Wat verontrustend is om zien is dat in deze onzekere tijden vele mensen vluchten naar overheidsobligaties omdat dit 'het veiligste' zou zijn. Toegegeven, zij die in 2008 in overheidsobligaties zaten van stevige overheden hebben zeer goed geboerd. Straffer nog, hoe langer je obligatie loopt hoe meer winst je had gemaakt. Hoe werkt dit?
Stel je koopt een overheidsobligatie van 10 jaar. Begin 2008 kon je die krijgen van de Amerikaanse overheid aan 4% want dat was de vastgelegde rentevoet van de 'Fed' (Fed is zelfde als de ECB bij ons). Je krijgt dus 10 jaar lang 4% per jaar. Nu, in 2008, om de markten te sussen en nieuwe leningen goedkoper te maken, heeft de Fed de rentevoet drastisch verlaagd van 4% naar ongeveer 2%. Dat wil zeggen dat elke nieuwe 10 jaar overheidsobligatie dat je wil kopen nu nog maar 2% zal geven, 10 jaar lang. Het is dus interessanter van een oude obligatie over te kopen van iemand anders die nog 4% gaf, maar voor welke prijs zal je die krijgen?
Wel dat is heel eenvoudig. Stel dat de oude obligatie oorspronkelijk 100 euro waard was. Elk jaar krijg je dus 4% of 4 euro. 10 jaar lang wil dat zeggen dat je in totaal 40 euro aan interest zal krijgen van deze oude obligatie. De obligatie is dus 140 euro waard. Een nieuwe obligatie geeft maar de helft, en dus maar 20 euro, dus is een nieuwe obligatie maar 120 euro waard. Het verschil is 20 euro, de oude obligatie is 20 euro meer waard als een nieuwe, want de oude zal 20 euro meer opleveren over de volgende 10 jaar. De oorspronkelijke waarde van de oude obligatie was 100 euro, maar de dag dat de Fed de interestvoet verlaagde van 4% naar 2% werd de oude obligatie plots 120 euro waard. 20% winst dus!
Met andere woorden, zij die overheidsobligaties hadden van 4% begin 2008 hebben nu een obligatie dat niet 100 euro waard is maar 120 euro waard is. Ze krijgen ook nog de 4% aan interest dat jaar. Met andere woorden, die persoon heeft een winst van 24% voor 2008 dankzij die overheidsobligatie. Bovendien als je belg bent en je hebt die Amerikaanse obligatie gekocht, de dollar is nog eens 10% gestegen ten opzichte van de euro. Dus heb je 34% winst!!! En dat is exact wat er gebeurd is in 2008.
Nu pas op, als je een overheidsobligatie had gekocht van bv IJsland, of Roemenië, of Hongarije, dan heb je een probleem want de markt heeft deze obligaties laten crashen. Ja, dat kan ook. Als de markt denkt dat de kans klein is dat die interesten zullen betaald worden, of straffer nog, dat misschien zelfs het originele bedrag, de 100 euro niet zal terug gegeven worden, dan wil niemand die oude obligaties nog overkopen en mag je blij zijn als je de obligatie, die 100 kronen (want het was Ijsland) waard was toen je hem kocht, nog kan kwijtspelen voor 50 kronen. Bovendien zijn de kronen ook nog eens 20% gezakt ten opzichte van de euro. Met andere woorden, een enorm verlies! Dat is ook wat er gebeurd is in 2008!
En daar zit het addertje onder het gras.
Waarom zijn die obligaties van die landen gecrasht? Wel omdat de markt denkt dat de overheid van Ijsland, door massaal geld te pompen in hun banken om deze recht te houden, zijn verplichtingen aan de obligatiehouders niet meer zal kunnen nakomen. Met andere woorden, dat de IJslandse overheid te weinig geld zal hebben, misschien failliet zal gaan, maar alleszins zal 'defaulten' op zijn obligaties (enkel obligaties niet uitbetalen, maar nog niet perse failliet).
En rarara, waar zijn wij mee bezig? Hoeveel geld heeft onze overheid al over de brug gegooid naar banken? En hoeveel garanties heeft onze overheid dit jaar erbij genomen? Bv, elk spaarboekje garanderen we nu voor 100.000 euro in plaats van 20.000 euro, maar kan onze overheid dat wel aan als het zover komt?
Het is spelen met vuur, en in IJsland weten ze al hoe dat eindigt. Niet enkel is hun aandelenbeurs gecrasht, en de huizenmarkt, en de obligatiemarkt, maar ja, ook de munt is nog eens gecrasht! Met andere woorden, elkeen die een IJslandse obligatie had heeft een enorm verlies en weinig hoop op snelle recuperatie.
Dat is het risico dat je loopt met overheidsobligaties. Dat is het risico dat je loopt met je geld uit te lenen aan iemand die teveel geld uitgeeft.
Voorlopig zijn de Amerikaanse en euro obligaties nog niet gecrasht. De markt denkt nog dat deze overheden niet failliet gaan. Maar dat dacht de markt ook begin 2008 van IJsland. De markt kan dus snel veranderen van gedacht, en dat wordt direct gereflecteerd in de waarde van je obligatie.
Als je het mij vraagt is een overheidsobligatie in deze tijd dus een zeer risicovol iets. Gezien de interest voeten nu reeds verder gedaald zijn en je instapt aan ongeveer 2% is het opwaarts potentieel dus ook veel kleiner want de interestvoet kan nog maar maximum 2% dalen, en geen 4% zoals vorig jaar. Maar toch indien de rentevoet zou verder zakken van bv 2% naar 1%, en de markt nog gelooft in de kredietwaardigheid van die overheid, dan kan je nog 10% winst halen op korte tijd.
Let wel, ik kan de bal hier volledig misslaan. Er waren er zeer velen in 2007 (ik inbegrepen) die schreeuwden van de daken dat overheidsobligaties de slechtste investering ooit waren, want toen was de inflatie hoog met olie en eten dat steeds duurder werd, de inflatie was hoger dan de interest dat je kreeg. En waarom zou je dan voor 10 jaar tekenen?
Wat blijkt dat het de beste investering was van 2008! En dat al die schreeuwers die natuurlijk vooral in de beurs zaten of in China, of in grondstoffen, zwaar hun broek geschuurd hebben! Ook moet je weten dat bv in de jaren 30, bij de grote depressie de 'boom' in overheidsobligaties 10 jaar geduurd heeft. En de interestvoet steeds verder verlaagt werd. En de oude obligaties steeds meer stegen in waarde.
Het was zo dat in de jaren 30, tijdens onze laatste grote depressie, er, net zoals vandaag, vele bedrijven, banken en individuen failliet zijn gegaan, maar er waren er ook die gigantische winst maakten, dat waren zij die overheidsobligaties hadden. Maar weer, ook in de jaren 30 zijn er vele overheden failliet gegaan. Zelfs de Zwitserse overheid is zijn verplichtingen op overheidsobligaties niet nagekomen toen. Het is dus gevaarlijk spel.
Er zijn dus 2 mogelijke scenario's dat ik zie.
De mensen die al veel geld verloren zijn op beurs, bedrijfsobligaties en binnenkort vastgoed, en nu 'en masse' vluchten naar overheidsobligaties storten zich zonder dat ze het beseffen in een volgende crash die de komende jaren zal gebeuren en gaan dus hun kapitaal nog eens laten halveren.
Of, de 'boom' in overheidsobligaties gaat nog 5 a 10 jaar verder, en het is de enigste plaats waar echt geld verdient wordt, net zoals in 2008.
Misschien is het best te rade te gaan bij de helden van 2008. Wat hebben zij te vertellen over staatspapier? Dat is kort samen te vatten, zowel Marc Faber als Roland Vandamme voorspellen dat staatspapier gaat crashen. Marc Faber gaat zelfs zover om te zeggen dat het de 'shorting' kans van de eeuw is. Shorting wil zeggen dat je speculeert op een daling. Je kan staatspapier shorten en winst maken op een daling van de waarde. Marc Faber staat erom beroemd om zeer goede 'calls' te doen, zeer goede voorspellingen. Echter, meestal is hij iets te vroeg, dus misschien dat hij in 2009 gelijk krijgt, maar het kan ook 2010 of 2011 zijn.
Echter, de 2 andere helden, Hugh Hendry en Mish Shedlock claimen juist het omgekeerde! Hugh Hendry zegt dat je blij mag zijn met 2% voor 2009 en ziet ook in 2009 een grote appetijt voor overheidsobligaties. Hij is het ermee eens dat niet zover in de toekomst dit zal eindigen en je dan moet overstappen in goud, maar voorlopig nog niet. Mish Shedlock gaat een stap verder, hij beweert dat we in een nieuw tijdperk zitten en het zeer mogelijk is dat we nu 10 jaar deflatie en depressie krijgen, en dus geen inflatie. Echter of hij staatspapier een goede weddenschap vind is nog niet duidelijk voor me. Maar in dergelijk scenario is staatspapier van stevige overheden die overeind blijven het beste dat je kan hebben.
De helden zijn het dus niet eens met elkaar. Ik heb voorlopig toch nog geen overheidsobligaties gekocht eenvoudigweg omdat ik het niet durf. Geef mij maar cash, niet uitgeleend aan bank, bedrijf of koning, en fysiek goud. Meer hierover in Mijn Portefeuille.
8 comments: