Hyperinflatie = Hyperillusie

De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik fout was vorig jaar, en het jaar ervoor, en het jaar ervoor. Ik geloofde namelijk dat met de exploderende prijzen in vastgoed, grondstoffen, de beurs, obligaties en kunst, en dit wereldwijd, we aan het evolueren waren naar een hyperinflatie zoals in de Weimar Republiek in Duitsland van de jaren 20, of Zimbabawe vandaag.

Vele helden van me klaagden keer op keer over excessief 'money printing' van de Fed, en 'too cheap credit' waarbij men er regelmatig op wees dat uiteindelijk 'Dollar Helicopter Ben Bernanke', de voorzitter van de centrale bank, zoveel dollar briefjes kan uitstrooien over de massa als hij wil en interest voeten op nul kan zetten, wat een deflatie toch wel zeer onwaarschijnlijk maakt. Ik geloofde ook dat we in een enorme grondstoffen cyclus zaten en dat de prijs van olie geen 150 dollar maar 300 dollar zou worden. De piek olie theorie hield me dus ook volledig in de ban.

Ik was me wel bewust van het bestaan van Robert Prechter zijn boek 'Conquer The Crash', die wees op een grote deflatie die eraan kwam. Maar ik verwierp ze, net zoals Jim Puplava deed in weer een schitterend interview met Prechter. Want, hoe kan er nu deflatie komen als er steeds meer geld en credit in omloop komt? Bovendien, die deflationisten kwamen telkens opdagen en het einde van de wereld verkondigen wanneer er een crash is, zoals tijdens de dotcom crash. Om dan later te zien dat alles weer herpakte en de prijzen terug overal zwaar omhoog gingen.

Uit dit alles besloot ik dat goud een goede beschermer zou zijn. Omdat ik geloofde dat goud een goede beschermer was tegen hyperinflatie. Ik dacht ook dat goud in een deflatie niet goed zou scoren en dus hield ik wat cash aan, je weet maar nooit, maar truth be told, indien die inflatie nog lang zou aanhouden zou ik steeds minder cash gaan hebben.

Mijn goede resultaten van 2008, heb ik dus vooral te danken aan geluk. Geluk gehad dat ondanks mijn verkeerde verwachtingen, mijn investering toch de juiste bleek. Geluk gehad dat ik niet in grondstoffen was gegaan. Geluk gehad dat ik toch geen huis heb gekocht met een lening, immers een schitterende investering tijdens hyperinflatie. Geluk gehad dat ik niet te zwaar in grondstoffen bedrijven ben gegaan. Geluk gehad dat ik geen Chinese aandelen heb gekocht. Allemaal zaken waar ik zeer dicht heb bijgestaan.

Maar geluk blijf je niet hebben. Erken het, erken de fout dat je gemaakt hebt, en move on.

De fout die ik gemaakt heb is dat ik geloofde dat we naar een hyperinflatie zouden gaan. Velen verkondigen dat vandaag nog steeds, claimen dat dit een sterke correctie is, en waarschuwen dat de inflatie om de hoek ligt want de overheid print nu nog meer geld! De dotcom crash versie 2 dus.

Deze mensen kijken niet naar de feiten. Net zoals een ziekte bij een mens, moet je bij een ziekte in de economie kijken naar de symptomen en vervolgens via uitsluitsel komen tot de juiste ziekte.

Mike Shedlock heeft die grondige analyse reeds gedaan in dit artikel. De belangrijkste tabel vind je hieronder waarin hij 17 symptomen van een economie/markt noemt en zegt of dat typisch is voor inflatie, disinflatie, hyperinflatie, stagflatie of deflatie:


Ik haal er de symptomen uit die verschillen tussen inflatie en deflatie:

1. Dalende huizenprijzen. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
2. Dalende intrestvoeten op staatsobligaties. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
3. Stijgende dollar. Hyperinflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
4. Dalende consumenten prijzen. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
5. Stijgende werkloosheid. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
6. Negatieve groei Bruto Binnenlands Product. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
7. Dalende beurs. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
8. Dalende marktwaarde van uitstaande kredieten. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
9. Banken potten cash op. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
10. Sparen stijgt in verhouding tot uitgaven. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
11. Koopkracht goud stijgt ten opzichte van grondstoffen. Disinflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja
    
12. Stijgend aantal faillissementen van Banken. Inflatie: Nee, Deflatie: Ja - Vandaag: Ja

Ik doe mijn hoedje af voor dergelijke analyse. Als je de zaak nuchter en zo wetenschappelijk mogelijk bekijkt dan kan je niet anders dan concluderen dat we nu in een echte, serieuze, deflatie zitten. En geen grote correctie of dotcom crash2.

De meeste hyperinflationisten zullen dat ook herkennen maar er direct bij zeggen dat er zoveel geld geprint wordt vandaag om de gaten te dichten dat dit binnenkort zal omslaan in hyperinflatie.

Daarop is mijn antwoord zeer eenvoudig. Misschien. En als het gebeurt is de vraag, wanneer? Feit is dat deze deflatie trend nieuw is en een abrupte omslag is met de sterke inflatie jaren van ervoor. Indien er al inflatie komt kan je beter wachten om je zo te positioneren totdat de feiten tonen dat dit ook zo is. En zolang de feiten tonen dat het niet zo is, dien je jezelf ook juist te positioneren, volgens de nieuwe deflatie realiteit.

Maar om even verder te 'filosoferen' of hyperinflatie om de hoek ligt ga ik voort op de argumenten die gegeven worden. Het sterkste argument is dat de centrale bank 'fiat' geld heeft en inderdaad zoveel kan bij printen als ze willen. Dat is ook wat er gebeurt, alle gaten kunnen gedicht worden met nieuw geprint geld. In extremis kan de centrale bank euro's gaan uitstrooien per helikopter zodat iedereen veel euro's heeft en terug begint uit te geven.

Hoewel dit juist is dat ze kan strooien, is het onjuist hieruit te concluderen dat mensen het terug zouden uitgeven. Immers, waarom in huizen, aandelen of grondstoffen investeren, als de prijs trend duidelijk naar beneden is? Dat is juist het argument van de deflationist. Eens de prijs trend keert en naar beneden gaat is dat een 'self fulfilling prophecy'. Mensen beginnen te wachten, stellen aankopen uit, waardoor de prijs verder naar beneden gaat, de economie nog slechter gaat, de werkloosheid nog hoger, waardoor ze nog meer wachten. Net hetzelfde effect als bij inflatie maar dan omgekeerd. Waarom bleven mensen huizen kopen, desondanks de prijs duidelijk 'duur' was? Omdat ze vreesden dat ze anders nooit een huis nog zouden kunnen kopen, vanuit angst. En vanuit gulzigheid, omdat de prijs toch altijd omhoog is gegaan, en waarschijnlijk verder omhoog zal gaan. Daardoor kopen ze, en versterken ze de prijs naar boven, waardoor er nog meer angsthazen en opportunisten beginnen kopen.

Dergelijke krachten zijn zeer sterk. En de centrale bank heeft hier weinig invloed op. Natuurlijk je kan iedereen een check van 100.000 euro sturen. Maar het is nog maar afwachten of de mensen dat geld gaan uitgeven, of dat ze net zoals de banken het gewoon gaan oppotten.

Bovendien, stel dat ze het toch gaan uitgeven, dan heeft de centrale bank zero controle over aan wat ze het gaan uitgeven. De kans is groot dat ze het gaan uitgeven, niet aan zaken die dalen, maar aan zaken die stijgen. Dat wil zeggen vandaag, nog meer overheidsobligaties en nog meer goud, wat inderdaad een serieuze inflatie kan creëren, maar enkel in overheidsobligaties en goud! Wat de zaak nog erger maakt. Want daardoor stijgt het nog meer, wat het nog aantrekkelijker maakt, wat nog meer kapitaal wegzuigt uit vastgoed, beurzen en economie.

Noteer dat tijdens een deflatie de prijzen van bijvoorbeeld huizen maar ook de beurs dus belachelijk laag kunnen gaan, net zoals ze belachelijk hoog kunnen gaan. Eenvoudigweg door dit effect, waarom iets kopen dat daalt?

Nu investeren vanuit het idee dat hyperinflatie om de hoek ligt kan dus zeer pijnlijk worden. Want die hyperinflatie kan zeer lang op zich laten wachten, en de prijzen kunnen in tussentijds nog veel lager gaan. Straffer nog, de hyperinflatie kan volledig uitblijven en nadat we 10 jaar serieuze deflatie hebben gehad, we terug een normale bescheiden inflatie krijgen, een normale groei terug vanaf 0, zoals de Kondratieff cyclus voorspelt.

Nu geloven dat hyperinflatie om de hoek ligt is dus een illusie, en als de investeerder zo gepositioneerd is, waarschijnlijk niet meer dan wishful thinking. Do not fool yourself like that!
Het kan je duur komen te staan.