Beleggen is iets helemaal anders dan speculeren. Beleggen komt van de wijze traditie dat je nooit met zekerheid kan weten wat er morgen zal gebeuren en je je kapitaal beschermt tegen elk mogelijk economisch klimaat. Dit doe je door te spreiden, maar enkel tussen zeer verschillende, dus niet gecorreleerde, activa.
De kunst bij goed beleggen bestaat uit de juiste activa te selecteren die je nodig hebt om in alle economisch klimaten te profiteren. Want zowel tijdens welvaart als tijdens een recessie, hyperinflatie of grote depressie, is er altijd een activa dat het goed doet en de prestaties van je totale portefeuille zal beschermen. De permanente portefeuille is zo een 'beleggingsportefeuille' dat niet speculeert over de toekomst maar focust op de juiste mix van activa die je altijd kan aanhouden, wat er ook gebeurt.
Speculeren is de toekomst voorspellen en
je kapitaal maximaal laten renderen indien die toekomst uitkomt.
Beleggen is je kapitaal beschermen wat er morgen ook gebeurt.
In mijn eerste artikel over de permanente portefeuille schreef ik over het verschil tussen speculeren en beleggen: 'Speculeren is proberen een beter resultaat te behalen dan het gemiddelde van wat de markten doen. Beleggen is proberen het gemiddelde resultaat te behalen van wat de markten doen.'
Ik ben niet langer tevreden met deze definitie die ook de uitvinder van de permanente portefeuille Harry Browne als definitie gebruikte. Ik wil niet het gemiddelde behalen van wat de markten doen. Het gemiddelde van wat de markten doen is bedroevend. Gemiddeld gezien is tijdens welvaart iedereen aan het profiteren maar tijdens recessie en depressie iedereen aan het afzien omdat ze zo eenzijdige speculatieve portefeuilles hebben en de recessie of depressie natuurlijk altijd te laat zien komen. Hierdoor schommelt de koopkracht van hun geld enorm en scoort men af en toe goed maar kennen ze ook vroeg of laat serieuze rampen. Daar hoor ik liever niet bij.
Het knappe aan de permanente portefeuille is dat die in 2008 slechts 2% verlies had. Dat is geen marktgemiddelde. Dat is een schitterende prestatie waar vele succesvolle speculanten uitermate tevreden mee zouden zijn. Het gemiddelde van de goede huisvader belegger voor 2008 is een verlies van minstens 20% en voor velen 50% en meer. Verschillende miljonairs en zelfs miljardairs en vele banken zijn hun hele fortuin verloren. Dit door een speculatieve portefeuille te hebben die enkel profiteert van welvaart en vervolgens de crisis te laat zien komen.
De reden waarom de permanente portefeuille dergelijke schitterende resultaten in 2008 heeft behaald alsook de jaren ervoor is dat de permanente portefeuille is opgebouwd vanuit een heel andere filosofie. Niet vanuit de filosofie van tevreden te zijn met de marktgemiddelden. Wel vanuit de filosofie dat de toekomst niet te voorspellen is en dat je moet zorgen dat je kapitaal profiteert in elk mogelijk economische klimaat, ook in een recessie of depressie.
Als je dus wil weten of je zelf een speculant bent of een belegger. Of indien je wil weten of je vermogensbeheerder of bankier een speculant is of een belegger dan moet je maar 1 simpele vraag stellen: Wordt mijn geld belegd volgens bepaalde toekomst verwachtingen over wat de economie, de beurs, goud, etc gaat doen? Met andere woorden, wordt er over de toekomst gesproken? Zo ja, dan is het speculeren.
Speculeren is niet slecht. De kunst van speculeren bestaat eruit de toekomst juist te voorspellen, de juiste activa te selecteren en juist te timen. Goed speculeren is een manier om echt veel geld te verdienen. Als je de toekomst juist voorspelt en er volledig op ingezet hebt heb je een fantastisch rendement op je kapitaal. Als je het verkeerd voorspelt en je zet er volledig op in dan vernietig je je kapitaal. Zij die de crisis juist voorspeld hebben en belegd hebben in goud en vooral staatsobligaties hebben veel verdiend en een rendement van tussen de 10% en 30% behaald in 2008 terwijl prijzen van zo goed als alles daalden. Zij die belegd hebben volgens de verwachting 'er komt geen recessie' hebben 50% van hun kapitaal verloren in 2008.
Speculeren kan renderen. De maatschappij heeft goede speculanten nodig. Maar het is triest om zien hoeveel speculanten de mist in gaan en kapitaal vernietigen. Veel vermogensbeheerders en zo goed als alle banken speculeren met het pensioen van hun klanten en maken zichzelf wijs dat ze conservatief aan het 'beleggen zijn voor de lange termijn'. Toch zijn ook zij steeds met de toekomst bezig en hebben ze zeer eenzijdige portefeuilles met enkel aandelen en obligaties die vooral tijdens welvaart profiteren. Of zetten ze al het kapitaal van hun klanten op een 'veilige spaarrekening in afwachting van betere tijden' die de klant zijn hele kapitaal doet verliezen bij een bankfaillissement (Lehman Brothers) of een devaluatie van de munt (IJsland 2008).
Dat alles is speculeren. Ook alles in staatsobligaties is geen goed idee. Vastrentend staatspapier doet het in een bepaald scenario goed (tijdens welvaart de laatste 20 jaar) en in een bepaald scenario maakt het je rijk (tijdens deflatie zoals 2008). Echter in een ander scenario verlies je alles met vastrentend staatspapier en ben je arm (hyperinflatie of staatsfaillissement).
Alles in staatspapier of alles op spaarrekening lijkt dus conservatief beleggen maar het is puur speculeren. Want als je aan de bankbediende vraagt wat er met je staatspapier gebeurt indien de overheid failliet zou gaan of wat er met je spaarrekening gebeurt indien de bank failliet gaat zullen ze in het beste geval zeggen dat ze dat niet direct verwachten en ze steeds de portefeuille kunnen veranderen indien die scenario's opduiken. Dat is dus speculeren op wat er morgen komen zal en kan tot grote verliezen leiden indien ze, net zoals in 2008, de crisis te laat zagen komen.
Kapitaal dat echt belangrijk is moet je dus verstandig spreiden. Geld dat je nog nodig hebt voor je pensioen of voor mogelijke ziekte of voor je kinderen daar ga je niet mee naar het casino om wat te speculeren op de toekomst. Je pensioen dat beleg je op zo een manier dat jij je koopkracht behoudt, wat er ook moge gebeuren in de economie. Je pensioen dient niet om in te zetten op het grote lot en mogelijks alles te verliezen. Je hebt gewerkt voor dat pensioen en je wil het vooral houden voor later. Je wil het zeker niet verliezen aan een fout gelopen speculatie.
Als je erover nadenkt moet je vaststellen dat elk beleggersblad, elk beleggerskanaal, elke beleggerssite eigenlijk SPECULATIE sites zijn. Soms wordt er gesproken over hoe je je kapitaal kan beschermen tegen een grote depressie, of tegen een hyperinflatie, maar dat komt dan van iemand die de toekomst voorspelt en zeer eenzijdige posities aanraadt. In elke beleggers media gaat het over de economische verwachtingen. Wat gaat de beurs doen, wat gaat goud doen? Gaat de economie herstellen, gaat vastgoed stabiliseren?
Allemaal koffiedik kijken en minstens de helft zal verkeerd voorspellen, waaronder ook de besten. Zoals de rijkste 'belegger' Warren Buffett en de sympathieke Belgische canvas held Paul D'hoore die de crisis niet zagen komen, gewoon bleven zitten in hun Westerse aandelen, met als gevolg een beschamend verlies van -50%. 'Speculant' is een juistere term voor hen. Slechte speculant, toch voor 2008.
Een redelijk aantal speculanten hebben een crisis voorspelt maar de verkeerde beleggingsinstrumenten gekozen. Zoals Peter Schiff die in 2007 Europese aandelen kocht om de komende 'dollar' crisis te ontlopen en vervolgens het kapitaal van zijn klanten meer dan halveerde want de dollar bleek omhoog te gaan tijdens de crisis en aandelen in Europa nog harder te dalen. Zo ook Jim Rogers, die de bankencrisis perfect voorspeld heeft, en zelfs goed verdiend heeft in het shorten van de banken, maar tegelijkertijd zeer zwaar in Chinese aandelen zat en commodities die meer als 50% veloren zijn. Ook bij ons heeft Kevin Van Campenhout de bal serieus mis geslaan in 2008. Hij zag de crisis wel komen maar dacht dat we in een hyperinflatie terecht zouden komen en laadde zijn bootje vol met goudmijnaandelen en andere aandelen zooi. Ook hij verloor 50% van zijn kapitaal. Idem dito voor de held Jim Puplava die ook de crisis zag komen en zeer goede interviews heeft op zijn website financialsense.com, ook met deflationisten, maar ook zijn klanten met schaamtelijke verliezen heeft opgezadeld door de verkeerde activa te selecteren. Pas nu springt hij in fysiek goud nadat hij 50% en meer is verloren met edelmetaalbedrijven in 2008.
Elke speculator kan ernaast zitten en uiteindelijk kan je de rekening maar maken na 5 a 10 jaar maar speculators die zelf hun tijdelijke fouten niet toegeven zoals Peter Schiff, Jim Rogers, Jim Puplava en Kevin Van Campenhout, daar kots ik behoorlijk van. Het minste dat je kan zeggen als je -50% hebt voor het jaar is: ik was fout voor 2008.
(Update april 2011: Kevin Van Campenhout heeft in 2008 inderdaad een barslecht jaar gehad van -55% maar in 2009 heeft dan weer een uitzonderlijk goed resultaat behaald van +85%, en in 2010 ook een goed resultaat van +62%. Sinds 2005, de start van zijn beursparels portefeuille heeft hij hierdoor nog steeds +16,33% per jaar gemiddeld. Ik vind het spijtig dat hij zijn slecht resultaat van 2008 verdoezelt onder 'track record' op zijn website maar langs de andere kant moet ik toch toegeven dat gemiddeld +16,33% per jaar van 2005 tot en met 2010 een zeer goed resultaat is dat uw koopkracht aanzienlijk heeft doen toenemen.)
(Update april 2011: Kevin Van Campenhout heeft in 2008 inderdaad een barslecht jaar gehad van -55% maar in 2009 heeft dan weer een uitzonderlijk goed resultaat behaald van +85%, en in 2010 ook een goed resultaat van +62%. Sinds 2005, de start van zijn beursparels portefeuille heeft hij hierdoor nog steeds +16,33% per jaar gemiddeld. Ik vind het spijtig dat hij zijn slecht resultaat van 2008 verdoezelt onder 'track record' op zijn website maar langs de andere kant moet ik toch toegeven dat gemiddeld +16,33% per jaar van 2005 tot en met 2010 een zeer goed resultaat is dat uw koopkracht aanzienlijk heeft doen toenemen.)
Slechts enkele speculanten zagen de crisis komen, hebben de juiste activa gekozen en goed getimed. Voor 2008 zijn dat uitzonderingen als Roland vandamme die op tijd zijn goudmijnaandelen inwisselde voor fysiek goud en daardoor een goed rendement van slechts -7% had. Of Hugh Hendry die +30% had door zijn aankoop van lange termijn staatsobligaties juist te timen en te schalen.
Hopen dat jij die goede speculator bent zoals Roland Vandamme of Hugh Hendry kan je doen maar best niet met je pensioen! Zolang je zorgt dat je pensioen veilig belegd is hoef je je geen zorgen te maken dat je alles kwijt bent als een bepaald scenario zich ontplooit.
Goed beleggen is een kunst want het volstaat niet alles in vastgoed te steken. Neen, dan zal je in bepaalde scenario's zeer slecht slapen. Zoals al die Amerikanen vandaag waar vastgoed gemiddeld al 30% is gedaald of de Ieren die al aan 50% zitten! Als je hele pensioen dan in vastgoed zit begin je onrustig te worden want als dat zo verder gaat zal er niet veel overschieten van je pensioen. Immers, niet enkel de vastgoed prijzen dalen in een grote deflatie, ook de huurinkomsten zullen, net zoals in Japan de voorbije 20 jaar, goed dalen.
Beleggen is een kunst want je moet serieus gaan nadenken over wat er allemaal gebeuren kan in onze economie en welke activa je dan nodig hebt om te overleven. Je moet niet voorspellen welk economisch scenario je morgen verwacht maar je moet wel goed weten welke economische scenario's er allemaal mogelijk zijn. Gelukkig heeft Harry Browne dat voor ons gedaan. Welke soort portefeuille je kan beschermen in de 4 belangrijkste economische klimaten die we gekend hebben, tijdens zowel welvaart, recessie maar ook tijdens sterke inflatie en sterke deflatie kan je terugvinden in mijn eerste artikel 'Intro Permanente Portefeuille'.
Wat ik aan de permanente portefeuille nog toevoeg is een oorlogskas zodat je ook tijdens extreme scenario's als een hyperinflatie, nationalisaties of overheidsfaillissementen, goed beschermd bent. Meer hierover in het artikel 'Beschermen Tegen Rampscenario's'.
Stop dus met jezelf wijs te maken dat je belegt wanneer je eigenlijk aan het speculeren bent. Noem beleggen volgens toekomstige verwachtingen speculeren. Zeg dat je speculeert met je geld en je zal vanzelf tot betere beslissingen komen. Misschien ga je nog extremer en beter speculeren omdat je nu eenmaal bewust kiest van te speculeren en de risico's beter gaat beseffen en berekenen. Misschien stop je met de toekomst te proberen voorspellen en schakel je over naar een stabiele gespreide beleggingsstrategie, die los staat van toekomstvoorspellingen, omdat je gaat beseffen dat het kapitaal te belangrijk is voor je om mee te speculeren.
13 comments: