zondag 13 september 2009

Frank De Baere Vreest Grote Deflatie


Een echte deflationist is geboren in het Nederlands taalgebied. Frank de Baere vreest een grote deflatie en wel vrij binnenkort die dieper zal gaan dan de jaren 30. De enige manier om je kapitaal te doen profiteren is het nu omzetten in wat fysiek goud en vooral veel cash, bij voorkeur dollars.

Frank De Baere, een 38 jarige landbouwer, stortte zich anderhalf jaar terug op de studie van de financiële wereld om te begrijpen hoe hij kan vermijden dat zijn kapitaal net zoals in 2000 zou vernietigd worden door zijn bankier in de aankomende crisis. In die korte tijd heeft hij zijn begrip over de crisis ontpopt in een ware revelatie over hoe het vork aan de steel zit:
"De kern van het probleem is de enorme schulden expansie en kredietgroei van de voorbije decennia die de oorzaak was van de serieuze prijsstijgingen de voorbije jaren. De hyperinflatie die volgens velen nog moet komen is reeds achter de rug en stond op zijn hoogtepunt toen olie 150 dollar tikte begin 2008 en vastgoed wereldwijd met 10 procent per jaar of meer omhoog ging. Omdat iedereen steeds meer schulden op zich nam kwam er steeds meer geld in het systeem dat aan de oorzaak lag van al deze prijsstijgingen. Nu is de wereld in terugbetalingsshock gekomen. Plotseling beseft iedereen dat die gigantische berg schulden moet terugbetaald worden terwijl de meeste van die kredieten geïnvesteerd werden in onproduktieve “luxe” investeringen die nooit of nimmer zichzelf kunnen terugverdienen. Het gevolg is dat schuldenaars falen op hun lening, banken massa’s toxische kredieten moeten afwaarderen en initieel gezonde, produktieve kredieten nu ook in de problemen komen wegens een gebrek aan consumenten. Dit zal een kettingreactie op gang zetten met een uiterst vernietigend effect. De crisis van 2008 is maar het begin, de grootste deflatie allertijden staat te bonken op de voordeur. Het is een kwestie van maanden vooraleer de voordeur het begeeft … "
Volgens Frank zal vastgoed in Amerika niet 30% zoals vandaag maar 50% dalen. Ook in België en Nederland zal vastgoed niet 5% maar minstens 30% dalen en waarschijnlijk nog meer. De grootbanken ziet hij nog quasi allemaal falen en de centrale bank en de staat zullen er niets aan kunnen doen. Hoe kan een failliete staat een failliete bank redden zonder zijn geloofwaardigheid te verliezen bij de staatsobligatiehouders? Hoe kan een probleem van teveel schulden bij de banken opgelost worden met meer schulden?

De waarderingen van de beurs en grondstoffen gaan nog dieper volgens hem. Goud is ok als speculatie maar de beste speculatie zijn dollars in veilige cash vorm. Een kluis in de bank is niet aan te raden want als de bank failliet gaat is de deur gesloten. Dat alles verwacht hij in vrij korte tijd, tussen vandaag en de komende 2-3 jaar.

Hyperinflatie kan volgens hem niet omdat centrale banken opereren in een leen-ontleen systeem. Zolang centrale banken het systeem redden door meer krediet te geven aan banken en falende instellingen wordt niks opgelost volgens hem. Centrale banken verstrekken krediet, geen geld. En de grote hoeveelheid geld die ze drukken voor de opkoop van staatsschuld is nog altijd veeeeel kleiner dan de gigantische oceaan aan krediet van de privésector. En het is juist de implosie van de marktwaarde van al die kredieten die zorgt voor een 'deflatiepandoering'.

Hyperinflatie komt er pas wanneer centrale banken met de rug tegen de muur staan en bereid zijn om effectief biljetten te drukken en aan de banken te geven. Maar dat komt volgens hem pas nadat de deflatie zijn schade heeft aangericht, op de bodem van de depressie, en dat is nog niet voor direct. Op de bodem van de deflatie zijn de banken dicht en liggen de kredietmarkten stil. Dan pas is het crisis. Frank gelooft vooral in cash dollars omdat een groot deel van de wereldwijde schuld noteert in dollar. Bij de terugbetaling van die schulden vreest hij dat er een tekort zal ontstaan aan cash dollars waardoor de waarde kan stijgen.

Velen denken dat de deflatie vooral een Amerikaans probleem is maar Frank vreest dat de ganse wereld, ook West Europa en Azië een ware deflatiepandoering te wachten staat. Onze rijkdom is een illusie gebaseerd op schulden. Onze spaarcenten zijn belegd in papieren verplichtingen uitgegeven door banken en fondsen die zelf insolvabel zijn. De waarde van die papiertjes is afhankelijk van de solvabiliteit en terugbetalingscapaciteit van de instellingen die ze uitgeven. Zonder die twee voorwaarden hebben die belegde spaarcenten volgens hem geen waarde. En als je weet dat banken massaal kredieten hebben gepompt in zeer twijfelachtige investeringen dan begin je je maar beter zorgen te maken.

Door al dat positieve nieuws de laatste maanden ben ik zelf gaan twijfelen of de depressie zal aanhouden dan wel wegebben maar als ik zijn verhaal hoor dan moet ik zeggen dat ik hem geloof en het me terug vertrouwen geeft dat de deflatie visie correct is. Ik geloof dat de centrale bank en overheden inderdaad niet in staat zullen zijn van alle verliezen van de grootbanken op te ruimen. Net zoals Fortis en Lehman Brothers failliet zijn gegaan zullen ook KBC, ING, Dexia, Rabobank en al de anderen over kop gaan. Het klinkt absurd maar eigenlijk is het logisch.

Frank legt uit wat er gebeurd is bij de landbouwers. Door de snel stijgende grondstofprijzen zijn boeren serieus gaan uitbreiden de voorbije jaren. Een snel groeiende economie en droogtes zorgden voor betere prijzen. Melkboeren kregen plots een degelijke prijs voor hun melk en zetten wereldwijd stallen bij. Uiteraard grote nieuwe ultramoderne en hoogproduktieve stallen. Veevoeder bedrijven bouwden grote nieuwe fabrieken voor al dat extra vee te kunnen voeden. Nu blijkt plots dat die snel groeiende economie gebouwd was op schulden en nu de krediet kraan is dichtgedraaid er helemaal geen geld is aan de consumentenzijde om die extra melk te kopen.

De consument heeft honger, de vraag naar voedsel is er, maar er is een ander probleem opgedoken: de portemonnee is leeg. De melkprijzen zijn terug in elkaar gestort, de investering, die initieel produktief leek, was slecht. De toelevering komt in de problemen. En wie heeft er al zijn geld in deze uitbreidingen gestoken? De banken. Elk huis, elk bedrijf, elke stal, elke nieuwe fabriek is gefinancierd door de banken. Met de spaarders hun geld. Al dat geld is verkeerd belegd en zal afgewaardeerd worden.

De banken beseffen het en zijn nu aan het redden wat er te redden valt. Hypotheken en waarborgen op reeds bestaande leningen vergroten, kredietlijnen terugschroeven, en zelfs eigen waardevolle activa van de hand doen. Een stijgende beurs zorgt voor terugkeer van rust en optimisme, maar dat is slechts stilte voor de storm. In België is een grootbank duizenden hectare landbouwgrond aan het verkopen om cash te genereren.

Veel ondernemers en particulieren hebben zich laten foppen. Ze dachten dat de sterke prijsstijgingen van de voorbije jaren er waren omwille van echte tekorten in grondstoffen, in olie, in vastgoed. "Want de chinezen doen nu ook mee!" Nu zien we dat een deel van die extra vraag kwam van gewoon het aantal schulden dat serieus omhoog ging. Er was wel meer koopkracht, maar het was koopkracht geleend uit de toekomst, die vroeg of laat betaald dient te worden. Hierdoor bloeide de economie veel te snel. Vandaag is die bron van bloei weg. Er worden geen extra schulden meer aangegaan. Straffer nog, men begint schulden af te betalen en dus te sparen. Al die extra koopkracht van de voorbije jaren is weg en nog iets meer.

De chinezen keren terug van de fabriek naar het platteland. Gedaan met melk drinken want het Westen is gestopt met nog meer schulden aan te gaan en de Chinese producten te kopen. Vele fabrieken in China staan nu leeg. Ook hier had men de vraag van de toekomst verkeerd ingeschat. Al die investeringen bleken fout. Pijnlijk.


In de vorige deflatie in de jaren 30 piekte
de werkloosheid op 25%

Frank De Baere schrijft in zijn artikel 'Inflatie versus deflatie':
Als ik al die inflatie- en hyperinflatieverhalen lees, dan krijg ik schrik dat het wel eens totaal anders zou kunnen uitdraaien. Centrale banken deden de jongste maanden vele overuren. Sedertien is veel geld gemaakt maar weinig goed gemaakt. Centrale banken en politici denken dat ze een economie draaiende kunnen houden met de drukpers. Ze denken dat ze een gebroken economie kunnen heropstarten met een nog sneller draaiende drukpers. Een drukpers kan een bad asset niet veranderen in een good asset. Een drukpers kan een bad economy gebaseerd op consumptie niet veranderen in een good economy gebaseerd op duurzame productie. De verhuis van een imploderend kredietproduct van de balans van de bank naar de balans van de overheid (belastingbetaler) lost niks op. Het is een mythe dat overheden een economie kunnen doen draaien door te lenen en spenderen en door geld in het systeem te pompen. Uiteindelijk heb je kapitaal (spaargeld) nodig om een economie te doen draaien, en net dat is vandaag zeer schaars, zeker in het Westen. Bovendien wordt het hoog tijd dat onze economie verandert van ‘advies geven’ naar ‘dingen maken’.
We hebben meer dan vijf decennia aan één stuk een continue krediet- en schuldgroei gehad. Plotseling in 2007 kwam de privésector in terugbetalingsshock door een overdosis schuld. Sindsdien doen de overheden koortsachtig hun best om de dalende kredietgroei en het spenderen van de privé op te vangen door zelf te spenderen en schulden te maken. De crisis werd veroorzaakt door te veel schuld en onze leiders hebben er daadkrachtig voor gekozen om nog dieper in de schulden te gaan en meer te spenderen om hem op te lossen. Ik begrijp niet hoe dat kan werken. Ik begrijp nog minder hoe hieruit inflatie of hyperinflatie kan ontstaan. Ik begrijp ook niet waarom nog geen enkele leider heeft stilgestaan bij de optie dat gewoon niets doen en de excessen van het verleden zichzelf laten uitzuiveren wel eens de beste oplossing zou kunnen zijn.
Dit is een crisis van te veel schulden en niet van te weinig spenderen. We zijn ooggetuige van het begin van het einde van decennia lang keynesianisme. Centrale banken verliezen hun macht over het systeem. Wat ze ook doen, ze kunnen niet langer inflateren. Als de Fed aan quantitative easing doet door langetermijnschuld op te kopen van de VS (poging tot inflatie), dan stijgen de intresten en wordt krediet duurder. Intrestvoeten worden niet langer bepaald door centrale banken maar door de krediet- en kapitaalmarkten. En wat we zien, zijn stijgende intresten en een strengere monetaire politiek door de markt. Stijgende intresten creëren dan weer gigantische deflatoire krachten omdat de economie en consumptie van vandaag uiterst afhankelijk zijn van goedkoop krediet. Quantitave easing heeft nog nooit gewerkt in de geschiedenis. Waarom zou het dat nu wél doen? De drug goedkoop maken of hem tegen onze zin toedienen, werkt niet meer. Bovendien induceert de drug nog slechts weinig of geen roeseffect. De patient dreigt te overlijden …
Frank De Baere publiceert zijn artikels op de Econoshock.be website van econoom Geert Noels. Een overzicht van al de artikels door Frank vind je op hier: http://www.econoshock.be/author/frank/.

Frank wees me ook naar een zeer interessant en recent interview van Robert Prechter die de leermeester is van vele deflationisten en ook vandaag een grote deflatie ziet op ons afkomen: http://www.financialsense.com/Experts/2009/Prechter.html


Het punt waar Frank en ik verschillen van mening is over welke beleggingen te doen. Ik geloof hem dat er een grote depressie komt en dus geloof ik dat de beste speculatie inderdaad goud en vooral dollars zijn, opgeslaan in fysieke veilige vorm.

Maar ik ben niet bereid mijn pensioen erop te verwedden want indien de grote depressie uitblijft en er vanaf nu terug een periode van welvaart aankomt dan zal je met enkel goud en dollars veel koopkracht verliezen en heb je aandelen en obligaties nodig om te profiteren. Ook indien deze grote deflatie zou omslaan in een hyperinflatie omdat de munt plots veel waarde verliest (zoals in IJsland 2008) dan kunnen je dollars snel veel waarde verliezen en heb je veel goud nodig om dat goed te maken.

Daarom dat ik de voorkeur geef aan een permanente portefeuille. Goed beseffende dat ik helemaal niet zoveel koopkracht zal winnen als hem indien een grote deflatie werkelijkheid wordt. Immers de permanente portefeuille heeft ook aandelen en die zullen dan op het rendement wegen. Maar ook beseffende dat ik helemaal niet zoveel kan verliezen indien er geen grote depressie zou komen maar wel een nieuwe grote welvaart. Want dankzij de 25% aandelen zal ik ook profiteren indien er een welvaartsperiode zou komen tegen alle verwachtingen in.

Toch doe ik mijn hoedje af voor zijn analyse en geloof ik dat zijn voorspellingen correct zullen blijken. Elkeen die zijn kapitaal degelijk wil beschermen dient dit scenario serieus te nemen en te zorgen dat hij genoeg fysiek goud en fysieke cash heeft in veilige vorm opgeslaan om zijn verlies in zijn aandelen, obligaties en vastgoed dan te kunnen dekken.

36 comments:

  1. Beetje hetzelfde verhaal als Robert prechter.
    Er wordt in deze theorie te weinig rekening gehouden met overheidsinterventie en diens mogelijkheden om markten te kunnen sturen.
    Een kat in het nauw kan rare sprongen maken.

    Ik denk niet dat de cb's zich zo gemakkelijk laten af serveren.
    BeantwoordenVerwijderen
  2. Beste,

    Petje af voor dit mooie artikel van mijn collega Frank !!

    Toch heb ik een aantal bedenkingen.
    Voor eerst:
    Frank legt uit wat er gebeurd is bij de landbouwers. Door de snel stijgende grondstofprijzen zijn boeren serieus gaan uitbreiden de voorbije jaren.
    Ik ben van mening dat het aantal liters melk ,over bijna gans de wereld ,de laatste 30 jaar afgetopt is door de quota regelmentering,het is zo dat bedrijven groter geworden zijn maar dat elke 10 jaar de helft van de bedrijven verwdijnt.
    Bij de varkensbedrijven is er in Belgie de laatste 5-10 jaar een lichte daling van het aantal varkens waar te nemen.

    Als er een grootbank in BE duizenden ha grond aan het verkopen is dan zou dit toch een neerwaarste druk moeten hebben op de prijs maar in Vlaanderen is daar nog niks van te merken ,in tegendeel !!
    Ik weet wel dat er veel grond naar sport en milieu creatie gaat, als ook naar wegen,woning en industrie.Maar aangezien de crisis nu al meer dan een jaar duurt, zouden de prijzen op de landbouwgrond ,van langs die kant toch een neerwaarste druk moeten voelen ,maar niks is minder waar.
    BeantwoordenVerwijderen
  3. Dag Marc,

    De post van Frank op econoshock 'het geheim van geld' is inderdaad een bijzonder interessant artikel.

    Ik deel zijn deflatievisie, maar ga wel niet volledig akkoord met zijn beleggingsadvies. Hij heeft gelijk dat elke positie in aandelen, commodities, derivaten, leningen,... eigenlijk onrechtstreekse dollar short posities zijn, omdat het merendeel van de transacties in de wereld nog steeds in dollar gebeuren. Dit kan ervoor zorgen dat als de markt keert en beurzen terug zouden dalen de dollar weer aantrekt. Iedereen wil bij een beursdaling immers zo snel mogelijk uit aandelen in ruil voor cash. Ook imploderende kredieten en bedrijfsfaillissementen kunnen de dollar doen aantrekken. Tijdelijk kan het dus een goede speculatie-investering zijn, maar eigenlijk is het de zwanenzang van de dollar als wereldmunt. Een sterke dollar is het laatste wat de VS wil omdat het de schulden nog zou verzwaren. De enige oplossing is dan een devaluatie, alleen blijft de vraag tegenover wat. Op dit moment kan de rol goud als extinguisher van schulden terug naar voren komen. De andere alternatieven zoals SDR's zullen volgens mij jammergenoeg geen oplossing bieden voor het probleem.

    groeten,
    stefaan
    BeantwoordenVerwijderen
  4. @ loper : ik denk dat de Japanse deflatoire situatie toont dat de overheid weinig ruimte heeft om rare sprongen te maken.

    @ Marc : mooi artikel - as usual. Keep up the good work ! Ik had echter de vraag waarom u ivm deflatie plots naar goud grijpt ipv langlopende (duitse) overheidsobligaties.

    mvg

    Filip
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dag Filip,

    Dank je voor het compliment van je. Doet me goed.

    Wat betreft goud tijdens deflatie. Wanneer men onlangs in het financial sense interview aan Robert Prechter vroeg of er iets is dat hij nog zou willen veranderen aan zijn deflatie boek 'conquer the crash' zoveel jaar terug uitgegeven dan zegt hij dat het enige dat hij wat onderschat had was goud.

    Hij had verwacht dat goud toch zou dalen tijdens de grote deflationaire klap van 2008. (in zoveel woorden zegt hij het niet maar dat begrijp ik erronder)

    De video van BrightAnarchist, een leerling van Prechter, is goed.

    Dit was zijn visie voor de crash in November 2007:
    http://www.youtube.com/watch?v=c3KFFFXvbXY

    Dit was zijn visie na de crash, eind oktober 2008:
    http://www.youtube.com/watch?v=PonL9cBMcqs

    Je ziet dat hij toch voorzichtiger is geworden en gaan erkennen is dat goud in koopkracht toch toeneemt in waarde.

    Op het einde van 2008 stond goud alweer evenhoog als begin 2008, in euro's zelfs 10% hoger dan begin van 2008.

    Dat wil zeggen dat goud dus zelfs nominaal niet is gezakt in 2008, wat toch wel een uitzonderlijke prestatie is. Robert Prechter had voorspelt dat het beste moment om goud te kopen is op het dieptepunt van de deflatie. Hij verwachte zelfs dat de prijs van goud het dieptepunt van 1999 van 250 dollar nog zou raken. Na 2008 gezien te hebben lijkt hij dat niet meer te herhalen.

    In bovenstaand artikel spreekt Frank De Baere over een beetje goud en veel cash, vooral dollars. Dit sluit aan bij de visie van Prechter en Brightanarchist.

    Indien ik zou willen speculeren op een deflatie zou ik persoonlijk zeggen 50% goud, 50% dollars omdat ik de toestand van Ijsland gezien heb en het zaakje te weinig vertrouw.

    De markt kan in een massa psychose opeens uit de munt trekken naar een andere zoals in IJsland gebeurt is waardoor de munt crasht. Het zou kunnen dat mensen uit de dollar naar de euro trekken in een irrationiele angstpsychose. Of van de dollar naar de RMB, of naar goud, who knows? Of mischien lopen ze van goud naar de dollar.

    Ik zou 50/50 doen. Een echte deflationist iets van een 25/75. De 10/90 die Prechter vroeger aanraadde lijkt me wel van de baan.

    Safebank/Safewealth die ook echte deflationisten zijn hebben een week terug hun positie verhoogt van 30% naar 40% fysiek goud, 10% zilver en 50% cash/obligaties. Ze raadden aan die 10% goud terug te verkopen indien goud onder 920 dollar zou gaan maar stellen duidelijk dat de reeds opgebouwde 30% nooit verkocht mag worden, wat de prijs ook doet.

    Hun timing adviezen van goud te kopen zijn toch excellent geweest. De eerste 10% was rond de 300, de 2e 10% rond de 500, de 3e 10% rond de 750 en de 4e 10% nu rond de 1000.

    Hugh Hendry blijft wel voet bij stuk dat 30 jarige staatsobligaties de beste speculatie is en goud pas voor later. Hij verwacht dus wel nog een fallback.

    Mijn permanente portefeuille zal ook uit 25% goud, 25% 30 jarige staatsobligaties, 25% cash bestaan. Dus eigenlijk zal ik in werkelijkheid een grotere positie cash/obligaties hebben dan goud, je zou kunnen stellen meer deflatie gericht dus. Echter, ik zal ook 25% aandelen hebben die dan weer de deflatie orientatie neutraliseren!

    Ben nu bezig die aandelen te kopen en o wat is dit moeilijk! Een permanente portefeuille aanleggen vergt moed.
    BeantwoordenVerwijderen
  6. Ioper,

    Ons economisch denken is doordrenkt met het idee dat de centrale banken de economie kunnen sturen. Dat argument wordt dagelijks gemaakt, het is gewoon hoe men de wereld ziet.

    Dat is echter het grote punt van dit artikel en een deflationist ala Robert Prechter. Dat de centrale banken zo goed als geen controle hebben wat e rin de markten gebeurd en hun grootse ingrepen slechts zeer kleine impact hebben die dan nog zeer tijdelijk is. Volgens hem bepaalt de centrale bank helemaal niet wat de intrestvoeten zijn maar is het wel degelijk de markt die dat bepaalt.

    Ik geloof ook dat na deze crisis iedereen vooral dat zal geleerd hebben: dat de regering en centrale banken totaal geen controle hebben over wat er in de economie gebeurd.

    En het volk is onderdanig dus als het goed gaat krijgt de leiding de eer, als het slecht gaat krijgt de leiding de schuld. Geen van beide was nodig want het is het volk zelf, de massa, die bepaalt wat de economie, intrestvoeten, de beurs, goud etc doet, niet de leiding.

    Zoals Filip zegt, de deflatoire spiraal van Japan, die nu 20 jaar bezig is, heeft weeraleens bewezen dat centrale banken zelfs met enorm veel geprint en zogezegde manipulatie van de intrestvoeten de deflatie niet kunnen tegenhouden.
    BeantwoordenVerwijderen
  7. Marc,

    Wie de geldpers beheerst heeft de werkelijke macht..
    Alle ogen zijn gericht op wallstreet
    Ik heb stellig de indruk dat de beurzen omhoog gekocht worden door vers geld van de cb's.
    Het is een vervangingswaarde, werkt niet inflatoir, en is niet te controleren.
    De cb's hebben veel meer mogelijkheden om de markten te sturen.
    Een toekomstige negatieve rente is zelfs denkbaar.
    Van de maatregelen in Japan zullen vast lessen getrokken zijn. Dezelfde fouten zullen zij vast niet meer maken.
    Ook Bernanke heeft geleerd en dat mogen wij niet onderschatten.
    Alles zal weer anders gaan dan het verleden.
    En goud...tsja, heel moeilijk in te schatten hoe lang zij de prijs ervan kunnen blijven manipuleren. Goud blijft de grootste vijand van het huidige fiatsysteem.
    BeantwoordenVerwijderen
  8. @ Marc
    Het moeilijkste aan een permanente portefolio is wat mij betreft vooral het afrekenen met instinct. Vroeger had ik meer dan 50 "lijnen" (aparte investeringen, aandelen, obligaties, ...) in mijn portefolio terwijl er ik nu eigenlijk maar 4 nodig heb (index fund, overheidsobligatie, goud, cash). 50 lijnen lijken instictmatig veiliger dan 4 lijnen. En hoewel 25% investeren in een 30 jarige overheidsobligatie slimmer en beter is dan 5*5% investeren in verschillende overheidsobligaties voelt het een toch beter aan dan het ander. Daarom heb ik mijn 25% deel aandelen verdeeld over een index fonds EN Cargmignac, OBAM, en Skagen ... en vreemd genoeg slaap ik hierdoor beter :-) It's hard to kill the beast.
    Filip
    BeantwoordenVerwijderen
  9. Filip,

    It's hard to kill the beast indeed :-)

    Toch zou ik, indien je ook een pp onder de arm neemt, deze duidelijk scheiden van je andere beleggingen. In een pp hoort enkel het indexfonds want de beheerde fondsen van Carmignac, Skagen of Obam kunnen het laten afweten terwijl de beurs het toch goed doet. Dan zal je pp niet werken indien ze er onderdeel van zijn.

    Door de pp duidelijk gescheiden te houden kan je ook de prestaties vergelijken met je andere beleggingen en maak je kans een AHA, WAUW of AI erlebnis te geven aan je beest :-)
    BeantwoordenVerwijderen
  10. Marc,

    Gezien de moeilijke instap in je PP adviseer ik toch nog steeds trackers, ook al is dit risicovoller. Een belegging in het fonds Carmignac Patrimoine A lijkt me eveneens een no-brainer, als je bekijkt hoe ze de diverse crisissen sinds hun ontstaan het hoofd geboden hebben, het fonds is nooit zwaar in het rood gegaan en zal dat volgens mij ook nooit doen. Het heeft risicoklasse 2 (dus defensief) en een horizon van slechts 3 jaar. Een aandeel van ongeveer 10% van je kapitaal in dit fonds lijkt me dan ook zeer aan te raden. Ik ben volop aan het kijken hoe ik de fiscaliteit kan op orde krijgen.

    Filip,

    Jij bezit dus het fonds Carmignac als ik het goed begrijp. Op welke manier kom jij aan de juiste data omtrent de aan te geven obligatie-opbnrengsten? De calculator op site www.carmignac.be rept hier, in het geval van Patrimoine A (waar je de inkomsten op obligaties dient aan te geven bij verkoop) met geen woord over, zelfs niet als je een verkoop opgeeft in hun calculator.
    Graag je reactie.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  11. @ JDB : ik heb een ander fonds van Carmignac. Ik loof vooral hun kennis van bepaalde opkomende markten.

    Voor zover ik zie op sites a la rabo.be bv worden die zaken (als meerwaardebelasting)automatisch verekend bij verkoop. Ik weet niet of dit een antw. is op uw vraag.

    Filip
    BeantwoordenVerwijderen
  12. Filip,

    Ik heb de zaak nagevraagd bij mijn bank. Je veronderstelling klopt. De RV op de meerwaarden die verschuldigd is bij de verkoop wordt automatisch afgehouden door de bank. Dat probleem is dus van de baan.

    Let echter wel wat op met Carmignac, indien je belegt hebt in één van hun GBF's dien je jaarlijks, zelf, in je eigen belastingsaangifte (deel 2) de RV op dividenden en vastrentende coupons (voor GBF's met minder dan 40% vastrentende waarden) aan te geven.

    Dit geldt niet voor de Sicavs.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  13. Een vraag aan Marc en voor de goegemeente hier op de knappe blog : hoe koop ik een inflation linked overheidsobligatie als particulier. Of kan dit niet. Ik vind alleen inflation linked funds ...
    Misschien is een andere vraag ook op zijn plaats (en misschien zelfs eerder op zijn plaats). Dekken die obligaties en fondsen voldoende in tegen inflatie. Op het eerste zicht lijkt het het ei van Columbus. Overheid, inflatie, ... zekerheid tot de 2e macht. Of is het hier ook eerder schijn dan realiteit en horen ze niet thuis in een pp.

    In de marge hiervan. Moet een pp eerder fundamentalistisch zo strak mogelijk de 4 groepen trachten af te bakenen of is dit soort van vrijheid toegelaten.

    Filip
    BeantwoordenVerwijderen
  14. Ivm landbouwgronden. Prijzen zijn veel stroever dan bv melk. Prijzen gaan tragen omhoog en trager omlaag. Net zoals vastgoed, er zijn een pak meer huizen te koop vandaag als een jaar terug, maar daarom zakt de prijs niet direct in elkaar, dat gebeurd enkel wanneer de verkopers hun prijzen laten zakken na te lang te moeten wachten. Persoonlijk denk ik dat landbouwgrond niet zo overgewaardeed is als vastgoed maar toch ook in prijs zal zakken, maar dat is uiteraard een speculatie.

    Het kan ook zijn dat net zoals tijdens de dotcom crash geld verschuift toen naar vastgoed en daardoor vastgoed is beginnen exploderen. Zo kan het ook met geld dat vandaag uit vastgoed, van bankrekeningen en uit aandelen naar landbouwgrond gaat. We zullen zien maar ik betwijfel het net omdat ook landbouwgrond gekocht wordt met geleend geld en van dat is er vandaag een tekort.

    Dat het aantal liters melk constant zou gebeleven zijn de laatste 30 jaar zou me ten zeerste verrassen. Onze bevolking is verdubbeld, onze eetgewoonten zijn rijker, dus de hoeveelheid melk geconsumeerd en dus geproduceerd een stuk hoger. Cijfers heb ik echter niet.

    Je kan het omgekeerd stellen, desondanks het verdwijnen van vele landbouwers stijgt toch de totale productie in hetzelfde gebied dankzij betere technieken. Indien het aantal varkens al licht zou dalen de laatste 10 jaar dan zou ik er niet verbaasd van zijn dat de hoeveelheid varkensvlees toch toeneemt.

    Het boek van 'The Ultimate Resource' toont aan met statiestieken hoe onze totale productie alsook welvaart toch toeneemt met de jaren.

    Dank voor je compliment!
    BeantwoordenVerwijderen
  15. Dag Filip,

    De officiële inflatie cijfers kloppen van geen kanten. De voorbij jaren was de inflatie zogezegd 2-3% terwijl vastgoed, het belangrijkste item, maar ook energie en voedsel met minstens 10% per jaar steeg. De goederen korf is te beperkt en de inflatiecijfers dus niet representatief.

    Inflation linked bonds gebruiken die officiële inflatie cijfers en indien die niet kloppen klopt jouw rendement ook niet met de echte inflatie.

    Met de permanente portfolio heb je 25% in cash die in korte termijn, 3 maand tot een jaar obligaties zit. Deze gaan al mee met de inflatie omdat je deze telkens vernieuwd en telkens dus de nieuwe rente meepikt. Deze nieuwe rente is bepaalt door het consensus van de markt wat de nieuwe rente moet zijn, niet door een overheidssstatistiek. De cash is dus al degelijk beschermd tegen inflatie in je portefeuille.

    De inflation linked bonds zouden enkel kunnen dienen ter vervangen van de 25% lange termijn obligaties maar hier zijn ze zeer ongewenst. Want de 25% lange termijn obligaties dienen juist om je te beschermen tegen een deflatie, wanneer de inflatie zwaar afneemt en rentes dalen. In dit scenario stijgen die 30 jarige obligaties serieus in waarde omdat je nog steeds een hoe rente krijgt met die obligatie gegarandeerd voor nog 30 jaar. Daarom zijn de obligaties in 2008 gestegen met +18%, 4% van de rente maar 14% van waardestijging omdat de rentevoeten daalden vorig jaar.

    Met inflation linked bonds hebben ze het recht van je gewoon minder rente te geven omdat de inflatie afneemt. Zo heb je ook geen meerwaarde op je obligatie en doen ze dus hun werk niet om tijdens deflatie je verliezen in je aandelen te compenseren.

    De activa die je hele permanente portefeuille dient te beschermen tegen inflatie is goud. Waarom goud en geen inflation linked bonds? Omdat goud veel meer stijgt in waarde wanneer de inflatie stijgende is als inflation linked bonds. Bv in de jaren 70 is de officiele inflatie gestegen van 4% naar 12%. Cash in korte termijn obligaties, wat hetzelfde is als inflation linked bonds, had toen een rendement van 100% op 10 jaar, goud 1000% op 10 jaar. Best dus goud pakken als beschermer tegen inflatie dan inflation linked bonds.
    BeantwoordenVerwijderen
  16. Dag Filip,

    Dank voor je vraag. De pp is een heel duidelijk gedefinieerde visie op wat de 4 activa moeten zijn. Aandelen dient een breed indexfonds te zijn omdat aandelen moeten profiteren indien er een welvaartsperiode komt. Je kan dus geen beheerde fondsen erin steken omdat die het kunnen laten afweten. Wel kan je natuurlijk verschillende indexfondsen nemen maar ze dienen wel allen in hetzelfde munt gebied te zijn als vanwaar je obligaties komen. Dus allen eurozone aandeel indexen indien je eurozone obligaties hebt.

    Harry Browne sprak wel over het spreiden tussen verschillende fondsuitgevers om het risico van de tussenpartij te reduceren. Maar gezien hij zowel voor het goud als voor de cash en obligaties de voorkeur gaf aan rechtstreeks bezit bij de staat van de cash/obligatie en eigne bezit van het goud kwamen fondsen enkel bij de aandelen van pas. Verschillende indexfondsen voor de aandelen was ok voor Harry Browne.

    Wat me persoonlijk zo bevalt aan de pp is toch het principe 'less is more' dat je er in ziet terugkomen. De eenvoud siert.
    BeantwoordenVerwijderen
  17. Marc,

    Ik vraag me af of een brede index echt noodzakelijk is in een goede PP. Wanneer ik kijk naar de DAX dan zie ik dat dit geen brede index is, en desondanks de sterkste index is de afgelopen 20 jaar die meestal sterker presteert dan eender welke andere index.
    Hoe breder de index, hoe platter immers het resultaat. Indien je op andere terreinen verliezen wil gaan compenseren heb je naar mijn mening dus volatiliteit en sterke resultaten nodig.
    Mijn stelling is dan ook dat de PP absoluut nood heeft aan volatiliteit om optimaal te werken.

    Wat zegt Harry Browne over volatiliteit en overe engere indexen zoals de Dax? Spreekt hij over de motor van Europa?

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  18. JDB,

    Harry Browne heeft geëxperimenteerd met meer aggressieve aandelen zoals smallcaps die volatieler zijn om inderdaad tijdens welvaart een beter rendement te hebben doordat die aandelen meer stijgen als een brede index. Hij kwam tot de conclusie dat het zinloos was omdat het pure speculatie is. Soms doen smallcaps het bv beter, maar soms doen large caps het beter. Daarom dat hij het op een brede index hield.

    Harry Browne raadde aan van de pp te bouwen rond enkel je land. Dus zo breed mogelijke index van je land, alsook cash en staatsobligaties van je land. Enkel het goud is internationaal. Dit omdat de koopkracht in jouw land van belang is en de pp maar werkt indien alle activa in eenzelfde valuta zijn.

    Voor ons Belgen geldt dus een Belgische aandelen index en Belgische staatsobligaties. Ik heb dit echter toegepast op de eurozone omdat dit mogelijk is dankzij een zelfde munteenheid.

    Dus wil het zeggen een index op eurozone aandelen en een index op staatsobligaties van de eurozone. Echter, ik heb enkel de Duitse staatsobligaties gepakt omdat een index in staatsobligaties moeilijker is zeker indien je de staatsobligaties niet via een fonds maar rechtstreeks bij de staat wil hebben.

    Gezien ik enkel Duitse staatsobligaties heb genomen is het ook een goed idee van enkel de dax te nemen, die enkel Duitse aandelen zijn. Liefst zou ik nog iets breder hebben als de dax want dat zijn maar 30 aandelen maar ik ben met je akkoord dat in de eurozone pp dat ik voorstel je evengoed de dax kan steken. Je hebt dan een echte Duitse pp, en niet een halve Duitse, een halve eurozone, zoals mijn Europese pp.

    Persoonlijk heb ik er niet voor gekozen de dax te nemen omdat ik meer voel voor een Eurozone pp vanuit marketing overwegingen. Belgen en andere Europeanen zullen makkelijker voor een Eurozone pp vallen als een Duitse pp. En ook praktische overwegingen: Vanguard heeft geen dax index fonds, enkel een Eurozone index fonds.

    Omwille van de voorbije betere rendementen zou ik de dax niet nemen want dat kan in de toekomst net omgekeerd worden in vergelijking met andere Europese of de eurozone index. Maar indien je een meer consistente pp wil met enkel Duitse activa is het een zeer goede keuze de dax te nemen en enkel Duitse staatsobligaties. Zo is je koopkracht in Duitsland goed beschermd.

    Houdt dit steek of zie je denkfouten?
    BeantwoordenVerwijderen
  19. Marc,

    Ben je van plan een fonds op te starten of zie ik dat verkeerd?

    Zolang je binnen de Eurozone blijft weet ik niet of de verschillende keuzes zo'n grote impact zullen hebben op het totaal.
    Ik heb me bij m'n keuzes vooral gebaseerd op historisch rendement. Je kan immers niet zitten wachten hoe de toekomst zich zal ontvouwen. De tijd zal uitwijzen of mijn keuzes de meest optimale waren.

    Ik heb gekozen voor de Dax omwille van twee redenen:
    1) het historisch rendement, zoals gezegd, over de laatste jaren ten opzichte van een Stoxx50 of 600.
    2) het feit dat de duitse economie nog steeds beschouwd kan worden als de motor van de gehele europese economie (en dus een bredere euro-index overbodig maakt gezien de rest in zekere mate volgt).

    Ik kies voor een volatielere tracker op LT-staatsbonds omdat een veiligere haven niet noodzakelijk meer rendement oplevert. We zien immers in 2008 dat de dbx-tracker met duidelijk beter gewaardeerde bonds het beduidend slechter doet dan de EasyETF variant (4% verschil). Een mindere waardering resulteert immers in een hogere vergoeding. Zoekt men dus veiligheid of rendement? Ik vermoed vooral rendement, een overheid wordt sowieso als vrij veilig aanzien, ook al heeft ze een lagere rating.
    Enkel duitse staatsbonds aanhouden vind ik een risico, de duitse overheid kan ook vergissingen begaan die haar waardering aantasten, dan heb je geen spreiding en sta je zwakker. het goede resultaat van 2008 is geen garantie voor de toekomst. Persoonlijk lijkt me een spreiding meer aangewezen.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  20. @Marc,

    Graag zou ik van jou een antwoord willen weten op mijn vraag over iemand die een paar duizend euro wilt beleggen voor hun kind.
    Kan dat namelijk met de PP?

    Ik wil dat ook aan jou vragen via jou emailadres maar daar ik uw emailadres niet heb ,wil ik het langs deze weg doen.
    Als het mogelijk is zou ik toch jou emailadres nog mogen hebben?

    Groet
    BeantwoordenVerwijderen
  21. Dag Marc,
    Bij navraag bij mijn bank blijken zuidafrikaanse gouden Krugerands niet meer te verkrijgen zijn. Wat zijn alternatieve munten die courant zijn. Wil niet dat ik er nu koop dat ik niet meer kan verkopen. Dank u wel
    BeantwoordenVerwijderen
  22. @Anoniem.

    Je koopt je fysieke goud het best bij een echte goudhandel zoals bijvoorbeeld Gold4ex in Brussel (meest voordelig, kwaliteitscontrole,...).

    Alternatieven voor krugerranden zijn eagles en maple leafs, en kleinere munten zoals Vrenelis, napoleons en belgische louis. Al deze munten zijn courant.
    BeantwoordenVerwijderen
  23. JDB,

    Een permanent portefeuille fonds oprichten lijkt me schitterend. Zo kunnen mensen met kleinere budgetten ook makkelijk een pp hebben. Mensen met grote budgetten kunnen hun geld dan in een veiliger fonds steken dan de fondsen die ze nu hebben. Een fonds opzetten is wel een grote stap.


    Anoniem,

    Mijn email adres is marcdemesel@gmail.com
    BeantwoordenVerwijderen
  24. anoniem, zou net hetzelfde gezegd hebben als de andere poster, gold4ex.be in Brussel zal misschien nog kleinere muntjes hebben of Argentor in Antwerpen. Rondbellen is de boodschap. Zie mijn artikel over 'Hoe koop je fysiek goud en zilver'
    BeantwoordenVerwijderen
  25. Beste Marc, beste medelezers,

    Vandaag heb ik een kennismakingsgesprek gehad met een grote private bank en een beleggingsadviseur. Ik ben namelijk op zoek naar een adviseur op beleggingsgebied. Ik geloof in het historisch rendement en de waarde van het Permanente Portfolio, maar ik zou dit slechts voor 50% van mijn kapitaal willen doen, omdat ik voor de andere 50% een hoger risico zou durven lopen. Ik heb nog geen posities ingenomen.

    Bij de private bank had ik een welkomstgesprek met een vriendelijk iemand die ik als klant later in het proces nooit meer zou spreken (WTF?!) en van haar kreeg ik slechte koffie, een algemeen plan en de tarieven van de bank. Deze tarieven waren schrikbarend hoog. Teleurstellend!

    De zelfstandige beleggingsadviseur was een stuk praktischer, maar hij nam me niet serieus toen ik vermeldde dat ik overweeg de helft van m'n kapitaal via de wijze van Harry Browne te gaan beleggen. Hij begreep niet dat je nu 25% 30 jarige staatsobligaties en 25% goud zou willen kopen. Zelfs toen ik hem wees op het feit dat deze wijze van beleggen gemiddeld 5,4% had opgeleverd via een mooie gestage lijn, zonder serieus mee te zijn gegaan in de hypes (en crashes) van de afgelopen 4 decennia leek hij niet onder de indruk. Hij had ook wel een defensief portfolio kunnen opstellen die hetzelfde had gedaan door middel van een obligatie-ladder. Ik had liever gezien dat hij het permanent portfolio wat nauwkeurig zo bestuderen.

    Verder bestaat zijn advies uit het inschatten van de juiste producten op het juiste moment in de juiste verhoudingen. Dit doet hij op basis van de ontwikkelingen op macro-enonomisch gebied. Een kwestie dus van kijken in een glazen bol en af en toe mogen zijn klanten mee kijken. Maar niet helemaal, zo zei hij, want de nabije toekomst kan niemand voorspellen, maar de lange termijn in grote lijnen wel. Knap!



    Dit was dus ook niet zo'n succes.

    Marc, de Permanent Portfolio is volgens mij best controversieel. Het is lastig te geloven dat 4 losse assets zoveel bescherming kunnen geven. Maar de cijfers liegen niet.

    Wel moet ik zeggen dat het Permantent Portfolio natuurlijk ook geen garanties biedt voor de toekomst, maar alleen kan bogen op indrukwekkende resultaten uit het verleden.

    En verder lijkt het mij voor grotere kapitalen vrij risicovol om slechts 4 producten aan te schaffen voor de 4 assets. Je zou per asset twee of drie varianten moeten kunnen openen, dus bijvoorbeeld 1x Vanguard ETF Stoxx, 1x iShares ETF Stoxx en 1x Lyxor ETF Stoxx. Idem voor de andere drie assets.
    BeantwoordenVerwijderen
  26. Dag Gember,

    Je verhaal is interessant om te horen. Je haalt sterke punten aan.

    Tarrieven zijn inderdaad cruciaal.

    Mij hadden ze in de tijd wijsgemaakt bij ING en KBC dat we gratis beheer kregen. Maar onze portefeuille zat vol met hun eigen fondsen. Die fondsen rekenen 2% beheerskosten per jaar aan.

    Als je elk jaar 2% van je kapitaal af staat voor het beheer van een defensieve portefeuille dan schiet er niet veel over voor jezelf.

    Als je de rendementen van de permanente portefeuille bekijkt de laatste 10 jaar dan heb je een bruto rendement van 5,4%. Echter, daarvan dien je al transactiekosten (balanceren) en belastingen (roerende voorheffing) af te trekken. Dit kost je 1,2% per jaar. Dus je netto rendement is ergens rond de 4,2% geweest sinds 1999 voor de pp na aftrek van alle kosten.

    De permanente portefeuille heeft het veel beter gedaan dan vele andere zogezegde neutrale of defensieve portefeuilles. Maar zelfs als je hen het voordeel van de twijfel geeft en hen hetzelfde resultaat geeft als de pp zit je dus met een rendement van 4,2% per jaar.

    Trek hier dan de 2% beheerskosten van af en het wordt een triestige zaak van een 2,2% rendement per jaar de laatste 10 jaar.

    Het verschil tussen 4,2% 10 jaar lang en 2,2% is 50% rendement op 10 jaar of 25% rendement op 10 jaar.

    50% rendement sinds 1999 is net genoeg om nog dezelfde koopkracht te hebben als 1999 gezien de prijzen gemiddeld 50% hoger zijn. 25% rendement sinds 1999 is te weinig om nog dezelfde koopkracht te hebben.

    Het zijn dus de excessieve beheerskosten die verantwoordelijk zijn voor je koopkracht verlies.

    Maar de meeste beheerders laten het daar niet bij. Niet enkel kosten ze een fortuin. Hun technieken zijn niet defensief of neutraal maar speculatief! Ze zitten de toekomst te voorspellen met je kostbaar pensioen. Als ze dan verkeerd voorspellen wordt het een hele ramp en krijg je het privilege 2% per jaar te betalen om je kapitaal te laten vernietigen door op verkeerde paarden te wedden.

    De zelfstandige belegginsadviseur zijn advies is bedroevend. Al je geld in een obligatie trappenladder steken is een zeer geconcentreerde belegging die een totale fiasco zal zijn wanneer de munt in sneltempo crasht in waarde zoals is gebeurd in IJsland 2008.

    De permanente portefeuille kan goede resultaten voorleggen voor het verleden. Maar er zijn vele beleggingsstrategien die dat kunnen. Echter geen enkel van al die beleggingstrategien is bedacht vanuit een bescherming tegen alle klimaten.

    De permanente portefeuille kan inderdaad geen enkel garantie geven voor de toekomst. Ook de permanente portefeuille kan dalen. In Japan had de permanente portefeuille -12% in het jaar 1990. Het was een enorm deflatie jaar waarbij aandelen en goud daalden, maar ook de lange termijn staatsobligaties daalden omdat de rentevoeten nog verder stegen. Enkel de cash deed positief maar dus niet genoeg.

    Als je -12% haalt is dat weinig bemoedigend en ga je twijfelen aan de pp. De jaren erop is gebleken dat de pp in Japan wel degelijk bleef werken en je koopkracht goed is blijven beschermen.

    Als volgend jaar, net zoals in IJsland, in Europa de beurs ook totaal implodeert, de munt volledig wegzakt en enkel goud de boel wat red dan zal je ook met de pp serieus koopkracht verliezen ten opzichte van geïmporteerde producten, maar je zal dankzij de pp veel koopkracht winnen ten opzichte van lokale goederen, diensten en vastgoed.

    Toch heb je gelijk, hoe mooi ook de theorie en de voorbije resultaten: ook de permanente portefeuille is, net zoals elke beleggingsstrategie, een geloof. Past results are no guarantee for future results!


    Wat betreft spreiding tussen verschillende spelers, akkoord, maar nog belangrijker lijkt me het aantal tussenspelers te reduceren.

    Beter 1 fonds zonder tussenspeler waar je rechtstreeks bent ingeschreven, dan 2 fondsen met elk een bank ertussen waar de effecten kunnen verdwijnen indien de banken vallen als domino's.
    BeantwoordenVerwijderen
  27. Wat betreft die fondsen, het grote probleem met het gros van de fondsen is dat de mensen die ze beheren er zelf geen eurocent in hebben zitten, wat maakt dat ze er met groot gemak mee kunnen rondsmossen. Er zijn er echter ook andere, bvb. deze van Carmignac. Oprichter Edouard Carmignac heeft zelf een groot deel van z'n kapitaal in z'n fondsen zitten en dat maakt een wereld van verschil!
    In principe zou het verplicht moeten zijn dat fondsbeheerders zelf een substantieel gedeelte van hun bezit investeren in hun eigen fonds, dit zou de prestaties naar mijn mening ten goede komen.

    Daarnaast ben ik het met Gember eens dat je, met een groter kapitaal, beter op meerdere trackers op dezelfde index kan zitten om je risico te spreiden. Anderzijds hou ik zelf een andere goede regel aan die zegt nooit meer dan 10 tot 15% in één enkele positie te stoppen. Op deze manier zou een PP bij mij vandaag nooit groter worden dan 40 à 60% van het totaal. Dit lijkt mij een gezonde houding.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  28. Stefaan,

    Mijn verontschuldigingen voor de late reactie.

    In Japan heeft men geprobeerd de munt te devalueren but to no avail. Desondanks al het geprint is de vrije markt de waarde van de yen toch hoog blijven houden. Hierdoor is de schuldelast van de overheid inderdaad groot gebleven.

    Echter goud heeft in het hele Japanse verhaal weinig rol gespeeld als betaalmiddel (extuinguisher of debt). Waarom zou dat in onze deflatie wel het geval zijn?
    BeantwoordenVerwijderen
  29. Dag Marc,

    Voor Japan geldt de rol van goud als extuinguisher van debt inderdaad niet omdat Japan de yen rechtstreeks kan devalueren tegenover de dollar als wereldmunt.

    Fysiek goud is enkel een rechtstreekse extuinguisher van debt voor de dollar. Vele economen zijn voorstander een lage rente omdat het lenen makkelijker maakt, maar eigenlijk wordt de leenlast hierdoor enkel hoger (vooral overheidsschuld). Een verlaging van de rente duidt er ook op dat alle voorheen aangegane schulden van bedrijven, overheden en particulieren eigenlijk te duur zijn aangegaan. Een lagere rente laat toe te herfinancieren, maar de totale kost wordt duurder. Hoe meer ze dus proberen te inflateren, hoe groter de schuld wordt. De enige manier om schulden echt te verminderen is door een devaluatie van een munt tegenover de wereldmunt, en voor de dollar dus een revaluatie tegenover goud. Het devalueren van de dollar zoals ze nu proberen via nieuw krediet zal niet werken omdat dat krediet op haar beurt weer zal imploderen. Dit proces kan volgens mij nog vele jaren duren. Ondertussen zal jouw permanente portefeuille het best renderen.

    Vriendelijke groeten,
    Stefaan
    BeantwoordenVerwijderen
  30. Dag Stefaan,

    Prof Fekete maakt ook het punt dat je maakt. Dat door het verlagen van de intrestvoeten, wat vele economen willen zodat lenen goedkoper wordt, men eigenlijk een deflatie veroorzaakt en zeker geen inflatie. Dit omdat zoals je zegt, "Een verlaging van de rente duidt er op dat alle voorheen aangegane schulden van bedrijven, overheden en particulieren eigenlijk te duur zijn aangegaan. Een lagere rente laat toe te herfinancieren, maar de totale kost wordt duurder."

    Het is inderdaad zo dat wanneer de rente omlaag gaat de 30 jarige overheidsobligaties serieus stijgen in waarde. Echter de winst die de obligatiehouder maakt is het verlies voor diegene die de schuld moet terugbetalen, in dit geval de staat.

    Dit is ook wat er vandaag gebeurt en dat heeft prof Fekete goed voorspelt. Echter, wat hij niet had zien komen was dat dit enkel zou gelden voor de overheidsleningen, die door een perceptie van veiligheid nu minder intrest moeten betalen.

    Echter, al de rest, bedrijven en particulieren betalen nu een stuk meer intrest als voor de deflatiepandoering. Dus intrestvoeten zijn stijgende waardoor de schulden van voordien minder waard worden en makkelijker af te lossen zijn. Dat zie je aan banken die desondanks de vele problemen toch met plezier leningen die gezakt zijn in waarde af te lossen. Hierbij komt nog dat er ook vele vandag defaulten op hun lening waardoor de schuld ook verdwijnt.

    JE kan dus stellen dat de schuldenlast van particulieren en bedrijven nu aan sneltempo wordt afgebouwd. Enkel de overheid zijn schuld is nu serieus aan het stijgen.

    Goud als extinguisher of debt is dus niet nodig geweest om particulieren en bedrijven hun schuldenberg te doen aflossen. Ik zie niet hoe goud in het verhaal perse moet passen als distinguisher of debt. Stijgende intrestvoeten en defaults doen de job ook.

    Mijn respect voor Fekete. Hij heeft me doen inzien dat dalende intrestvoeten wel degelijk een negatieve zaak zijn voor al zij die schulden hebben. En wat de economen wensen hun nog meer in de miserie duwt. Gelukkig heeft de vrije markt de economen en centrale banken niet gegeven wat ze wensten en zijn de intrestvoeten omhoog.

    Ik geloof wel dat goud zal stijgen in waarde omdat het als een safe heaven wordt gezien maar de voorspellingen van Fekete alszou goud elk moment voor geen enkele prijs nog verkocht worden zie ik niet snel gebeuren in een omgeving waar dollars en euro's stijgen in waarde ten opzichte van vastgoed, de beurs, grondstoffen, en vele andere producten en diensten.

    Waarom denk je dat de permanente portefeuille goed zal renderen bij een verdere implosie van kredieten?

    Hartelijke Groet,
    Marc
    BeantwoordenVerwijderen
  31. Dag Marc,

    De permanente portefeuille zie ik als de beste optie omdat het onevenwicht tussen deflatie (schuldenafbouw particulieren en bedrijven) en inflatie (kredieten aan banken door centrale bank) de toekomstige investeringsrichting onduidelijk maakt.

    Je geeft correct aan dat goud als extinguisher of debt niet nodig is om particulieren en bedrijven van hun schuldenberg te verlossen. Voor de overheidsschulden is het echter een andere zaak. Ofwel kunnen deze collapsen doordat er geen overheidsobligaties meer gekocht worden (vb. dreiging China), ofwel moeten de schulden naar onder geherwaardeerd worden en dus geplaatst worden tegenover een nieuwe munt (of goud). In beide gevallen wordt de waarde van de munt onderuit gehaald, en zal goud haar waarde wel behouden.

    Fekete heeft aangetoond dat een verlaging van de rente negatief is, maar een verhoging tast de economie evenzeer aan. De huidige situatie met een lage kortetermijnrente maar een hoge reële rente voor bedrijven en particulieren is wellicht nog slechter. Enkel een stabiele rente zorgt voor evenwicht, maar daarvoor is de rente nu te laag.
    BeantwoordenVerwijderen
  32. Waarom Frank wel eens gelijk zou kunnen krijgen met zijn voortdurende deflatie!

    De tarweprijs in de Verenigde Staten zou met 40 procent of zelfs meer kunnen dalen indien het bedrijfsleven er effectief in zou slagen om een genetisch gemodificeerde variëteit op de markt te brengen. Dat staat te lezen in een rapport van de Western Organization of Resource Councils, een koepelorganisatie van zeven plaatselijke bewegingen met hoofdzetel in Montana.



    Op dit ogenblik wordt nergens ter wereld ggo-tarwe geteeld op commerciële basis. In 2004 stopte de Amerikaanse zadenreus Monsanto plannen voor de ontwikkeling van een transgene tarwesoort opnieuw in de koelkast uit vrees dat dit project zware schade zou kunnen toebrengen aan de graanexporteurs in de VS. In Europa, Japan en andere landen staat een aanzienlijk deel van de bevolking immers huiverachtig tegenover de consumptie van gemodificeerde granen.

    Maar vorig jaar kondigde Monsanto aan dat het opnieuw wil investeren in de zoektocht naar genetisch gewijzigde tarwesoorten die herbicidetolerant zijn, efficiënter stikstof opnemen en hogere opbrengsten opleveren. De voorbije jaren is het tarweareaal in de VS gekrompen omdat boeren uitwijken naar meer rendabele gewassen. Industriële verwerkers hebben daarom aan Monsanto en andere zaadbedrijven gevraagd om de speurtocht naar betere zaden te intensifiëren.

    Het rapport van de Westn Organization of Resource Councils roept echter op tot voorzichtigheid. Consumenten in Europa en Japan blijven zich verzetten tegen transgene tarwe. De vereisten op het vlak van traceerbaarheid en etikettering zouden het bovendien moeilijk maken om er gemodificeerde tarwe op de markt te brengen, luidt het.

    Voorzitter Alan Tracy van de U.S. Wheat Associates merkt op dat de sector vandaag al werk probeert te maken van de internationale aanvaarding van genetisch gemodificeerde tarwe, terwijl het nog meerdere jaren zal duren vooraleer zo'n variëteit geteeld kan worden. Wordt dus vervolgd

    Gr

    Gxd
    BeantwoordenVerwijderen
  33. Het enige heil zien in cash (liefst dan dollars) is een extreme redenering in een extreem scenario.
    Als het hele systeem in elkaar stort dan is cash ook maar stukjes papier dat niets meer waard is omdat de banken, de productiebedrijven dan ook stilvallen. Als er geen goederen en geen vertrouwen is dan is cash geld ook waardeloos.
    Dus even rustig blijven en gewoon het systeem van permanente portefeuille aanhouden. Dat lijkt mij het verstandigste ipv als een tol ronddraaien.

    Rudi
    BeantwoordenVerwijderen
  34. Beste Frank

    Heb jij een idee waarom de landbouwgrond de pan uitswingt in BE ?
    In West-vl namelijk wordt er grond gekocht tegen 50-75k euro/ha ,is dat nog normaal?
    Terwijl al jaren de prijzen en eenheden aan het dalen zijn ,zie onderstaand artikel.

    Dus zoals ik al eerder melding deed van dalende totale produktie van voeding in BE.



    In ons land wordt de veestapel steeds kleiner, zo blijkt uit de recentste landbouwenquête van de FOD Economie. In november van vorig jaar werd 9 procent minder runderen geteld in vergelijking met dezelfde periode het jaar ervoor. De daling tekent zich het sterkst af in Wallonië, met een afname van 9,9 procent. Bij de varkens is er een daling van maar liefst 10,6 procent. Oorzaak is de aanhoudende crisis in de landbouw.


    Vorig jaar is het aantal varkens met 10,6 procent teruggelopen. De afname voor Vlaanderen bedraagt 11,4 procent. In Wallonië wordt een stijging van bijna 2 procent waargenomen, maar het zuidelijke landsgedeelte telt nauwelijks varkensbedrijven.

    Naar de oorzaken van die dalende tendens moet Bert Bohnen van de Boerenbond niet lang zoeken. "De sector worstelt al drie jaar met een crisis, waardoor almaar minder boeren enig perspectief zien. Daardoor haken meer en meer landbouwers af".

    Vooral de hoge voederprijzen met pieken rond eind 2007, begin 2008 deden heel wat varkenshouders beslissen om ermee te kappen. "De varkensprijs was relatief hoog, maar de kosten lagen plots nog hoger. Wat dus een goed jaar had moeten zijn, viel enigszins in het water".

    Een dik half jaar later waren zowel voederkosten als varkensprijs in vrije val. Eind 2008 was er dan de crisis waardoor de export, goeed voor de helft van de varkenskweek in België, in elkaar stuikte. Daardoor was er een overaanbod, wat de prijs nog meer deed zakken.

    Wat de runderen betreft wijst Guy Vandepoel van de Boerenbond op het verschil tussen vleesrunderen en melkkoeien. "De afname van vleesrunderen is al jaren aan de gang, wegens niet meer rendabel. Ondertussen produceren de melkkoeien steeds meer, waardoor boeren er minder nodig hebben om dezelfde quota te behalen".
    BeantwoordenVerwijderen
  35. (ken niets van landbouwgrond, maar vind het een interessante vraag)

    Even gegoogeld en ik vond enkele berichtjes die de indruk gaven dat landbouwgrond in Vlaanderen vrij schaar is en boeren meer hectaren nodig hebben dan vroeger om nog rendabel te kunnen zijn. Bovendien vermoed ik dat velen van hen het misschien wat te warm krijgen met hun zwart geld en het uit het buitenland terughalen.

    Het zou ook kunnen dat er beleggers zijn die denken in landbouwgrond minder geld te zullen verliezen dan in zaken die kwetsbaar zijn voor inflatie en belastingen... de Staat zal de komende jaren veel geld nodig hebben...

    Als ze geluk hebben komt er meer vraag naar landbouwgrond voor de teelt van biobrandstoffen en worden sommige gronden op termijn bouwgrond.

    Ik vraag me af hoe landbouwgrond het doet tijdens een vastgoedcrash. Zouden de prijzen hun waarde beter houden dan die van bestaande huizen?
    BeantwoordenVerwijderen
  36. Frank De BaereMar 31, 2010 03:05 AM
    Heb jij een idee waarom de landbouwgrond de pan uitswingt in BE ?

    Abslouut. Ik heb zelfs verschillende ideeën.

    1. De kredietgroei die in 2008 een onderbreking kende is gereflateerd door wereldwijde overheid. Het kredietfeest krijgt een afterparty. Kredietgroei staat gelijk aan prijsstijgingen van activa, dus ook landbouwgrond.

    2. Landbouwgrond wordt slechts sporadisch gekocht door landbouwers. Meer en meer industriëlen en particulieren willen een extra lap grond of weide om hun tuin te vergroten. De kredietboom van de afgelopen decennia zorgt voor veel geld in omloop en laat dergelijk onproductieve luxe investeringen toe en zorgt voor een tegen elkaar opbieden van de prijs.

    3. Wetgeving van de overheid zorgt voor lagere bemestingsnormen waardoor de vraag naar grond stijgt. Opnieuw zorgen overheidsingrepen voor prijsstijgingen.

    4. In een kredietboom krijg je altijd absurde prijsniveau van quasi alle activa klasses. Iedereen is ervan overtuigt dat de prijs van huizen, landbouwgronden, industrietereinen, ... NOOIT kan zakken. Het feest gaat door tot iedereen ladderzat is aan krediet. Pas nadien komt de kater.

    5. De prijs van een stuk landbouwgrond weerspiegelt al lang niet meer zijn terugbetalingscapaciteit door er iets op te produceren. (de produktieve capaciteit van landbouwgrond is op vandaag kleiner dan zijn kostprijs) dat is een duidelijk bewijs dat grondprijzen opgeblazen zijn door de kredietgroei van de laatste decennia.

    6. U vindt die prijzen niet normaal. Ik ook niet. Velen die ik ken ook niet. Alle landbouwers ook niet. De kans is dus groot dat die prijzen ook niet verantwoord zijn.

    7. Landbouwgrond is niet de enige activa klasse die overgewaardeerd is. Neem er gerust al de rest van de economie erbij, inclusief de lonen.

    8. Het is geen Belgisch fenomeen. In Nederland bv is de situatie nog veel erger.

    9. Bert Bohnen, Guy Vandepoel en zowat de rest van de Boerenbond heeft geen flauw idee waar het schoentje wringt. Het probleem van de landbouwsector is (net zoals de rest van de economie) TEVEEL KREDIET. Je lost dat niet op met overbruggingskrediet of meer krediet. De oplossing bestaat erin dat de crisis (deflatie) zijn werk moet kunnen doen zodat de prijzen genoeg zakken tot op het productiecapaciteits - of terugverdiencapaciteitsniveau. Op dat moment komen er opnieuw kopers in de markt om de prijs te ondersteunen.



    De afterparty van het kredietfeest kan nog een tijdje doorgaan. Ondertussen vervoegen de overheden nu ook het feest en het plezier wordt nog groter. Maar iedereen is al ladderzat aan krediet en vroeg of laat beginnen de feestvierders om te vallen. Hoe langer de afterparty hoe erger de kater. Maar ja, zolang de muziek speelt moet je blijven dansen hé.
    BeantwoordenVerwijderen

Abonneren op: Reacties plaatsen (Atom)

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiële transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geïnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beïnvloeden.
Related Posts with Thumbnails