Welke aandelen zou ik kopen? Een indexfonds natuurlijk. Dat is ondertussen een oud verhaal dat elke belegger zou moeten weten. Zelf aandelen kiezen is niet verstandig. De hoeveelheid onderzoek dat je moet doen om een aandeel te kiezen is gewoon de moeite niet waard. Je dient niet enkel het management te onderzoeken, hun balans, hun business model, hun competitie, etc, je dient het ook nog eens allemaal op te volgen want morgen kan het management veranderen of een concurrent verrassende voorsprong maken.
Intensief opzoeken en nog eens serieus opvolgen ook? Daar hou ik mij niet mee bezig. Optie 2 is een degelijke beheerder kiezen die voor jou de aandelen uitkiest. Ook hier dien je serieus onderzoek te doen naar die beheerder zijn kwaliteiten, voorbije prestaties, een zekere gok te wagen naar verwachte prestaties en opvolgen! Bovendien weet je al op voorhand dat 80% van de beheerders een slechter resultaat haalt dan een index fonds. Op uitzondering van Roland Vandamme, Hugh Hendry en Mike Shedlock misschien, zijn beheerders niet echt hun geld waard als je het mij vraagt.
Een indexfonds dan, en dat is ook wat Harry Browne aanraadt voor de permanente portfolio. Vanguard is beroemd voor hun index fondsen. Zeer lage kosten, grote spreiding, net wat je moet hebben. Maar dan komt het risico van de tegenpartij. Waar worden al de aandelen die Vanguard koopt bewaard? Wel, dat is voor Europese klanten bij JP Morgan in Engeland. Daar staan ze nog zo ver niet als in Nederland want je aandelen steken niet eens in een apart bewaarbedrijf. Wettelijk zijn de aandelen wel nog steeds van jou, van Vanguard dan, bij faillisement, en behoort het niet tot de inboedel. In de praktijk kan het al eens anders uitdraaien!
Nederland heeft dit aan de levende lijve reeds ondervonden. Teixeira de Mattos, geen Spaanse, maar wel een bank in Amsterdam, ging over kop in 1966. In de wet stond dat de aandeelhouder zijn eigendom alleen kon bewijzen door aan te geven welke aandelen met welke nummers van hem waren. Gezien geen enkele klant enig benul had welke de nummers waren van de aandelen dat de bank voor hen bewaarde konden ze dit niet bewijzen. Het gevolg was dat de aandelen van klanten onderdeel van de failliete boedel van de bank werden, en de klant slechts een van de schuldeisers werd. Resultaat: al de klanten waren hun effecten KWIJT en konden naar hun geld fluiten.
Oeps, t'is verdwenen
Dus hebben de Nederlanders een wet gemaakt waarbij de banken nu verplicht zijn van de effecten te bewaren in een aparte vennootschap, een bewaarbedrijf NV. In België en vele andere landen is dat nog niet eens het geval.
Mijn probleem is dus opgelost als ik aandelen koop bij een Nederlandse bank, of toch niet? Schokkend is het wat bewaarbedrijven van die banken mogen doen met de aandelen. Uitlenen is geen probleem! Ja, u leest het goed, bewaarbedrijven in Nederland mogen de aandelen uitlenen om zo een extra rendement erop te hebben! Dat is gevaarlijk spel in een wereld waar de ontleners plots failliet kunnen zijn. En indien het bewaarbedrijf zijn aandelen niet terug krijgt kan jij wel eens bij de sukkels zijn die de rekening betaalt. Ook hier geldt, wie eerst graait, maait!
Een pot nat dus. Een Vanguard fonds kan ik dus niet kopen want die worden bewaard in een bank dat nog niet eens een apart bewaarbedrijf heeft. Aandelen via een Nederlandse bank ook niet want die bewaarbedrijven lenen je aandelen gewoon uit. Ik vraag mij af of er nog een land in de wereld bestaat waar ik gewoon ZELF mijn aandelen in bewaring kan hebben? Tot voor kort kon je in Belgie nog je aandelen in ontvangst nemen maar dat basis recht hebben ze je gewoon ontnomen. Je mag je eigen bezitting niet meer bezitten. Ik zou ook al blij zijn moest ik de NUMMERS van mijn aandelen kunnen krijgen, indien het in een apart bewaarbedrijf zit, en indien dat bewaarbedrijf ze niet uitleent! Maar dat zal in België of Nederland niet te vinden zijn vrees ik.
Hier wat de CFBA, het instituut dat banken in België controleert, me wist te vertellen op de vraag: zijn mijn effecten veilig indien de bank failliet zou gaan?
"Er dient eerst en vooral gewezen te worden op de zeer grote wettelijke bescherming die de cliënt geniet in verband met de effecten die hij aan zijn financiële instelling heeft toevertrouwd. De cliënt blijft immers de rechtmatige eigenaar van zijn effecten en beschikt over een rechtstreeks revindicatierecht. Dit houdt in dat de effecten hem moeten worden teruggegeven door de curator en niet in de boedel van een eventueel faillissement kunnen vallen".
De wet is dus zeer duidelijk, de effecten blijven de eigendom van het individu en bij faillissement zullen ze je worden terugbezorgd.
Echter, wat gebeurt er indien de effecten toch verdwenen zouden zijn? Dat is uiteraard altijd mogelijk. Het zou wel frauduleus zijn van de bank, maar die is ondertussen failliet dus daar heb je niet veel aan.
De CFBA zegt het volgende: "De meeste banken zijn lid van het Beschermingsfonds voor deposito's en financiële instrumenten. Dit fonds heeft als wettelijke opdracht de bescherming van de tegoeden van spaarders en beleggers wanneer een kredietinstelling, beursvennootschap of andere beleggingsonderneming niet meer bij machte is haar verbintenissen jegens haar cliënten na te komen. De tegoeden van deze bank zijn dus gedekt door dit fonds, onder de voorwaarden die het fonds heeft bepaald. Meer informatie over de geboden bescherming, de tegemoetkomingsvoorwaarden en het bedrag van de tegemoetkoming vindt u op www.beschermingsfonds.be."
Het komt erop neer dat indien je effecten frauduleus verdwenen zouden zijn er ook een garantie van 20.000 euo bestaat voor je effecten. Echter, dat moet komen van een fonds waar helemaal niet genoeg in zit indien dit zou gebeuren met een grote bank.
Maar voor dat we beginnen panikeren eens kijken wat er bij Kaupthing gebeurd is met de effecten nu het failliet is gegaan. Dit is wat Johan van Geyte, financieel analist bij Concentra, wist te vertellen:
"Voor effecten speelt de bank alleen de rol van bewaarder. Het bewijs is er: de effectenrekeningen van Kaupthing werden intussen overgeschreven naar het Landbouwkrediet, ook al is er nog geen akkoord over een overname van Kaupthing Luxemburg."
Dus, niettegenstaande Kaupthing failliet is en de mensen hun geld van hun spaarrekeningen nog steeds niet terug gezien hebben is er toch al een overdracht geweest van de effecten, dus die zijn ze niet verloren.
De Kaupthing klanten hebben dus hun effecten terug. Echter, ik vertrouw het niet. Het zou me niet verbazen indien banken, of hun bewaarbedrijven, helemaal niet het aantal effecten hebben dat ze zouden moeten hebben. Klanten krijgen toch geen identificatie nummers. Madoff, eens voorzitter van NASDAQ, bleek een fraudeur van de ergste soort. Vorig jaar kwam het uit dat hij 50 miljard dollar aan aandelen heeft doen verdwijnen. Hij had ze nooit gekocht!
Wat je kan doen is spreiden van effecten over verschillende banken, want de wet lijkt zo te zijn dat je maar 20.000 euro per bank aan effecten verzekerd hebt. Als de boel implodeert heb je dan tenminste nog het recht geld terug te krijgen zolang de staat niet failliet gaat. Dan maar hopen dat ze bijprinten en jou een deel geven.
Ik weet het dus niet hoe ik aandelen kan kopen voor mijn permanente portfolio die ik ook nog eens met een gerust hart in bewaring heb.
Ignorence is bliss.
14 comments: