donderdag 12 februari 2009

Goud en Zilver Tijdens Deflatie - Revised


In mijn eerste artikel, Goud Tijdens Deflatie, kwam ik tot de conclusie dat goud een goede beschermer is tijdens depressie omdat tijdens een deflatie de munt altijd stijgt in waarde. Iedereen wil immers waardevolle cash want al de rest zakt. Maar omdat vandaag onze munten 'fiat' zijn, en de waarde van de munt sterk gekoppeld is aan de waarde van de economie, waardoor de munt ook gemakkelijk mee zakt met de economie, heeft goud die rol van stabiele munt overgenomen en is het dus een goede beschermer.

Vervolgens keek ik naar de prijs en inderdaad in 2008 is goud in euro's en in dollars gestegen, zelfs tijdens deze enorme deflatie golf.

Of hoe iemand zichzelf voor de aap kan houden ...

Ja, goud is gestegen in dollars en euro's, maar dat is vanaf 1 januari 2008 tot 1 januari 2009. Wat is er gebeurd met goud in dollars en euro's uitgedrukt toen de beurzen loodrecht naar beneden knalden? Hier een grafiek van goud (blauw) vergeleken met grondstoffen (geel), de bel20 (rood) en AEX (groen) voor 2008.


Zoals je ziet is goud in 2008 in dollars zelfs boven de 0% uitgekomen terwijl grondstoffen -40% en de bel 20 en AEX -50%. Goud staat dus zeker veel steviger in zijn schoenen. Maar waar het mij om gaat is wat goud doet als de beurzen en het vertrouwen wegzakt. De maand oktober is hier een goed voorbeeld van en wat zie je: ook goud zakt mee en daalt met 10%, in euro's was dat bijna 20%.

Nu mag je denken, ja ok, maar de rest veel meer, dus goud doet dat niet slecht. Ja, dat is waar, maar waar ik mij tegen wil beschermen is tegen een 'total meltdown'. En wat gaat goud dan doen? Deze keer zakte de beurs 40%. Maar wat als hij morgen 80% zakt? Mag ik dan ook rekenen dat goud -20% doet? Of wie weet deze keer -40%? Het is duidelijk dat ook de prijs van goud onder druk komt bij een wegzakking en dat cash nog steeds een veel betere bescherming geeft, zelfs in deze wereld van 'fiat' munten.

Laten we de expert van de deflatie er eens bijhalen, Robert Prechter. Hier een citaat uit zijn boek 'Conquer The Crash':

Should you invest in Precious Metals?
I think it likely that gold and silver will fall into their final dollar price lows at the bottom of the deflation because that is what happened to silver in the last great deflation. Most gold bugs today assert that gold and silver are a "deflation hedge," a "war hedge," and a "depression hedge," claims that the record does not convincingly support.


Van waar haalt hij dit? Wel, eerst zegt hij dat het inderdaad waar is dat tijdens de Grote Depressie mensen naar goud gevlucht zijn maar dat dit was, niet omdat het goud was, maar omdat het gegarandeerd 20 dollar waard bleef, want dat was vastgelegd per decreet en je kon je goud elke dag gaan inwisselen voor die 20 dollar. Elk iets dat in die periode zijn waarde bij wet zou houden, zou men naar gevlucht zijn. Men kan dus niet weten wat de prijs van goud gedaan zou hebben tijdens de Grote Depressie want de prijs was niet vrij. Wel was de prijs van zilver vrij en dat is dan ook wat hij analyseert.

Hier een grafiek van de zilver prijs tijdens de grote depressie:
Bron: Conquer The Crash, Robert Prechter, 2002

We zien dat de prijs begin 1929 stond op 0.58 cent per ounce. In 1929 is de crash begonnen. De prijs zakt 2 jaar aan een stuk in 1 lijn naar beneden samen met aandelen, grondstoffen en vastgoed om begin 1931 op 0.27 cent per ounce uit te komen. Op 2 jaar een daling van 55%. Vanaf 1931 gaat de prijs heel het jaar terug omhoog, in een wat Prechter noemt 'a mid-depression rally', en eindigt in een loodrechte spike naar boven, wat wijst op korte 'panick buying', en de prijs tikt terug 0.36 cent per ounce begin 1932. Het was echter vals alarm want het 4e jaar tuimelt de prijs terug naar beneden en vindt eindelijk zijn dieptepunt op 0.24 cent per ounce begin 1933. Dit is het perfecte instap moment want vanaf nu gaan we terug omhoog en maken het hele verlies van de voorbije 4 jaar terug goed in 2 jaar tijd.

Belangrijk om te onthouden is dus dat de zilverprijs gewoon mee zakt met al de rest, dat dit 2 jaar duurt, om vervolgens een jaar terug omhoog te gaan, en dan weer een jaar naar beneden. Het uiteindelijk dieptepunt wordt dus pas gevonden 4 jaar nadat de crash is begonnen. Ook interessant is dat goudmijnaandelen in die periode net dezelfde trend volgen. Pas vanaf 1933 schieten ze omhoog.

Hetzelfde voor grondstoffen, ook die vinden hun bodem pas begin 1933:

Bron: http://www.chartsrus.com/

En zo ook voor de beurs, de DOW die geen nieuwe bodem maakt maar toch terug in de buurt komt begin 1933:
Bron: http://www.chartsrus.com/

Zeer opvallend is dat de prijs van zilver gedurende heel die rit de koers van aandelen en grondstoffen volgde, enkel minder scherp. Ook aandelen en grondstoffen hadden in 1932 een 'mid depression rally'.

Omdat goud nu net zoals zilver vrij is in prijs mogen we verwachten dat het net hetzelfde doet en die lijnen dus mee volgt, wat we ook het voorbije jaar gezien hebben. Wat me dus zeer voorzichtig maakt is het besef dat de aandelen beurs, na de zware crash van 2008, nog steeds relatief hoger staat genoteerd dan de top van de beurs in 1929, of de piek van de beurs in de 'golden 60's :


Zoals je ziet staat de beurs, de DOW Jones Industrial Average, relatief gezien nog steeds hoger, na deze crash, dan op de top voor de crash in de golden 60s. Er is dus nog ruimte genoeg voor verdere daling!

Wanneer is de crash begonnen, hoeveel jaar zitten we erin? Nog maar 1 jaar. Het slechte nieuws begon in 2007, maar pas in 2008 is de crash begonnen. Als we hetzelfde patroon volgen als de depressie komt er nog een 2e jaar van diepe miserie waarin alles verder crasht, dat zou dan dit jaar 2009 zijn. Het 3e jaar, dat zou dan 2010 zijn krijgen ze een fake rally in alles, beurs, grondstoffen, edele metalen. Om dan pas in 2011 de uiteindelijke bodem te vinden. Die bodem kan diep zijn want de goud prijs heeft een dieptepunt van 250 dollar en zilver 4 dollar in 2000. Robert Prechter verwacht dat dat dieptepunt nog overtroffen zal worden. Stel je voor. Dat zou voor vele edele metaal beleggers een pijnlijke zaak zijn, mij inbegrepen.

Ik vind het ook maar zeer normaal dat edele metalen hun dieptepunt vinden tijdens de grootste deflatie dat we gekend hebben in ons leven. En dat dat dieptepunt dus niet kan liggen in het jaar 1999-2000, waarin grondstoffen en edele metalen wel het stiefkind zijn, maar waar de wereld overloopt van geld, credit en optimisme.

Dit inzicht stelt mij meer op mijn gemak dat ik de huidige rally in goud niet te serieus moet nemen. Robert Prechter raadt wel elkeen aan van zeker een deel van je kapitaal in goud en zilver te hebben, je weet uiteindelijk nooit wat er gaat gebeuren. Maar het ultieme koopmoment is wanneer de - aandelen - ook in de buurt van hun ultieme dieptepunt staan, althans, historisch gezien.

Geloof jij dat aandelen hun dieptepunt bereikt hebben? Als ik zie wat een hoop er nog bestaat bij al die aandeelhouders. Iedereen zit nog in zijn posities. Ze hopen nog op een snel herstel in een paar jaar, om dan op pensioen te kunnen. Als zij er de brui aan geven en eruit stappen uit schrik om helemaal niets meer te hebben, dan smijt ik mijn winkel wagentje vol met goud! Voorlopig is Cash Geen Trash voor mij en voel ik me comfortabel met mijn grote positie cash. Ik moet misschien eerder op zoek naar een beschermer voor mijn grote edel metaal positie dan nog edel metaal bij te kopen.

Na dit onderzoek krijgt zilver ook terug meer credit. Heel mijn artikel Zilver Tijdens Deflatie was gebaseerd op de ratio goud/zilver. En die was inderdaad zwaar weggezakt tijdens die cruciale jaren 1929-1933 naar 100. Vandaag is het 65. Maar ik had er geen rekening mee gehouden dat in die periode goud natuurlijk gefixeerd was van prijs. En als enkel zilver vrij genoteerd is en de prijs van zilver toen daalde is het maar logisch dat de ratio ook wegzakt ten opzichte van goud. Echter nu de prijs van goud ook vrij is, kan je je niet baseren op wat er met de ratio in de jaren 30 is gebeurd. Indien goud vrij was dan zou goud waarschijnlijk ook gedaald zijn en zou de ratio dus niet zo diep weggezakt zijn. Het artikel Zilver, een Buitenkansje krijgt dus terug meer status.

Advertentie door Marc:

7 comments:

  1. Marc,

    Op dit punt vind ik de uitleg omtrent goud ietwat tegenstrijdig. Waarom zou je goud aanschaffen als het toch samen met de rest omlaag gaat?

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  2. JDB,

    Dit is een artikel dat nog dateert uit de periode dat ik geloofde dat ik moest speculeren om mijn koopkracht te kunnen behouden. Het noemt de voorspelling die Robert Prechter en Hugh Hendry innemen. Namelijk dat de kans dat goud nominaal nog naar beneden gaat gaan groot is. Ik geloof die stelling ook.

    Maar met de permanente portfolio ben je ook beschermd indien zich dit inderdaad zou voordoen. In een verdere deflationaire depressie, kan je inderdaad nominaal verlies hebben in goud en aandelen. Maar dan zal je ook tegelijkertijd winst hebben in je cash en lange termijn staatsobligaties om dat verlies te compenseren.

    Indien dit scenario echter niet uitkomt en we bijvoorbeeld een 2008 Ijsland scenario zouden krijgen waarbij onze munt crasht dan zal ik ook beschermd zijn, dankzij de portie goud die ik mezelf verplicht ook te hebben via de permanente portfolio.

    Robert Prechter en Hugh Hendry zullen dan gezien zijn want ze hebben te wienig goud om hun koopkracht verliezen in hun cash en staatsobligatie posities te dekken.

    Maar dat is speculeren. Veel koopkracht winst als je voorspelling uitkomt. Veel koopkracht verlies als het niet uitkomt. Die risico's ben ik niet langer bereid te nemen met mijn dierbaar kapitaal. Dus schaf ik goud aan omdat ik niet met zekerheid weet of het met de rest omlaag zal gaan en wil beschermd zijn ook als mijn voorspellingen niet zouden uitkomen.
    BeantwoordenVerwijderen
  3. Marc,

    Je bemerkingen over goud in tijden van deflatie zie je zeer goed opduiken in de Japanse PP. Bijvoorbeeld in 1990 waar naast aandelen, ook goud en LT-staatsobligaties zwaar crashten met een mooie -14% voor de PP tot gevolg. Stel dat je vandaag begint met je PP en je wil binnen pakweg een 5-tal jaar toch eens werk gaan maken van dat huis dan wil je dit soort resultaten dus niet zien. Het enige positieve in de Japanse PP dat jaar was de cash, die volgens mij nooit negatief zal zijn, de rente kan maximaal naar 0 evolueren, zoals quasi het geval is in Japan. voor het defensieve of conservatieve beleggersprofiel is de PP dus eigenlijk nog te risicovol. Het lijkt me dan ook veiliger om toch de money-market index Eonia te volgen ipv KT staatsobligaties, omdat deze tijdens een hoge inflatie ook negatief zullen gaan. Cash daarentegen gaat nooit negatief, niet in Japan de laatste 20 jaar en ook niet in de geschiedenis van de PP in de states. Daarom dat ik opnieuw zeur over de weging van de activa en van mening ben dat het voor de conservatieve belegger die ook op KT zijn vermogen wil behouden het beter is om zwaar te overwegen in cash. Ik zou dan ook 55% cash aanhouden en telkens 15% in de andere activa. Na kosten kom ik zo voor de Europese PP op een rendement van 4,3%, Mijn zwaarste verlies zit in 2002 met -2,5%. Dergelijke verdeling zou in Japan in -5% geresulteerd hebben voor het jaar 1990. Nog steeds veel, maar aanvaardbaarder. Ik zit dan wel niet mee aan de champagne als de beurzen explosief stijgen, maar ik heb ook geen of beperkte verliezen als de beurzen omlaag knallen en iedereen zit te wenen. Dat laatste is me het belangrijkste.

    JDB
    BeantwoordenVerwijderen
  4. JDB,

    Het si een feit dat 1990 in Japan zelfs voor de PP een ramp was. Het was zo een typisch recessie jaar zoals ook de Amerikaanse pp in 1981 gekend heeft waarbij er juist eeen decennia aan enorme inflatie vooraf ging en dit het laatste jaar is waarbij de rentevoeten nog een enorme stap omhoog gaan om de inflatie onder controle te krijgen.

    Het werkt en aandelen vallen terug, goud ook en staatsobligaties ook omdat de intrestvoeten nog eens serieus omhoog zijn. De PP in America had in 1981 -5%, de pp in Japan -14%.

    Op dergelijke zaken dien je inderdaad voorbereid te zijn als je in een pp stapt. Maar men dient het wel in de juiste context te bekijken.

    Toen de pp 14% verloor in 1990 was vastgoed juist aan een enorme crash begonnen. Als je het inderdaad over een periode van 5 jaar bekijkt is ook in Japan de pp vrij ok uitgevallen, met nauwelijks een verlies, gezien het jaar voor 1990 de pp +10% had, maar ook na 1990 gemiddeld positief rendement geeft.
    Vastgoed daarentegen is beginnen zakken en blijven zakken. Dus zelfs in japan indien je in 1990 in de pp stapte en het eerste jaar een serieus verlies had van -14%, dan nog had je op 5 jaar je koopkracht ten opzichte van vastgoed serieus doen toenemen.

    Aan de pp zou ik niet sleutelen omdat er zoveel andere mogelijke scenario's zijn waarbij 50% cash en slechts 15% van elke andere activa je niet degelijk beschermd.

    Wat je wel kan doen is slechts een deel van je geld in een pp steken en de rest nog niet. Zo kan je zien hoe het gaat met die pp en er vertrouwen in krijgen. Op die manier heb je ook dat grote deel cash nog maar verlies je niet de discipline dat een pp vereist om succesvol te zijn. Immers eens je met andere verhoudingen begint ga je twijfelen als het gaat tegenzitten, op de foute momenten van gedacht veranderen, etc.

    Dus ik zou het dan zo op lossen, ik steek slechts 50% in een pp, maar wel in en echte pp, wat een goed begin is, en hou de rest gewoon in cash.
    BeantwoordenVerwijderen
  5. Artikel van de Rabobank over Goud:

    http://www.deondernemer.nl/artikel/2235530/Wat-is-de-beste-basis-voor-waardevast-geld-
    BeantwoordenVerwijderen
  6. Beste Marc,

    Alvast hartelijk dank voor uw zeer analytische sterk artikel hier.

    Ik heb een vraag betreffende de mogelijke stagnatie.

    Hier en daar hoor je mensen zeggen dat de kans ertoe stijgt met de dag.

    Hoe zie jij dat (is er kan op --) en wàt is stagnatie dan eigenlijk?

    Ook een andere vraag in dit daglicht:

    Stel dat je de helft van je spaarcenten nog steeds op een spaarrekening hebt staan. Met de andere helft werd fysiek zilver aangekocht aan 15 Euro / ounce.

    Stel dat je ook helemaal niet wilt investeren in aandelen of obligaties, omdat je daar echt geen verstand van hebt. En omdat je, buiten je spaarrekening iets fysieks wilt (wijn, bvb... :)).

    -> Zou je de helft van je zilver vandaag terug verkopen om zo je geïnvesteerde kapitaal integraal veilig te stellen? Of zou je zo drastisch niet opereren?

    -> Wat gedaan met kostbaar verdiende en gespaarde centjes, buiten het plaatsen in obligaties en aandelen ??

    M.zéér. v.g. !!
    BeantwoordenVerwijderen
  7. Beste,

    Ik sta niet langer achter dit artikel. Ik geloof niet langer dat we in een deflatoire collaps zitten gezien er zoveel geld wordt bijgeprint.

    Zeker, tijdelijk kan goud dalen wanneer er weer een deflatieshock is, maar dat is tijdelijk want door het geldprinten blijven de zieke banken en staten bestaan die malinvesteringen blijven doen terwijl er steeds meer geld in omloop komt.

    Dit kan niet anders dan goud én zilver sterk hoger te zetten. Goed investeren is dus volgens mij van bij te kopen wanneer er tijdelijk correcties zijn in de edele metalen of toch zeker te blijven zitten en niet te lossen na correcties.

    Er bestaat niet zoiets als een investering 'veilig zetten' door eruit te stappen. Het is een denkfout. Wanneer je eruit stapt zit je niet 'veilig' maar heb je je investering ingewisseld voor een andere investering, zijnde cash, dat niet veilig is (zie artikel 'Permanente Portefeuille in IJsland' waar cash 50% van zijn waarde verloren is op 1 jaar).

    Je winst in zilver heb je reeds gemaakt en is reeds van jou. Je zilver veranderen in cash maakt je winst niet zekerder, je zet je winst gewoon om in een andere investering dan zilver. Zeker cash is minder volatiel dan zilver maar gezien zilver nu reeds serieus is gecorrigeerd (van $48 naar $30) en het altijd lager kan vind ik het toch niet wijs.


    Indien ik vandaag de helft in zilver zou hebben met nog steeds winst op en de andere helft op spaarrekening zou ik me de vraag stellen:

    Hoeveel wil ik riskeren van mijn kapitaal en hopelijk de jackpot mee winnen (maar ook mogelijk verliezen) en hoeveel wil ik veilig stellen en niet riskeren?

    Stel dat dit 50/50 is dan zou ik de zilverinvestering houden gezien dat een zeer goede speculatie is, en de andere 50% niet op een spaarrekening maar in een permanente portefeuille steken (zie 'mijn portefeuille' voor meer info). Een spaarrekening is immers helemaal niet veilig maar een PP wel.

    Natuurlijk een PP vergt onderzoek en inspanning maar met wat ETF's via binckbank is het ook mogelijk.

    Indien ik zou beslissen van alles te riskeren dan zou ik mijn zilver houden en hetgeen op de spaarrekening investeren volgens Roland Vandamme zijn portefeuille. Indien het bedrag vrij laag is zou ik mijn zilver gebruiken als 'het goud' van Vandamme en daarnaast zijn aandelen, turbo's en cash positie kopiëren. Een zilveren Vandamme portefeuille dus.

    Alles op eigen risico uiteraard, disclaimer onderaan website altijd van toepassing.

    Beantwoord dit je vraag?

    Dank je voor je enthousiasme! :)

    Good investing,
    Marc
    BeantwoordenVerwijderen

Disclaimer

De maker van deze website, Marc De Mesel, alsook de schrijvers van de reacties, samen de 'auteurs' genoemd, zijn geen vermogensbeheerders of beleggingsadviseurs. Geen enkele financiële transactie dient te worden gemaakt op basis van wat u hier leest. Aankoop of verkoop van besproken activa houden risico’s in en het is mogelijk dat u het geïnvesteerde kapitaal verliest. De auteurs behouden zich het recht voor om voor zichzelf te kopen en te verkopen in de zaken hierboven besproken.

De auteurs geven geen garantie dat de informatie en bronnen die ze bespreken betrouwbaar of juist zijn en aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door het gebruik van de website en/of de inhoud van de informatie op de website, voor fouten of storingen in de elektronische informatie of het niet tijdig updaten. Links die naar andere websites worden gelegd zijn enkel informatief.

Indien enige bepaling onafdwingbaar zou zijn, of strijdig met een bepaling van dwingend recht, zal deze onafdwingbaarheid of ongeldigheid de geldigheid en afdwingbaarheid van andere bepalingen niet beïnvloeden.

Related Posts with Thumbnails