% maar ongeveer 1,7%. Sinds 1999 heb je een rendement van de pp met 5,5% ipv 5,2% met gemiddeld 26 jarige obligaties.

    Voor 2009 zou het rendement iets lager zijn als de 9% omdat 30 jarige obligaties meer zullen gedaald zijn als 22 jarige. Ik schat dat in plaats van -1% voor 22 jarige, 26 jarige iets van een -4% hebben gedaan. Hierdoor verlaagt het rendement van de pp met max 1%, van 9% naar 8% voor 2009. Ik heb het echter niet berekent.
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Gember,

    Je hebt er velen die balanceren wanneer ze denken dat het opportuun is. Dat kan je doen als dat je een goed gevoel geeft en zal je niet veel schade mee kunnen aanrichten, enkel wat meer transactiekosten maar je neemt ook winst die terug kan wegsmelten indien je het niet doet.

    Wanneer je balanceert gaat het meestal niet over zoveel activa. Mijn portefeuille is nog maar net gestart dus staat nog op 25/25/25/25. Maar iemand die begin 2009 is gestart zou nu bijvoorbeeld van de 28% aandelen, 3% kunnen verkopen zodat die terug 25% zijn, en met dat geld 2% obligaties kopen die nu op 23% staan.

    Ik ben van plan mijn portefeuille telkens op het eind van het jaar te balanceren, ook al is er niet veel balanceren nodig. Dit om me psychologisch te dwingen het op een regelmatig tijdstip te doen en niet wanneer ik 'denk' dat het opportuun is, want dan moet ik me weer daarover gaan zorgen maken terwijl ik gewoon niet geloof dat je het kan voorspellen.

    Slechts 1 uitzondering maak ik op het jaarlijks balanceren, wanneer een activa boven de 35% of onder de 15% daalt is er een extra balancering.

    Het is via maxblue goedkoop de 30 jarige duitse staatsobligaties te verkopen of wat bij te kopen. Wel dien je ze steeds over te plaatsen tussen finanzagentur en maxblue omdat je via finanzagentur de 30 jarige niet kan kopen, enkel kan opslaan. Domme regeling, maar het is zo.

    Cash is geen enkel probleem en kan je direct bij Finanzagentur kopen en verkopen (tagesnleihen), net zoals een spaarrekening. Geen transactiekosten en makkelijk terug over te schrijven van en naar je belgische bankrekening voor transfer naar goud, aandelen/Vanguard of obligaties/maxblue.

    Omdat je de meeste van je obligaties nooit zal aanraken en het meestal in de marge is dat je verkoopt kan je het grootste deel opslaan bij finanzagentur en een klein deel opslaan bij maxblue.

    Als goud omhoog is ga ik inderdaad op einde van het jaar wat goud verkopen via de bank, Argentor in Antwerpen of gold4ex in Brussel. Ik zit nu wel nog met zilver in mijn permanente portefeuille dat ik als eerste zal verkopen omdat ik op termijn enkel goud wil in mijn permanente portefeuille zoals Harry Browne aanraadt.
    BeantwoordenVerwijderen
  6. anoniem,

    De opbrengst van cash is de rente die je krijgt voor een korte termijn staatsobligatie.

    Je hebt gelijk dat je het echte rendement van cash, maar ook van aandelen of goud, pas kan weten nadat je de inflatie hebt afgetrokken. En gezien de officiële inflatie cijfers inderdaad niet kloppen is dit vrij moeilijk te doen.

    Het enige dat je weet is dat aandelen, goud maar ook cash, soms meer rendement heeft als de einflatie en soms minder. Dus soms neemt je koopkracht toe, en soms neemt het af.

    Ik geloof dat de inflatie cijfers serieus onderschat worden tijdens inflatie omdat energie, voedsel en vastgoed er niet in zitten. Daarom dat de officiële 2-3% inflatie cijfers van de voorbije jaren een totale joke waren. De werkelijke inflatie was rond de 5 a 7% want de prijzen zijn wel degelijk minstens +50% en soms +100% sinds 1999 toen we nog de Belgische frank en Nederlandse gulden hadden.

    Echter, vandaag is het een heel ander verhaal. Men spreekt over een negatieve inflatie van -1% maar ook vandaag heeft men voedsel, energie en vastgoed niet ingerekend. Indien je deze meetelt zit je met een negatieve inflatie, een deflatie dus van -5% of meer.

    Cash brengt dus maar 1% op in 2009 maar eigenlijk doet het je koopkracht goed toenemen met makkelijk 5%.

    Dat is eigenlijk de ironie. Nu dat cash niets opbrengt is het toch een veel beter rendement dan 1-2 jaar geleden toen het 4% opbracht maar toen alle prijzen gemiddeld met 5 a 7% stegen.

    Maar inderdaad, ten opzichte van aandelen en goud is cash een slechte belegging geweest in 2009. Dit kan nog volledig keren maar vandaag is het zo. Dus iemand is er fout. Of we zitten wel degelijk in een deflatie en de aandelen zullen dit in de toekomst ook tonen door serieus terug te zakken in waarde. Of we zitten in een inflatie en cash zal binnenkort meer en meer interest gaan opleveren.
    BeantwoordenVerwijderen
  7. heb je geen beter resultaat als je aandelen weg laat? dus door drieen gedeeld goud cash en obligaties??
    BeantwoordenVerwijderen
  8. Beste Marc,

    Wederom hartelijk dank voor je uitgebreide antwoord.

    Voor de waarde van je 30-jarige-staatsobligaties zou je natuurlijk de concrete verkoopwaarden op de beurs kunnen nagaan, bijv. http://www.boerse-frankfurt.de/EN/index.aspx?pageID=125&ISIN=DE0001135366
    BeantwoordenVerwijderen
  9. Marc,

    Waarom balanceer je niet steeds naar boven uit? Zodat je steeds van elke activa bijkoopt en nooit verkoopt, dit met als doel kapitaal op te bouwen? Zo zou ik het alleszins doen. Als je gaat verkopen en je werkt met kleine bedragen heb je bij een 5% verschil kans dat je voor 250€ moet verkopen, aan 15€ kosten maakt dit dat je kosten gigantisch zijn (meer dan 5%) wat een regelrechte ramp is voor je rendement. Beter is dan uit te balanceren door toevoeging van een veelvoud van de duurste waarde, zodat je er zeker voor zorgt dat je transactiekosten laag blijven.

    Omtrent deflatie... In je artikel over Japan vind ik niets terug over de loon. Ik vermoed dat samen met al de rest ook de lonen flink omlaag gegaan zijn. Dit wil zeggen, dat je enkel al financieel gezien geen vastgoed meer koopt omdat de kapitaalsaflossing maandelijks doorgaans vast is en dit gedeelte, bij dalende lonen dus een steeds grotere hap uit het budget gaat nemen tot het uiteindelijk niet meer betaalbaar is. Conclusie, een langdurige deflatie is iets wat je sowieso niet wil hebben. Als dit gebeurt bij ons dan zal vroeg of laat de huizenmarkt volledig instorten maar je zal er niet van kunnen profiteren. Dalende lonen wil immers zeggen dat je minder zal kunnen sparen, minder kan ontlenen, de afbetaling steeds groter wordt en niet leefbaar op de duur, ook al zakt al de rest mee, het uiteindelijke resultaat is negatief omwille van die grote brok afbetaling die constant blijft. Voor diegenen die nog gekocht hebben de afgelopen jaren en over een recente lening beschikken kan dit desastreuse gevolgen hebben, en hoe hoger de schuldgraad, hoe desastreuser en sneller deze gevolgen zich zullen aandienen. Samen met de vergrijzing kan dit voor een significant overaanbod gaan zorgen in de komende jaren.
    Ook inflatie is ongezond en uiteindelijk negatief voor vastgoed. Inzake vastgoed denk ik dat het momenteel absoluut af te raden is om vastgoed aan te schaffen. We zitten op een kantelpunt en niemand weet welke richting de economie uitgaat. Wordt het inflatie of deflatie, binnen 5 jaar zullen we meer weten en zal een beslissing doordachter genomen kunnen worden.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  10. Beste Marc,

    Om te beginnen mijn complimenten voor je site/blog. Ik lees het al maanden met veel plezier. Het is informatief en op een bepaald manier persoonlijk kwetsbaar. Zelf beleg ik al jaren en ben daardoor min of meer op dezelfde principes uitgekomen, maar met allerlei varianties. En al lezend ben ik wel antwoorden op de varianties tegegekomen, maar blijkbaar nog deels onbevredigend. Dus misschien zou je ze nog kort kunnen beantwoorden.
    1) verdeling; ik hanteer 10 (c), 20 (O), 10 (G) en 60 (A) ipv de 25 % verdeling, vanuit het idee dat risico zich altijd terugbetaalt op de lange termijn
    2) balanceren; ik controleer 1 keer per maand en herbalanceer indien de onder/overschrijding 2,5 % is. Waarom 1 keer per jaar of 10 %. Er zit natuurlijk een optimum tussen handelingskosten en rendement, maar hoe reken je dat uit. ?
    3) waarom europees en niet internationaal. Volgens mij balanceren valutarisico's zich uiteindelijk ook uit. Ofschoon de dollar al jaren een probleem is.
    4) Aandelen; een index is natuurlijk makkelijk, maar individuele aandelen zijn veel leuker en leveren de mogelijkheid op om te balanceren naar regio's en sectoren en leveren daardoor uiteindelijk meer rendement op.

    mvg
    Gerard
    BeantwoordenVerwijderen
  11. Beste Gerard,

    Hartelijk dank voor je compliment! Bedoel je dat ik me kwetsbaar opstel of confronterend kan zijn?

    1) Op de lange termijn zijn we allemaal dood. Op de lange termijn gaat elk bedrijf, elke bank en elke staat failliet. Ik ben het dus niet eens met de stelling dat op de lange termijn risico beloond wordt. Op de korte termijn wordt risico altijd beloond en terugbetaald maar op de lange termijn gaat het vroeg of laat fout en ben je je kapitaal kwijt.

    Een verdeling 60% aandelen, 10% goud, 10% cash en 20% obligaties is een speculatieve portefeuille omdat ze slechts in bepaalde economische scenario's zal profiteren en je koopkracht zelfs doet toenemen omdat ze zo geconcentreerd is (tijdens welvaart, jaren 80-90) maar in andere klimaten een slechte belegging is en je koopkracht doet afnemen (tijdens recessie en deflatie). 10% goud en 10% cash is te weinig om je verliezen in je aandelen tijdens een recessie of deflatie te neutraliseren. Indien de 20% obligaties bedrijfsobligaties zijn en geen staatsobligaties is je portefeuille nog minder beschermd tegen deflatie. Met 60% aandelen moet je wel hopen op een welvaart periode want zonder dat ben je gezien.

    Ik zou dus het deel dat je niet mag verliezen in een permanente portefeuille steken en het deel dat je je kan permiteren te verliezen en een risico mee wil nemen in een variabele portefeuille steken. Deze kan je 100% aandelen hebben indien je dat een goede speculatie vindt.


    2) Knap dat je balanceert. Dat is iets dat de meeste mensen over het hoofd zien in hun gespreide portefuille. Afhankelijjk van hun toekomstvoorspellingen gaan ze balanceren of niet, dat kan natuurlijk want zo blijf je neit degelijk beschermd en vergeet je telkens winst te nemen.

    Het is geen enkel probleem meer te balanceren als wat ik voorstel. 1 keer per maand met kleine overschrijdingen van 2,5% is ok. Inderdaad handelingskosten tellen. Het is te zot van 5% van je kapitaal aan transactiekosten te geven maar 1% van het verhandelde bedrag lijkt me aanvaardbaar.

    3)Inderdaad, net zoals de activa serieus kunnen uit elkaar gaan en het decenia kan duren vooraleer ze terug in waarde naar elkaar toe gaan, zo is het ook met valuta. Maar net zoals dat bepaalde activa volledig waardeloos kunnen worden (aandelen, cash, obligaties) is dat ook zo met valuta. In een hyperinflatie kan de munt verdwijenen en nooit meer terugkomen. Om dat valuta risico uit te sluiten kiezen we enkel voor euro activa. We kunnen dus niets winnen aan valuta schommelingen, maar ook niets verliezen.

    4)Individuele aandelen leveren niet per definitie meer op als de index. Immers de index is de optelsom van alle individuele aandelen. De index is het gemiddelde. Alles hangt dus af van je eigen selectie. Sommigen zijn daar goed in en kiezen steeds de juiste aandelen terwijl anders erin slagen steeds de suckers eruit te pakken en hierdoor een rendement te hebben dat een stuk lager is als de index.

    Ook belngrijk aan een index is dat het steeds 100% belegd is in aandelen. Diegene die zelf kiezen springen veel in en uit posities. Vooral hierdoor presteert 80% van de beheerde fondsen minder als de index.

    Om te weten of eigen aandelen selecteren een winstgevende zaak is voor je volstaat het te kijken of je inderdaad meer haalt dan de index of niet. Indien ja, dan ben je een goede speculator. Indien nee, dan kan je je beter aan een index houden.

    Echter, voor de permanente portefeuille zou ik zelfs indien je een goede stock picker bent, het toch niet riskeren, want als je dan eens bepaalde periodes pech hebt en gewoon de foute aandelen gekozen hebt en hierdoor je aandelen serieus onder presteren aan de index dan zal je permanente portefeuille niet werken omdat de rendementen van je aandelen te laag uitvallen.

    Stock picking past dus enkel in een variabele portefeuille, niet in de permanente die je kapitaal kost wat kost dient te beschermen.
    BeantwoordenVerwijderen
  12. anoniem, indien je aandelen weg laat en enkel goud/cash/obligaties heb je geen beter resultaat voor 2009 omdat aandelen de ebste resultaten gegeven hebben tot nu toe, dubbel zo goed als goud.

    Als je aandelen weg laat de laatste 10 jaar heeft de portefeuille natuurlijk wel een beter rendement omdat aandelen een ramp waren. Echter, aandelen weglaten is geen optie omdat je gewoon niet kan weten wat er morgen gebeuren zal. Indien er een periode van welvaart komt heb je nu eenmaal aandelen nodig om je kapitaal te laten profiteren, dus er dient altijd voor 25% in te zitten zodat je zeker profiteert indien er morgen een welvaart periode komt.
    BeantwoordenVerwijderen
  13. JDB,

    Inderdaad indien je kan is het verstandig ipv te balanceren door verkopen, te balanceren door bij te kopen datgene wat geen 25% meer vertegenwoordigt. Dat kan enkel iemand die elk jaar kapitaal bij zijn permanente protefeuille steekt en zo vermijd je inderdaad verkoopkosten. Voor kleine bedragen is dat inderdaad een gouden tip waarvoor dank!

    Volledig akkoord met je dat tijdens delfaite lonen kunnen dalen (wat nu ook gebeurd) waardoor dit een extra negatieve spiraal in gang zet naar vastgoed. Als maar 1 van de 2 een inkomen heeft in een gezin omdat de andere ontslagen is kan er ook minder afbetaald worden aan de lening en krijg je zo sneller afbetalingsproblemen en meer huizen die aangeslaan worden onder gedwongen verkoop (wat nu ook gebeurd).

    Persoonlijk vind ik dat de richting van vastgoed overduidelijk is, die zit in een deflatie, de prijzen zakken en blijven voorlopig zakken. Dus wachten met kopen is niet gewoon veilig maar reeds winstgevend.
    BeantwoordenVerwijderen
  14. JDB,

    Of lonen in Japan gedaald zijn tijdens de grote deflatie de laatste 20 jaar durf ik niet te zeggen. Ik weet dat de cpi negatief is geweest een paar jaar in de jaren 90. Dus deflatie met andere woorden, dalende prijzen in de prijsindex. Maar zo vet was dat niet. Het zijn vooral de prijzen van activa die enorm gedaald zijn in de grote deflatie van japan, niet zozeer de CPI index. Ik vermoed dat ook de lonen niet echt veel gedaald zullen zijn maar dat het aantal lonen wel gedaald is. Zoals bij ons nu, de lonen dalen niet echt maar er zijn wel een pak minder mensen met een job.

    Een zeer interessante gesprek hierond is de discussie tussen deflationist 'Mike Shedlock' en inflationist 'Dan Ammerman': http://www.financialsense.com/Experts/2009/Shedlock.html
    BeantwoordenVerwijderen
  15. Dag Marc,

    Leuk en interessant blog is dit!

    Zelf ben ik een tijdje terug begonnen met maandelijks wat geld opzij te zetten om in de PP te investeren.
    Als Nederlander kan ik via snsfundcoach goedkoop beleggen in enkele Vanguardfondsen, en dat lijkt me gezien de kleine omvang van mijn portefeuille aantrekkelijker dan etf's kopen op een beurs. De transactiekosten zijn vrij laag en inleggen en herbalanceren kan per 500 euro.
    De fondsen die mij wel geschikt lijken zijn het European stock indexfonds (helaas inclusief non-euro aandelen) en het Euro Government Bondfonds.

    Wat vind jij van een voorlopige verdeling als volgt:

    25% European stock indexfonds
    50% Euro Government bondfonds
    25% ETFS physical gold

    Ik begrijp dat dit weliswaar enigszins afwijkt van de 4x25 aanpak, maar mijns insziens zal het rendement en de volatiliteit nagenoeg gelijk zijn. Sinds 2002 is dat ook het geval geweest.
    Enige punt is dat je geen 25% LT bonds hebt maar iets van 10%. In een periode van langdurige deflatie zal deze verdeling het wat minder doen.

    Vind jij dit een acceptabel alternatief voor de 4x25 zolang mijn portefeuilleomvang nog bescheiden is, wetende dat je bescherming bij deflatie wat minder is?

    Alvast bedankt, en succes met dit blog!
    BeantwoordenVerwijderen
  16. Ik wens je hierbij uitdrukkelijk te bedanken om me kennis te laten maken met Harry Brown’s permanent portfolio. Ik heb me nooit kunnen laten verleiden tot beleggen omdat het me allemaal te onzeker leek en heb mijn geld steeds in vastgoed voor eigen bewoning gestoken (met succes tot nu toe).

    De permanente portefeuille zie ik als enig mogelijk alternatief en ik zou me beter voelen moest ik niet zo aan mijn bakstenen vasthangen voor mijn koopkrachtzekerheid.

    Ik las al je columns met veel belangstelling maar had nog graag je mening over het volgende:

    - Is de permanente portefeuille geschikt voor korte termijnen (6 maand ofzo)?
    - Ik kan zelf wel enkele van deze risico’s inschatten, maar welke niet voor de hand liggende risico’s zie je als ik het heel simpel hou en met mijn Binck Bank rekening aanschaf:

    25% ETFS Physical Gold
    25% OLO 3.000% 2005-2010 28/03
    25% OLO 5.000% 2004-2035 28/03
    25% iShares MSCI Europe ex-UK

    - De manier waarop jij je permanente portefeuille hebt opgebouwd vergt nogal wat inspanning, welke stappen kunnen eenvoudiger, welke zijn onontbeerlijk?
    BeantwoordenVerwijderen
  17. Dag baksteen,

    Hartelijk dank voor je waardering. Dat doet me goed. Blij te horen dat de permanente portefeuille je aanspreekt. Geen beter moment inderdaad om van bakstenen naar een permanente portefeuille over te schakelen dan vandaag. De markt is juist op een keerpunt en je kan vandaag nog steeds schitterende winsten uit vastgoed vastspijkeren en beschermen tegen een mogelijks zeer pijnlijke vastgoed crash.

    De permanente portefeuille is geschikt voor 6 maand omdat je niet kan weten wat er de komende 6 maand zal gebeuren. Op 6 maand kan onze munt in elkaar storten zoals in IJsland en alle producten dubbel zo duur worden. Op 6 maand kan de beurs 100% omhoog zijn. Op 6 maand kan vastgoed serieus omhoog maar ook serieus omlaag zijn. Op 6 maand kunnen al onze grootbanken verdwenen zijn of onze overheid failliet gaan. Op 6 maand kan goud halveren of verdubbelen in prijs.

    Op 6 maand kan er ook gewoon niets gebeuren. Je kan het niet weten, maar 1 ding weet je wel. Als je alles in vastgoed hebt en de markt crasht in een paniek de komende 6 maand zal je veel kwijt zijn. Als je alles op een spaarrekening hebt en je bank gaat over kop dan heb je nada over binnen 6 maand en mag je in de rij gaan aanschuiven voor lege garanties.

    Dus of het nu voor 2 dagen is, 6 maand of de rest van je leven. Het kapitaal dat belangrijk is voor je, waarvan je de koopkracht niet mag verliezen, dien je te beschermen tegen de verschillende economische klimaten die ons morgen kunnen overkomen. Als er dan morgen, of binnen 3 maand iets zou gebeuren ben jij gelukkig degelijk beschermd.

    - “Welke niet voor de hand liggende risico’s zie je als ik het heel simpel hou en met mijn Binck Bank rekening aanschaf:
    25% ETFS Physical Gold
    25% OLO 3.000% 2005-2010 28/03
    25% OLO 5.000% 2004-2035 28/03
    25% iShares MSCI Europe ex-UK”

    Goud etf’s uit de Eurzone hebben meestal geen goud maar zijn etn’s, dat zijn schuldbewijzen dat je eigenlijk koopt gekoppeld aan de prijs van goud. Als de bank/uitgever failliet gaat, dan ben jij je goud dus ook kwijt. Dat risico mag je niet lopen want het goud zal je broodnodig hebben wanneer er een serieuze crisis ontstaat, en de kans dat die uitgever dan juist failliet gaat omdat goud dan zoveel stijgt in waarde is reeel.

    Maar zelfs indien de etf echt goud zou hebben (in zwitserland heb je een degelijke), dan nog kunnen je effecten van je etf verloren gaan indien binckbank over kop gaat. Ook omwille van die reden wil je het goud fysiek hebben. Fysiek goud kopen kan je bij elke grootbank en is vrij eenvoudig.

    De aandelen etf 'iShares MSCI Europe ex-UK' is een goede keuze.

    Voor een belg is de OLO 3.000% 2005-2010 28/03 ok voor de korte termijn portie, de 25% cash.

    Maar voor de lange termijn obligaties zou ik toch de Duitse kopen omdat de Belgische nauwelijks stijgen tijdens een deflatie, zoals 2008 heeft aangetoond. Je kan de Duitse eenvoudig kopen via een belgische grootbank die dan wel een 0,5% commissie rekent maar is toch de moeite.

    - “De manier waarop jij je permanente portefeuille hebt opgebouwd vergt nogal wat inspanning, welke stappen kunnen eenvoudiger, welke zijn onontbeerlijk?”

    Dat is waar. Ik heb er de stappen uit gelaten die buitenlandse avonturen vergen.

    Hier wat me een degelijk compromis lijkt:

    25% goud: fysiek goud opgeslaan in kluis, te kopen bij je grootbank of gold4ex.be / voor Nederland thesilvermountain.nl
    25% cash: OLO 3.000% 2005-2010 28/03, via je binckbank rekening
    25% obligaties: 30 jarige Duitse staatsobligaties (isin DE0001135366), te kopen bij je grootbank of http://www.bocklandt.be/
    25% aandelen: iShares MSCI Europe ex-UK, via je binckbank rekening

    Dat is een goede start van een degelijke permanente portefeuille.

    Is dit wat je zocht?
    BeantwoordenVerwijderen
  18. Schitterend! Bedankt voor de informatie.
    BeantwoordenVerwijderen
  19. Anoniem, SNS fundcoach is inderdaad wel praktisch, zeker als je kleine bedragen wil investeren. Maar toch opletten. Als je fondsen koopt via SNS fundcoach, bv een Vanguard fonds, dan weet Vanguard alleen dat Fundcoach een aantal aandelen heeft in hun fonds. Vanguard weet niet dat jij aandelen hebt in hun fonds. Als SNS Fundcoach over kop zou gaan dan is het mogelijk dat jouw aandeel in het Vanguard fonds verdwijnt in het faillisement.

    Maar goed, met kleine bedragen heb je niet veel andere keuze. Maar als je dit weet weet je ook dat het van cruciaal belang is dat je de 25% goud niet via een fonds of sns fundcoach hebt maar wel degelijk fysiek in je eigen zak! Je kan ook met kleine bedragen eenvoudig goud kopen in je dorp/stad/bank.

    Een goed idee is van zoals JDB aanraad gewoon naar boven te balanceren als je een pp aan het bouwen bent zodat je verkopen van activa vermijdt. Dus 1 keer wat aandelen bij kopen, dan wat goud, afhankelijk van welk geen 25% meer is.

    De 50% Euro Government bondfonds, ipv 25% lange en 25% korte, is zoals je zegt een mindere bescherming tegen deflatie maar als je bedragen te klein zijn om 2 verschillende fondsen te kopen is het een goede start.

    Maar gezien dus 75% van je portefeuille afhankelijk is van SNS fundcoach, is die 25% fysiek goud echt belangrijk.
    BeantwoordenVerwijderen
  20. Marc,

    Betreft je reactie op baksteen op het cash en obligatieluik.

    Indien je zou kiezen tussen een olo en een duitse bund (beiden op een belgische rekening
    ofwel trackers zoals reeds eerder besproken (ook op een belgische rekening) wat zou je dan kiezen?

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  21. marc, met alles is het eigenlijk time is of essence. dat is de reden dat ik nu voorlopig niet in de aandelenmarkt stap en bij mijn 1/3 1/3 1/3 blijf. zoals het er nu uitziet heb ik ongelijk maar het is enkel de wall of liquidity die de aandelenmarkten stuwt en niet feitelijke verbeteringen van de economie. nietemin het enkel hebben en nadenken over de verdeling van de assets heeft een rustgevend effect. dank voor je website. viool
    BeantwoordenVerwijderen
  22. P.S marc heb je via www.cash.ch de laatste video al bekeken van marc faber?? groet viool
    BeantwoordenVerwijderen
  23. JDB,

    Het voordeel van een tracker/fonds is dat je het maar 1 keer moet kopen. Zij vernieuwen zelf steeds de oblgiaties. Hiervoor betaal je ongeveer 0,40% beheerskosten. Het nadeel is die beheerskost en het tussenpartij risico.

    Persoonlijk vind ik het vrij eenvoudig van zelf die obligaties te kopen. Het enige is dat je ze om het jaar (voor de olo, cash) moet vernieuwen en voor de obligaties je ze om de 10 jaar (de 30 jarige duitse obligaties) moet vernieuwen. Je bespaart hierdoor wel de jaarlijkse beheerskosten en een extra tussenpartij risico.

    Indien trackers/fondsen je nog zouden helpen roerende voorheffing te vermijden, dan ok, maar de meeste obligatie fondsen zijn uitkeringsfondsen en dus betaal je evengoed de roerende voorheffing.

    Ik zou dan ook gaan voor de rechtstreekse aankoop van die obligaties.
    BeantwoordenVerwijderen
  24. Dag Viool,

    Dank voor je reactie. Voor een speculatieve portefeuille is timing inderdaad everything. Voor een beleggingsportefeuille is timing van geen belang maar is het enkel van belang een degelijke spreiding te hebben van de juiste activa.

    Eens je een degelijke beleggingsportefeuille hebt ben je inderdaad veel meer op je gemak want jij moet niets meer timen. Alles is reeds goed geregeld wat er ook gebeurt.

    Dank voor de link naar het interview van Marc Faber. Marc Faber vertelt veel wijsheden maar ik ben wat teleurgesteld dat hij het concept van de permanente portefeuille niet lijkt te begrijpen wanneer ik hem erover aansprak.

    Ik vroeg hem: wat denk je van een spreiding 25% aandelen, 25% obligaties, 25% cash en 25% goud. Ik legde hem uit dat het gebaseerd was op de toekomst niet te voorspellen maar wel profiteren van elk klimaat. Ik toonde hem ook de voorbije rendementen.

    Zijn antwoord was dat hij het een goede portefeuille vond alleen zou hij de staatsobligaties eruit laten want dat wordt een rampzalige belegging.

    Hierop trek ik een verbaasde blik. Ik ben verrast dat een goede specualtor als Marc Faber, die zeer veel kennis heeft over financiële markten, het concept van de permanente portefeuille niet kan of wil begrijpen.

    Er zijn nog een paar andere zaken die me storen aan Marc Faber.

    1. Hij heeft geen open portefeuille of fonds waar we zwart op wit kunnen zien wat zijn behaalde resultaten zijn.
    2. Zijn eigen portefeuille waar zijn eigen geld in zit bestond een jaar terug uit 80% korte termijn staatsobligaties en slechts 7% goud, 7% aandelen en 7% vastgoed terwijl hij op hetzelfde moment 'inflatie' en 'staatsfaillisement' zit te schreeuwen van de daken.

    Dit gezegd zijnde heb ik zeer veel geleerd van hem en vind ik zijn boek 'Tommorrow's Gold' nog steeds het beste speculatie boek dat ik ooit gelezen heb. Ook geloof ik dat zijn voorspellingen zeer juist zullen blijken (op lange termijn).
    BeantwoordenVerwijderen
  25. hallo marc,

    er is weer een nieuwe video van marc faber op www.cash.ch over goud en goudmijn aandelen.

    het lijkt mij echt een opsteker als we de resultaten van de fondsen vergelijken zouden met de bijbehorende guru's.
    heb je er voorbeelden van zowel positief als negatief??

    wat betreft die onderverdeling. ik kijk de kat nog even uit de boom. zit zoals je weet op 1/3 omdat ik toch niet helemaal in het aandelen gebeuren geloof ook gelet op lange termijn grafieken.
    ook zou ik misschien de tijdshorizon van de belegger in aanmerking nemen.
    al met al feliciteer ik je met je winsten op je aandelen. vond het een hele moedige koop
    groet
    viool
    BeantwoordenVerwijderen
  26. Marc,

    In verband met de keuze aan trackers op LT staatsobligaties zie ik dat de Lyxor-tracker op euroMTS 15+ een langere gemiddelde looptijd heeft (24 jaar) dan de easyETF-tracker op de iboxx sovereigns long (net geen 22 jaar). Bovendien bevat de Lyxor meer staatsobligaties, ongeveer 40 tegen 10 voor de easyETF. Het rendement lag wel lager, met 1,2% sinds begin dit jaar ongeveer de helft, waarschijnlijk omwille van de grotere, gespreidere portefeuille. Ik vermoed dat een langere looptijd en grotere portefeuille de voorkeur genieten, ondanks een lager rendement, of heb ik me ergens vergist in mijn berekeningen?
    BeantwoordenVerwijderen
  27. Viool,

    Ik ken niet direct een website dat de resultaten van verschillende goeroe's vergelijkt. Het zou zeker een goed idee zijn.

    Dank je voor het compliment. Ik zou ook geen aandelen durven gekocht hebben. Enkel omdat ik door de permanente portefeuille ook cash, obligaties en goud heb durf ik dat.
    BeantwoordenVerwijderen
  28. Beste,

    Inderdaad, hoe langer de looptijd hoe beter. Dus indien het fonds gemiddeld 24 jaar heeft dan is dat inderdaad beter dan gemiddeld 22 jaar.

    De 25% obligaties mogen enkel staatsobligaties zijn. Bedrijfsobligaties zijn niet ok. Dus indien een iboxx sovereign long inderdaad bedrijfsobligaties heeft dan is die ETF niet geschikt voor de permanente portefeuille. Idem dito voor de Lyxor tracker.

    Nu dacht ik wel dat beiden ook een echt soveriegn fonds hebben met enkel staatsobligaties. Zo is het toch voor 'dbx sovereign 25+', dat het beste is voor de obligaties omdat het ook kapitaliserend is en 'lyxor euromts 1-3' die goed is voor de cash.
    BeantwoordenVerwijderen
  29. @Viool

    Hier kun je de resultaten van een aantal goeroe's vergelijken.
    http://www.cxoadvisory.com/gurus/
    BeantwoordenVerwijderen
  30. Beste marc,

    Hartelijk dank voor je reactie. Ik bedoel kwetsbaar in de zin dat je als persoon twijfelt, vragen stelt, onderzoek doet.
    "Twijfel is het begin van wijsheid." René Descartes,Frans filosoof, wetenschapper (1596-1650).


    1) Op de lange termijn zijn we allemaal dood. Ja, en dus maakt mij het dan niet meer uit. "Dood en graf kent arm noch rijk;

    't zand bedekt beider koud gebeente." Realiseer je je dat dat Goud over 1000 jaar geen waarde meer heeft (misschien)

    Over de asset-allocatie heb ik nog eens goed zitten nadenkenen. De 25 % etc verdeling lijkt de meest effectieve verdeling in

    scenario denken. Maar ik twijfel of de 25 % verdeling de optimale risico/rendement verdeling is.
    Mijn conclusie is dat mijn grondvraag anders is.
    jouw vraag is: hoe behoud ik mijn koopkracht ?
    mijn vraag is: hoe zorgt ik ervoor dat mijn "overtollig" vermogen optimaal rendeert tegen een zo laag mogelijk risico ?


    (Ik zou dus het deel dat je niet mag verliezen in een permanente portefeuille steken en het deel dat je je kan permiteren te

    verliezen en een risico mee wil nemen in een variabele portefeuille steken. Deze kan je 100% aandelen hebben indien je dat

    een goede speculatie vindt.) Ik mag al mijn geld verliezen. Ik heb een huis, groentetuin, kippen. Ik overleef wel.


    4) Stock picking ?
    Ik beschouw mijzelf absoluut niet als een stock picker, maar individuele aandelen maakt het mogelijk te balanceren over sectoren en markten. Als proef houd ik nu een schaduwportefeuille voor mijn zoon (15 jaar) bij, die geen enkele kennis heeft van financiële kengetallen, maar geselecteerd heeft op basis van zijn eigen merk-ervaring, dus Apple, Macdonald's, Shell etc. en dat gaat net zo goed.

    P.s. Ik zal mijn rendement wel eens gaan uitzoeken en vergelijken. Sommigen performances kan ik niet meer achterhalen, maar dan "leen" ik jouw cijfers voor bepaalde assets wel. Als het goed is loop ik nu een stuk achter op de 25 % verdeling vanwege de beroerde performance van aandelen.
    BeantwoordenVerwijderen
  31. @Gerard, dank je voor het mooie compliment.

    Indien je aandelen vergelijkt met enkel obligaties, goud of een spaarrekening dan is het inderdaad zo dat op lange termijn aandelen meer opleveren. In Amerika hebben sinds 1972 obligaties gemiddeld 9% opgeleverd per jaar, goud 8,4% en cash op de veiligste spaarrekening (hiermee bedoel ik korte termijn obligaties van de staat die je elke dag kan opvragen) 6,4% terwijl aandelen gemiddeld 9,4% opgeleverd hebben per jaar, wat inderdaad de beste score is. Ook in Japan hebben sinds 1972 obligaties 4% gemiddeld per jaar, goud 4,8%, en een spaarrekening 4,2% terwijl aandelen, desondanks de hevige crash, nog steeds gemiddeld 5,7% rendement per jaar hebben opgeleverd, wat nog steeds het meeste is.

    Echter, in vergelijking de permanente portefeuille heeft op lange termijn nog meer rendement als aandelen. In Amerika heeft de permanente portefeuille gemiddeld 9,5% tegenover aandelen 9,4% de laatste 37 jaar. In Japan heeft de permanente portefeuille de laatste 37 jaar gemiddeld 6,3% per jaar tegenover 5,7% voor aandelen.

    Maar wat mij vooral stoort aan de redenering 'aandelen brengen op lange termijn meer op' is dat men niet goed beseft wat lange termijn wil zeggen. Lange termijn is geen 10 jaar, want op 10 jaar kunnen aandelen een complete ramp zijn zoals de laatste 10 jaar nog eens bewezen heeft bij ons met aandelen een totaal rendement van -12% sinds 1999 terwijl de prijzen van zowat alles minstens +50% zijn en meestal +100%. Lange termijn is ook geen 20 jaar want zoals Japan juist bewezen heeft kunnen aandelen op 20 jaar een totaal rendement hebben van -55%. Ja, in Japan is je rendement met aandelen -55% sinds 1989 terwijl de prijzen van producten en diensten toch gestegen zijn in die periode.

    Als men dus het argument gebruikt 'op lange termijn brengen aandelen meer op' dan spreekt men over minstens 30 jaar, en bij voorkeur 40 jaar. En daar ben ik mee akkoord, op een periode van 40 jaar zullen aandelen waarschijnlijk minder opleveren dan een permanente portefeuille maar wel meer opleveren dan goud, obligaties of de veiligste spaarrekening. Indien jij inderdaad je kapitaal kan missen voor 30-40 jaar, het dus met zekerheid niet zal nodig hebben in die periode, en er dus niet om geeft dat in die periode je belegging in aandelen een tijdelijke ramp zijn dan kan je inderdaad een groot deel in aandelen steken. Wel wens ik je veel karakter en zelfzekerheid toe want men kan wel eens gaan beginnen twijfelen aan zijn beleggingsfilosofie indien je rendement na 20 jaar nog steeds -55% is. Ook kan je beter hopen dat je in die periode niet sterft want op dat moment komt het in handen van je erfgenamen die hoogstwaarschijnlijk er een andere beleggingsfilosofie op nahouden die je hele wachten op een nieuwe boom op de beurs kunnen tenietdoen.
    BeantwoordenVerwijderen
  32. @Gerard,

    De 25 % verdeling is dus wat mij betreft niet enkel de beste verdeling indien men denkt over welke economische scenario's er morgen kunnen gebeuren. Het is naar mijn mening ook de beste verdeling indien men denkt over wat de optimale risico/rendement berekening is. Want onder risico bedoelen we, hoe groot is de kans dat ik verlies zal maken? Het is duidelijk dat een belegging in voornamelijk aandelen (60%), een grotere kans op verlies geeft volgend jaar alsook de komende 10 jaar als de permanente portefeuille.

    Mijn stelling is dan ook: Op korte termijn en midlange termijn (10-20 jaar) kunnen aandelen meer of minder rendement geven maar op lange termijn zal de permanente portefeuille steeds meer rendement geven.

    Ik zeg dan ook: 'De permanente portefeuille is op lange termijn de beste belegging'. Dit omdat ze meer rendement geeft dan aandelen, goud of obligaties en een veel stabieler rendement geeft als aandelen, goud of obligaties. De permanente portefeuille is dan ook de beste keuze indien je risico en rendement afweegt. Het laagste risico en toch het hoogste rendement.

    De vraag is en blijft dus, is het geld dat je nog nodig kan hebben binnen 10, 20 jaar? Zo ja, dan wil je een permanente portefeuille hebben zodat je met zoveel mogelijk zekerheid de koopkracht die je vandaag hebt ook dan nog hebt. Is het geld dat je zeker kan missen voor 30-40 jaar, en kan je grote verliezen emotioneel aan zodat je zeker blijft zitten, dan kan je een sterke concentratie van aandelen overwegen gezien ze de voorbije 10 jaar slecht hebben gepresteerd en de kans groter is dat ze het de komende 10 jaar goed dan doen dan slecht. Echter, het is ook mogelijk dat aandelen de komende 10 jaar nog eens slecht presteren en je koopkracht nog eens halveren, wees hier dan ook psychologisch op voorbereid, just in case.
    BeantwoordenVerwijderen
  33. @Gerard,

    Je zegt 'ik mag al mijn geld verliezen', in dat geval kan je inderdaad het risico nemen en een meer geconcentreerde belegging doen. Zo maak je kans van koopkracht te winnen en inderdaad het koopkracht verlies van de voorbije 10 jaar mogelijks terug goed te maken.

    Maar dat is enkel geldig voor mensen die inderdaad bereid zijn van het risico te nemen mogelijks ook koopkracht te verliezen de komende 10 jaar. Gezien jij dat bereid bent is alles ok en je portefeuille met 60% aandelen geen enkel probleem.

    Mijn boodschap over de permanente portefeuille is enkel gericht naar mensen die kost wat kost hun koopkracht willen behouden. Mensen die willen speculeren en hun koopkracht doen toenemen kunnen inderdaad veel betere resultaten halen in een geconcentreerde belegging in aandelen, goud, obligaties, cash of vastgoed, al naargelang het klimaat dat we krijgen.

    Met de permanente portefeuille zal je niet veel koopkracht winnen maar ook niet veel verliezen. Met een meer geconcentreerde portefeuille kan je veel koopkracht verliezen de komende 10 jaar maar ook veel winnen.

    Ik doe mijn hoedje af voor mensen die kapitaal hebben dat ze bereid zijn te verliezen en erin slagen van goed te speculeren en hun koopkracht serieus te doen toenemen. Want speculeren is gokken, maar gokken is ook in vele gevallen kunnen. Je hebt ook goede pokerspelers, goede paardenwedders en

    goede beursguru's. Ere aan zij die het toekomen. Voor de laatste 10 jaar zijn dat echter geen aandelen goeroes geweest zoals ze krioelen op tv maar mensen als Roland Vandamme of Hugh Hendry die vandaag de dag nog steeds niet hoog oplopen over aandelen. Al kunnen ook zij natuurlijk fout blijken.
    BeantwoordenVerwijderen
  34. Beste Marc,

    Ik ben van plan om volgende week een belangrijke som (opbrengst verkoop bouwgrond) te beleggen in een permanente portefeuille.

    De Duitse langlopende obligaties zijn wat moeilijk aan te raken. Ofwel hoge transactiekosten (Argenta 1%), niet mogelijk (Binck, Fortuneo), of omslachtig (door jou vermelde bocklandt).
    Daarom ga ik toch voor de Belgische (OLO) of Nederlandse staatsobligaties. Deze laatsten lijken veel meer verhandeld te worden, dus dat vertrouw ik meer. Ik weet echter niet waarom die veel lager (97%) noteren dan de Belgische of de Duitse (ong.110%). Zijn er redenen waarom de Nederlandse staatsobligaties niet geschikt zouden zijn?

    Voor het goud kopieer ik je werkwijze en koop ook fysiek (bij KBC, iets duurder dan gold4ex, maar veiliger en gemakkelijker) en stop het in de kluis (ook bij KBC, dus niet over straat met mijn kilokes goud).

    Dit geeft me volgende portefeuille:

    25% fysiek goud
    25% OLO 3.000% 2005-2010 28/03 (of 12,5% OLO, 12,5% spaarrekening e-spaar Argenta)
    25% OLO 5.000% 2004-2035 28/03 of NEDERLAND 4.000% 2005-2037 15/01 (voorkeur)
    25% iShares MSCI Europe ex-UK

    Natuurlijk weet ik dat dit alles op eigen verantwoordelijkheid gebeurt maar omdat het nu om grote bedragen begint te gaan wordt je kritisch oog hierop extra gewaardeerd.

    Volgende maand verkoop ik mijn huis en gaat er nog meer geld in de permanente portefeuille. Bedoeling is niet het daar te laten, mijn vriendin en ik verkopen ons respectievelijk vastgoed om daarna samen iets te kopen. Iets kopen voor mijn huis verkocht is vind ik in dit economisch klimaat te riskant. De permanente portefeuille zal dus dienen als tijdelijke veilige haven voor mijn vermogen, voor ik het weer allemaal vastzet in vastgoed. Met dat laatste ben jij het niet eens, maar het is waar ik me het beste bij voel.

    Met vriendelijke groeten en oprechte dank,
    BeantwoordenVerwijderen
  35. Baksteen, gezien je vraag vooral gaat over de Nederlandse staatsobligatie als alternatief voor de Duitse antwoord ik onder het artikel '30 jarige Staatsobligaties Kopen - Waarom & Hoe': http://www.marcdemesel.be/2009/06/30-jarige-staatsobligaties-waarom-hoe.html
    BeantwoordenVerwijderen
  36. Beste Marc,

    Dank voor je uitgebreide antwoord. We zijn het in ieder geval eens over

    de definitie van de lange termijn. Ik beleg al 20 jaar, dus ik ben

    halverwege.

    Ik zou nog eens kijken naar Performance. Helaas houd ik pas cijfers

    (aandelen) bij vanaf 2002

    Eerst de aandelenperformance

    aex robeco gerard Perm. Port.
    2002 -35% -37% -19% -30,7%
    2003 6% 4% 16% 15,3%
    2004 7% 7% 9% 12,2%
    2005 24% 24% 21% 26,1%
    2006 17% 9% 9% 19,6%
    2007 9% 3% -1% 2,7%
    2008 -57% -43% -35% -43,7%
    Gemid -4% -5% 0% 0%

    Voorzichtige conclusie
    Aex is blijkbaar te beperkt in spreiding, dus groter risico
    Robeco (50 % dollarexposure) lijdt onder de zwakke dollar
    Mijn methode als de Europeesche index gaan gelijk op. Het is duidelijk

    zichtbaar dat mijn methode zowel dalingen als stijgingen dempt.

    Portefeuillie performance

    Cash Oblig.Goud Aandeel Ger. PP Perf Ger.
    2002 3,7% 12,5% 5,5% -30,7% -19% -2,3% -8,0%
    2003 2,4% 4,0% 1,4% 15,3% 16% 5,8% 10,8%
    2004 1,9% 14,5% -0,4% 12,2% 9% 7,1% 8,5%
    2005 2,3% 13,6% 30,0% 26,1% 21% 18,0% 18,6%
    2006 2,9% -3,3% 10,8% 19,6% 9% 7,5% 6,1%
    2007 4,0% -2,8% 15,9% 2,7% -1% 5,0% 0,8%
    2008 4,0% 18,0% 10,7% -43,7% -35% -2,8% -15,9%
    gem. 2,1% 6,5% 9,2% 0,2% 0% 5,5% 3,0%


    Goed, 1 - 0 voorsprong voor jou.Maar ik heb nog 20 jaar tegoed, dus de

    wedstrijd is pas halverwege en 2009 lijkt voor aandelen veelbelovend.

    Vanaf 2009 houd ik alle asset rendementen bij, dus volgende jaar heb ik

    een exact beeld.

    Gerard
    BeantwoordenVerwijderen
  37. Beste Gerard,

    Naar aanleiding van je vergelijking met de koers van de aandelen van de afgelopen 10 jaar wil ik graag even reageren. Naar mijn zeer bescheiden en onervaren inzicht zijn er in de aandelenmarkt in de afgelopen 10 jaar twee grote bubbles ontstaan en ook weer leeggelopen (internet en amerikaans vastgoed), zodat hierdoor veel lange-termijn-speculanten een negatief rendement hebben. Generaliserend zou je op basis van statistieken kunnen zeggen dat een "standaard"-mix van aandelen met obligaties de afgelopen 10 jaar een laag rendement heeft gehad. De risicobereidheid bij beleggers en speculanten neemt daardoor flink af en daarom zijn conservatievere en risicomijdende beleggingsstrategieën, zoals het Permanent Portfolio, nu veel meer onder de aandacht, omdat die minder zijn geraakt door de twee bubbles. Vandaar dat Marc deze site heeft opgezet en dat wij hier met z'n allen met interesse naar kijken! Ook ik ben bezig om een groot gedeelte van mijn kapitaal onder te brengen in het PP.
    Maar ik ben ook van mening dat in sommige perioden de "standaard"-mix van aandelen en obligaties het goed doen en dat in andere perioden het PP het juist weer beter doet (zoals nu). Dit kun je met wat huiswerk in mooie grafieken zien. Het grote verschil zit 'm natuurlijk in het risico dat je bereid bent te nemen.

    Het PP is in mijn ogen (en die van een paar beleggingsadviseurs om mij heen) een zeer conservatieve en risicomijdende strategie. Afhankelijk van je doelstellingen kan het PP een interessante strategie zijn.

    Toch wil ik niet zover gaan als Harry Browne (en Marc) dat het PP je altijd en overal je koopkracht zal beschermen. Die garantie heb je niet. Ook het rendement om je koopkracht te behouden loopt misschien wel terug met deze strategie. Het rendement van het PP was bij aanvang (in dollars) zo'n 10% per jaar. In euro's komt de berekening van Marc niet veel verder dan 5,5% per jaar. Bovendien loop je nog steeds kans dat ooit zowel goud-aandelen-obligaties-cash alle 4 tegelijkertijd in waarde zullen dalen. Toch acht ik zelf die kans vrij klein in. Het is natuurlijk altijd beter dan in achtergestelde deposito's bij de DSB te zitten. :-)

    Wil (of moet) je meer rendement maken dan het PP waarschijnlijk zal doen en moet je dus meer risico nemen, dan is het wel verstandig om te weten waar je in belegt en te weten welke risico's je daadwerkelijk neemt.

    De uitleg van Harry Browne en Marc zetten mij er in ieder geval toe aan om daar kritisch naar te kijken en ik denk dat dat meer financieel analfabete mensen zouden moeten doen!
    BeantwoordenVerwijderen
  38. Beste Gember,

    Bedankt voor je reactie. En jouw reactie geeft eigenlijk weer waarom ik in eerste instantie op de betogen van Marc reageerde. Ik ben het eens met de grondprincipes, maar twijfel bij de concrete uitwerking in verdeling in assets in de zin dat te consertief is. Echter ik vind een bewijs uit het verleden; 10, 50 of 100 jaar geen bewijs, omdat het morgen of over 10
    of 100 jaar echt anders kan zijn. Dus ik kleur mijn portefueille gevoelsmatig in, wat mijn rationele geest maar moeilijk kan accepteren.

    PS Overigens vind ik dat naast financieel analfabete mensen ook zogenaamde experts deze blog mogen lezen. Want ik kijk soms over de schouder van mijn moeder mee, geadviseerd door eerst Tjeenk en nu Van Landschot, die Griekse Obligaties als het meest behoudende deel van de portefeuille aanraden.

    Gerard
    BeantwoordenVerwijderen
  39. @Gerard

    De rendementen van je aandelen zijn inderdaad stabieler geweest als de AEX of Bel20, zelfs stabieler als de EMU Eurozone index. Bovendien hebben je aandelen meer rendement als de AEX en evenveel rendement als de EMU index. Dat is knap. Niet veel mensen (en professionelen!) die aandelen selecteren scoren een stabieler en zelfs beter rendement als de bepaalde indexen.

    Je spreiding tussen 60% aandelen, 20 % obligaties, 10% goud en 10% cash zal uiteraard sommige periodes meer rendement opleveren als de permanente portefeuille. En het zal ook sommige periodes minder rendement opleveren.

    Wat is het juist dat je wil aantonen met de rendementsvergelijkingen tussen de permanente portefeuille en jouw portefeuille? Denk je dat jouw portefeuille op lange termijn een beter rendement geeft als een permanente portefeuille (iets dat ik niet onderzocht heb)?

    Ik weet met vrij veel zekerheid dat een permanente portefeuille een stabieler rendement zal geven. Echter, gezien aandelen een iets hoger rendement hebben op lange termijn als obligaties en goud lijkt het me ook zo dat jouw portefeuille met 60% aandelen, indien ook elk jaar gedisciplineerd gebalanceerd, normaal gezien op lange termijn iets meer zal moeten opleveren als een permanente portefeuille.

    Het enige dat mij aan een 60% aandelen portefeuille stoort is de stabiliteit van je koopkracht. Die is voor mij veel te volatiel met 60% aandelen omdat ik dan de koopkracht van mijn kapitaal zeker kan zien verdubbelen op 10 jaar tijd maar ook kan zien halveren, en dat risico neem ik niet.

    Mijn afweging is dan ook dat voor dat iets meer rendement op een periode van 30-40 jaar dat je hebt dankzij 60% aandelen, ik niet bereid ben zo een grote koopkracht schommelingen te hebben.
    BeantwoordenVerwijderen
  40. Dag Gember,

    Dank je voor je lovende woorden!

    Ik ben met je akkoord dat de PP een zeer conservatieve en risicomijdende portefeuille is. Echter, hoe de meeste mensen het woord conservatief interpreteren is: weinig aandelen en veel vastrentend papier.

    Een portefeuille met 25% goud zal door de vermogensbeheerders van vandaag niet als conservatief maar wel als agressief bestempeld worden. Als ze dan de 25% 30 jarige staatsobligaties zien dan denken ze 'die ziet ze vliegen! De rente gaat stijgen!'. Als ze vervolgens de 25% cash zien dan denken ze, 'Wie heeft er nu altijd 25% cash in zijn portefeuille? Dat brengt niets op!'. En als ze dan de 25% aandelen zien is er eindelijk een erkenningspunt: 'conservatieve portefeuille!' zeggen ze in koor.

    Echter, een conservatieve portefeuille volgens de gangbare definitie bestaat ook uit 75% vastrentend papier met veel kortere termijn bedrijfsobligaties maar zeker niet uit 25% goud en 25% 30 jarige staatsobligaties.

    Neen, conservatief zou ik de permanente portefeuille niet noemen want dat is gelinkt aan die verachtelijke 75%/25% portefeuille waar ze alle bomma's mee opzadelen.

    Zelfs het woord risicomijdend is besmet met die idiote trade off waar ze elke 40-50'er mee confronteren: 'zou je niet wat minder aandelen en wat meer vastrentend papier nemen, zo is je kapitaal beter beschermd (althans zolang er geen serieuze inflatie of deflatie komt want dan wordt het een regelrechte ramp!)'. Dat laatste zeggen ze er natuurlijk niet bij omdat ze het niet weten of denken de toekomst in pacht te hebben.

    Dus wanneer vermogensbeheerders de permanente portefeuille in de hoek 'conservatief' of 'risicomijdend' duwen doen ze hem naar mijn gevoel onrecht aan.

    Voor mij is de permanente portefeuille eerder echt defensief (beschermt je tegen veel meer scenario's als traditionele portefeuilles) en tegelijkertijd zeer opportunistisch (in ELK scenario profiteren) en zeer gedurfd (zeer volatiele activa kopen: goud, 30 jarige staatsobligaties, aandelen).
    BeantwoordenVerwijderen
  41. Dat de permanente portefeuille ook koopkracht kan verliezen is zeker waar. Mijn artikel over 'de permanente portefeuille in IJsland' toont aan dat je zelfs met een permanente portefeuille serieus koopkracht verlies kan hebben. Maar als je kijkt naar het IJsland scenario (crash van beurs en munt) dan zie je dat de permanente portefeuille zelfs dan schitterende resultaten neerzet in vergelijking met de traditionele aggresieve, neutrale en defensieve portefeuilles die je gewoon TOTAAL van de kaart vegen wanneer beurzen crashen en munten devalueren aan sneltempo. 25% goud is een must.

    Het rendement van de PP is gemiddeld 5,5% per jaar geweest de laatste 10 jaar, zij die daar op neerkijken mogen mij hun rendementen vertellen. Ik ben er gerust in dat er zeer weinig mensen en professionelen zijn die meer hebben.

    Beleggers beseffen dat meestal wel zolang ze eerlijk zijn met hunzelf. Spaarders leven nog het meeste in een illussie denken dat 4-5% per jaar peace of cake was de laatste 10 jaar terwijl ze eigenlijk een stuk minder hebben gehad moest hun herrinering verder gaan als 1 jaar, bijna alles zijn kwijtgespeeld zonder ze het beseffen, en nu nog slechts een peulschil krijgen.

    Lach maar, zeg ik dan, de rekening is voor mijn part al gemaakt, maar ik doe hem graag nog eens over de komende 10 jaar!

    De enigste vrees die je moet hebben met een permanente portefeuille is dat we terug een hevige welvaart periode, zoals we in de jaren 90 gekend hebben, terug zien. Gezien heel de wereld nog gelooft in aandelen en er nog zwaar in zit zal het dan weer plezant worden op de familiefeestjes. Aandelen to the moon terwijl staatsobligaties en cash gene vette zijn en goud den dieperik in gaat. Aandelen hadden in de PP van Amerika toen gemiddeld 18% per jaar rendement! Terwijl de PP slechts 7% per jaar. Ja, dat is niet leuk natuurlijk. Dan zitten ze te lachen met je PP met 25% goud en zoveel cash en obligaties.

    Volledig waar. Maar de 3 andere decennia waren best ok!

    Hier aandelen versus de pp in USA

    Jaren 70, 3,6% per jaar versus 13,3% per jaar
    Jaren 80, 13,4% per jaar versus 8,2% per jaar
    Jaren 90, 18,3% per jaar versus 7% per jaar
    2000-2008, -1,8% per jaar versus 6,4% per jaar

    De jaren 70 doen aandelen je koopkracht afnemen en de PP je koopkracht toenemen. In de jaren 80 doen aandelen je koopkracht toenemen en de pp je koopkracht behouden. In de jaren 90 doen aandelen je koopkracht exploderen en de pp behoudt je koopkracht. In het nieuwe millenium vernietigen aandelen je koopkracht en weet de pp je koopkracht te behouden.

    We zullen zien de komende 10 jaar maar het zou me niet verbazen dat de pp het nog een decennia beter doet dan aandelen. Indien niet dan ben ik er toch vrij gerust in dat de pp er toch in zal slagen je koopkracht te behouden.
    BeantwoordenVerwijderen
  42. Gember,

    Aandelen, obligaties en goud kunnen inderdaad tegelijkertijd dalen zoals de recessie van 94 (en 81 ook bijna) in Amerika bewijst. Maar cash doet het dan steeds goed.

    Een negatieve intrest op cash is ook zeer moeilijk al is het inderdaad theoretisch gezien mogelijk maar dan enkel denk ik in een serieus deflationair klimaat waar geen enkele bank het spaargeld uberhaupt wil hebben en ook de staat het niet wil hebben of gewoon teveel krijgt. Dit kan enkel zijn wanneer alle activa dalen en er een grote vlucht naar veiligheid is. Maar of goud of 30 jarige staasobligaties in dat scenario ook zouden dalen wil ik nog wel eens zien.
    BeantwoordenVerwijderen
  43. Gerard,

    Al laat ik me er zelf toe verleiden, ik vind het toch knap van je van niet af te gaan op past performance want het bewijst inderdaad niets over de toekomst.

    Echter, het gevoel heeft mij al teveel liggen gehad dus daar reken ik persoonlijk niet meer op.

    Gezond verstand trekt me het meeste aan. En het idee van je kapitaal dat je later echt nog nodig kan hebben te beschermen tegen verschillende klimaten is het enige dat steek houdt bij mij.

    Daarom ook dat ik de permanente portefeuille heb uitgebreid met een oorlogskas. Omdat hiermee nog meer mogelijke klimaten gedekt zijn waar de pp het naar mijn vermoeden laat afweten (hyperinflatie, staatsfaillissement, communistische nationalisaties).

    Blij te horen dat je vind dat professionelen deze blog ook mogen bekijken.

    Je doet me lachen als ik hoor dat professionelen Griekse obligaties als veiligste instrument steken in de portefeuille. En dit anno 2009, nadat het jaar ervoor is bewezen dat vele AAA obligaties snel naar XXX status kunnen vervallen bij een meltdown. Ware het mijn geld ik zou er minder mee lachen.

    Ze zeggen dat lachen een ontluchting is van een gevaar. Je lacht omdat het je niet meer raakt of het je niet geraakt heeft, of het je niet kan raken. Ik lach omdat dergelijke prutsers mijn kapitaal niet meer kunnen raken.

    Dank om dat te delen.
    BeantwoordenVerwijderen
  44. Hoi Marc,

    Zijn de MSCI EMU en de MSCI Europe ex-uk nu dezelfde?

    Via mijn binck account kan ik de volgende kopen:
    - ishares msci europe ex-uk (TER 0.4%)
    - casam etf msci emu (TER 0.25%)
    - lyxor etf msci emu (TER 0.35%)

    Kijk je dan naar de laagste TER?

    Is er een "snelle" mogelijkheid om de laatste reacties te lezen op je artikelen, op je hoofdpagina, zodat je niet telkens naar beneden hoeft te scrollen?

    Groetjes,

    Peer
    BeantwoordenVerwijderen
  45. Dag Peer,

    De MSCI EMU, MSCI Europe ex-uk zijn niet dezelfde. Je wil de EMU hebben, dat is van enkel de EURO landen en niet van heel Europa zonder UK, die bevat ook andere landen die nog eigen munten hebben.

    Lyxor of Casam genieten dus de voorkeur, maar zijn ze ook kapitalierend? De laagste TER is goed maar ik zeg er tegelijkertijd bij dat ik die fondsen niet onderzocht heb en dus niet weet of ze bv evenveel tegenpartij risico nemen (uitlenen aandelen etc). Maar al things being equal de laagste TER is de beste uiteraard.

    Het reactie systeem is inderdaad niet praktisch. Het beste kan je je abonneren langs rechts op 'alle reacties' via je feedreader. Dan kan je vandaaruit telkens zien wanneer er een nieuwe is en erop klikken zodat je naar het juiste arrtikel gaat. Naar beneden scrollen zal je telkens moeten doen. Het makkelijkste is de bar langs rechts vast te pakken en een ruk naar beneden geven zo ben je er direct en moet je niet scrollen.
    BeantwoordenVerwijderen

Abonneren op: Reacties plaatsen (Atom)

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiële transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geïnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beïnvloeden.
Related Posts with Thumbnails